Vergi ödəyicisi öz rəhbərindən və ya təsisçisindən alış aktı ilə mal ala bilər?

Dövlət Vergi Xidməti suala aydınlıq gətirir…

Sual: Vergi ödəyicisi hüquqi şəxs öz rəhbərindən və ya təsisçisindən alış aktı ilə mal ala bilərmi, ala bilərsə ona məhdudiyyət varmı? Məhdudiyyət varsa VM –də hansi maddədə nəzərdə tutulub?

Cavab: Bildiririk ki, Vergi Məcəlləsinin 71-2-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 130.1-1-ci maddəsinin müddəaları nəzərə alınmaqla vergi orqanında uçotda olmayan şəxslərdən mallar alındıqda alınmış mallara görə alış aktları və malların alışı tarixindən 5 gün müddətində elektron alış aktı tərtib edilir.

Vergi Məcəlləsinin 101.6-cı maddəsinə əsasən vergi ödəyicisi kimi vergi orqanında uçotda olmayan fiziki şəxslərin “Nağdsız hesablaşmalar haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 3.5-ci maddəsində göstərilən malların təqdim edilməsindən əldə edilən gəlirlərindən (bu Məcəllə ilə vergidən azad olunan gəlirlər istisna olmaqla) xərclər çıxılmadan 5 faiz dərəcə ilə vergi tutulur.

Bundan əlavə vergi orqanlarında uçotda olmayan şəxslərdən alınmış və alış aktı ilə qanunvericilikdə nəzərdə tutulan qaydada rəsmiləşdirilən məlumatlar üzrə elektron alış aktı tərtib edilməlidir.

Sorğunuzda qeyd olunan vergi orqanında uçotda olmayan şəxslərdən malların alınması ilə bağlı vergi qanunvericiliyində hər hansı məhdudiyyət nəzərdə tutulmamışdır.

Əlavə olaraq məlumat üçün bildiririk ki, mütəmadi qaydada iri həcmli partiyalarla malların təqdim edilməsini həyata keçirməklə vergiyə cəlb olunmalı gəlir əldə edən və bu fəaliyyətlə sahibkarlıq fəaliyyəti qaydasında məşğul olan vergi orqanlarında uçotda olmayan fiziki şəxslər Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş qaydada vergi uçotuna durmalı, təqdim edilən mallara görə digər vergi ödəyicilərinə elektron qaimə-faktura təqdim etməli və əldə olunan gəlirlərindən Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş qaydada vergiləri hesablayıb dövlət büdcəsinə ödəməlidir.

Vergi Məcəlləsinin 23.1.6-1-cı maddəsinə əsasən səyyar vergi yoxlamaları zamanı əsas məqsədi vergi üstünlüyü əldə etmək olan vergidən yayınma sxemi aşkar etdikdə faktiki iqtisadi göstərici əsas götürülməklə vergilərin, faizlərin, maliyyə sanksiyalarının və inzibati cərimələrin hesablanmasını təmin etmək vergi orqanının hüququdur.

Vergi orqanları tərəfindən həyata keçirilən vergi nəzarəti tədbirləri zamanı tərəflər arasında aparılan əməliyyatlar üzrə vergidən yayınma sxemi aşkar edildiyi halda Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş qaydada müvafiq tədbirlər görülür və vergilərin faktiki iqtisadi göstəricilər nəzərə alınmaqla hesablanması həyata keçirilir.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 13-cü, 23-cü, 33-cü, 71-1-ci, 71-2-ci, 85-ci, 101-ci maddələri və “Nağdsız hesablaşmalar haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu.