Vergi ödəyicisinin mühasibat uçotu sənədləri itirsə, vergi necə hesablanır?

Vergi Məcəlləsinin 67.1-ci maddəsinə əsasən, Məcəllənin 37.4-cü və 50.1.1-ci maddələrində göstərilən hallarda, habelə səyyar vergi yoxlamasının aparılması zamanı sənədlər təqdim edilmədikdə, ərazi və ya binalara (yaşayış binası (sahəsi) istisna olmaqla) daxil olmağa icazə verilmədikdə, mühasibat uçotunu aparmadıqda və ya mühasibat uçotunu müəyyən edilmiş qaydada aparmadıqda, uçotu və hesabat sənədləri məhv olunduqda (itirildikdə), həmçinin vergitutma obyektinin müəyyənləşdirilməsi hər hansı başqa səbəblərdən mümkün olmadıqda, vergi orqanlarının ödənilməli olan verginin məbləğini aşağıda göstərilən əlaqəli məlumatlardan istifadə etməklə hesablamaq hüququ var.

Hesablamalara keçməzdən öncə vergi orqanının hansı hallarda əlaqəli məlumatlardan istifadə etməsi hallarını araşdıraq.

….

Dördüncü hal odur ki, vergi ödəyicisinin mühasibat uçotu və hesabat sənədləri məhv olub və ya itirilib.

Vergi Məcəlləinin 71.4-cü maddəsinə əsasən, vergi ödəyicisi mühasibat uçotu sənədlərini, o cümlədən elektron və (və ya) kağız formatda məlumatları tam oxunaqlı şəkildə 5 ildən az olmamaqla qanunla müəyyən edilmiş müddətdə saxlamalıdır.

Mİsal. Vergi orqanının vergi nəzarəti tədbirləri nəticəsində məlum olur ki, yoxlama dövrünü əhatə edən 2020-ci ilin 3-cü rübü üzrə bəzi sənədlər çatışmır. Vergi ödəyicisi bildirir ki, oktyabr ayında ofisdə baş verən yanğın nəticəsində uçot sənədləri məhv olub. Bu halda vergi orqanı vergini həmin dövr üzrə əlaqəli məlumatlardan istifadə etməklə hesablaya bilər.