Könüllü bəyanetmə nədir?

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin Milli gəlirlər Baş idarəsinin rəisi Elçin Ağakişiyev vergi öhdəlikləri ilə bağlı sualları cavablandırıb.

Könüllü bəyanetmə nədir?

Vergi ödəyicisi tərəfindən öz öhdəliklərinin bəyan edilməsi könüllü bəyanetmə anlayışına gətirib çıxarır. Lakin rəqəmlərə baxdıqda görürük ki, konkret olaraq 2021-ci ildə 2020-ci ilə nisbətən bəyan edilən dövriyyələr 20 faizədək artıb. Milli Gəlirlər Baş İdarəsinin göstəricilərinə görə:

• dövriyyə 2020-ci il ilə müqayisədə 2021-ci ildə 17,68 faiz artıb;vergi hesablamaları müvafiq dövrlə müqayisədə 24,06 faiz artıb;Vergi hesablamalarının dövriyyədə xüsusi çəkisi 7,92 faizdən 8,35 faizə qalxıb;Vergi yoxlamalarının (kameral və səyyar vergi yoxlamaları) ümumi vergi hesablamalarında payı 2020-ci ildə 8,67 faizdən 2021-ci ildə 6,62 faizə düşüb, yəni 2,05 faiz azalıb. Bu isə könüllü bəyanetmə dərəcəsinin artmasının nəticəsidir.
  

Milli Gəlirlər Baş İdarəsində qeydiyyatda olan vergi ödəyicisi tərəfindən bəyan olunmuş dövriyyələrdə artım var ki, bu da könüllü bəyanetmənin əyani sübutudur. İkinci meyar vergi ödəyicisinin hesabladığı və ödədiyi vergilərin ümumi dövriyyələrinin içində xüsusi çəkisidir ki, 2021-ci ildə 2020-ci ilə nisbətən bu rəqəmlər həm hesablamalar, həm də ödənişlərdə müvafiq qaydada artıb. Üçüncü - könüllü bəyanetməni əks etdirən məqam çox vacibdir. Deməli, nəzarət və yoxlama zamanı hesablanan vergilər (burda da söhbət kameral və səyyar vergi yoxlamaları zamanı aparılan hesablamalardan gedir), bu hesablamaların ümumi hesablamaların içində xüsusi çəkisinin azalması məsələsidir. Bu çox vacib meyardır.

Növbəti meyar. Dövlət Vergi Xidməti tərəfindən həyata keçirilən, o cümlədən də Milli Gəlirlər Baş İdarəsində qeydiyyatda olan vergi ödəyicilərində həyata keçirilən səyyar vergi yoxlamalarının ümumi sayının azalmasına və bu səyyar vergi yoxlamasının bir səyyar vergi yoxlamasına düşən hesablamanın mütləq rəqəminin artmasına baxmayaraq, səyyar vergi yoxlamalarının xüsusi çəkisi könüllü bəyan edilmiş məbləğlərin içində azalır. Bu da könüllü bəyanetmənin daha bir sübutu deməkdir.