Sərnişin və yük daşınması ilə məşğul olan sahibkarlar əmlak vergisi ödəməlidirlərmi?

Respublika daxilində sərnişin və yükdaşıma fəaliyyəti ilə məşğul olan vergi ödəyicilərini daha çox iki sual maraqlandırır:

1) 2022-ci il üçün əmlak vergisi bəyannaməsi təqdim edilməlidirmi?

2) Sərnişin və yükdaşıma fəaliyyəti ilə məşğul olan hüquqi şəxslər balansında 1.000.000 manatdan yuxarı dəyəri olan nəqliyyat vasitəsi üçün əmlak vergisi ödəməlidirlərmi?Vergi Məcəlləsinin 218.4-cü maddəsinə əsasən:

bu Məcəllənin 218.1-ci maddəsinin müddəalarından asılı olmayaraq, bu Məcəllənin 156-cı maddəsinin müddəaları nəzərə alınmaqla, mülkiyyətində və ya istifadəsində olan avtonəqliyyat vasitələri ilə (beynəlxalq yük və sərnişin daşımaları istisna olmaqla) Azərbaycan Respublikasının ərazisində sərnişin və yük daşımalarını (o cümlədən taksi ilə) və yaxud həmin daşımaları müqavilə əsasında digər şəxslər vasitəsi ilə həyata keçirən şəxslər sadələşdirilmiş verginin ödəyiciləridir.

Deməli, respublika ərazisində sərnişin və yük daşınması ilə məşğul olan şəxslər dövriyyələrindən asılı olmayaraq sadələşdirilmiş vergi ödəyicisi hesab olunur və fərqlənmə nişanını əldə edərək fəaliyyət göstərirlər. Onlar öz istəkləri ilə könüllü formada ƏDV ödəyicisi də ola bilərlər. Lakin bu halda vergitutma obyektləri dəyişir.

Vergi Məcəlləsinin 219.5.-ci maddəsində göstərilib ki, sadələşdirilmiş vergini ödəyən hüquqi şəxs ƏDV-nin, mənfəət vergisinin, fiziki şəxs (hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyətini həyata keçirən fiziki şəxs də daxil olmaqla) isə gəlir vergisinin və ƏDV-nin ödəyicisi deyil.

Maddədən aydın olur ki, sadələşdirilmiş vergi ödəyicisi əmlak vergisi ödəyicisi olmaqdan azad edilmir. Yəni sadələşdirilmiş vergi ödəyicisləri həm də əmlak vergisinin ödəyiciləridir. Buradan belə nəticə alınır ki, sərnişin və yük daşınması ilə məşğul olan sadələşdirilmiş vergi ödəyiciləri öz balansında olan əsas vəsaitlərin məbləğindən asılı olmayaraq, əmlak vergisinin də ödəyiciləri sayılırlar. Onlar əmlak vergisini ödəməli və əmlak vergisi bəyannaməsini təqdim etməlidirlər.

Vergi Məcəlləsinin 199.14-cü maddəsinə əsasən, mikro sahibkarlıq subyekti olan şəxslər əmlak vergisini ödəməkdən azaddırlar (mülkiyyətində olan əsas vəsaitlərin ilin əvvəlinə qalıq dəyəri 1.000.000 manatdan artıq olan şəxslər istisna olmaqla).

Balansında 1.000.000 manatdan artıq dəyərdə əsas vəsaiti olan mikro sahibkar isə əmlak vergisindən azad edilmir və əmlak vergisini ödəməlidir. Vergi ödəyicisi mikro sahibkar deyilsə, əmlak vergisini balansında olan əsas vəsaitlərin dəyərindən asılı olmayaraq ödəməlidir.

Nəticə olaraq qeyd edək ki, sərnişin və yükdaşıma fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər bütün hallarda əmlak vergisi bəyannaməsini təqdim etməlidirlər.