Hansı halda vergi ödəyicisi malların alış aktını və elektron alış aktını tərtib etməlidir?

Vergi Məcəlləsinin 71-2.1-ci maddəsinə əsasən, bu Məcəllənin 130.1-1-ci maddəsinin müddəaları nəzərə alınmaqla vergi orqanında uçotda olmayan şəxslərdən mallar alındıqda alınmış mallara görə alış aktları və malların alışı tarixindən 5 gün müddətində elektron alış aktı tərtib edilir.

Maddə ilə bağlı əsas vacib məqama diqqət yetirmək lazımdır.

Birinci məqam. Vergi ödəyicisi tərəfindən alış aktı malların alınması zamanı tərtib olunur.

Mİsal 1. Vergi ödəyicisi vətəndaşdan 200 manat məbləğində mal əldə edibsə, o zaman malların alış aktı tərtib olunmalıdır.

Mİsal 2.Vətəndaş vergi ödəyicisinə 300 manatlıq xidmət göstərib. Bu zaman malların alış aktının tərtib olunmasına ehtiyac yoxdur. Cünki vətəndaş vergi ödəyicisinə mal təqdim etməyib, xidmət göstərib. Qeyd edək ki, vətəndaşlardan göstərilən xidmət zamanı təqdim edilən xidmətlər təhvil-təslim aktı ilər rəsmiləşdirilir. Vergi, sosial və icbari sığorta ilə bağlı qanunvericiliyə uyğun olaraq ödəmə mənbəyindən icbari ödənişlər hesablanır.

İkinci məqam. Vergi ödəyicisinin VÖEN-i olan fiziki şəxslərdən mallar alması malların alış aktı ilə rəsmiləşdirilmir.

Mİsal. Vergi ödəyicisi VÖEN-ə malik olan şəxsdən sahibkarlıq fəaliyyətində istifadə etmədiyi əmlakı alır. Bu halda malların alış aktı tərtib olunsa da, e-taxes.gov.az-da elekton alış aktının tərtibinə cəhd edərkən proqram təminatı həmin şəxsin VÖEN-i olduğu üçün məhdudiyyət yaradır:

Üçüncü məqam. Malların alışı tarixindən 5 gün müddətində elektron alış aktı tərtib olunmalıdır.

Mİsal. Vergi ödəyicisi 2 fevral 2023-cü il tarixdə vətəndaşdan mal alarsa, o zaman 7 fervral 2023-cü il tarixədək elektron alış aktı tərtib etməlidir.