az
PMS Sertifikatı (II mərhələ) imtahanında 10 ballıq sualla bağlı əsas məbləğ və ya ƏDV-ni tam ödəməməsinin 3 halının izahı
PMS Sertifikatı (II mərhələ) imtahanında 10 ballıq sualla bağlı əsas məbləğ və ya ƏDV-ni tam ödəməməsinin 3 halının izahı
İndi isə, qarşı tərəfin təqdim edilən mallar üzrə əsas məbləğ və ya ƏDV-ni tam ödəməməsi hallarını nəzərdən keçirək. Misalımızda qismən ödənişlə bağlı 3 hal qeyd edilib:
1. Mallar təqdim edilən vergi ödəyicisi 20 000 manatlıq malın yalınız ƏDV-sini ödəyib;
2. Digər bir vergi ödəyicisi 5 000 manatlıq malın əsas məbləğini ödəsə də, ƏDV məbləğini ödəməyib;
3. Vergi ödəyicilərindən biri isə 12 000 manat əsas məbləğ borcunun 6000 manatını, ƏDV-ni isə tam məbləğdə ödəyib.
Vergi Məcəlləsinin 166.5-ci maddəsində qeyd edilir ki, vergi tutulan əməliyyat üzrə iki və ya daha çox ödəmə aparılırsa, hər ödəmə ödəniş miqdarında ayrıca əməliyyat sayılır. Maddədən göründüyü kimi, hər ödəmə üzrə üzrə əməliyyat vergi tutulan əməliyyatın vaxtı hesab edilir.
1 yanvar 2024-cü il tarixdə Vergi Məcəlləsinin 166.7-ci maddəsinə edilən dəyişikliyə əsasən, bu maddənin məqsədləri üçün ödəmə dedikdə, təqdim edilmiş malların (işlərin, xidmətlərin) ƏDV-siz dəyərinin və ya ƏDV məbləğinin ödənilməsi nəzərdə tutulur. Maddədən göründüyü ki, artıq ƏDV-nin də ödənilməsi də Vergi Məcəlləsinin 166-ci maddəsinə əsasən, vergi tutulan əməliyyat hesab ediləcək.
İndi isə misallarımızdakı hallara aydınlıq gətirək.
Birinci hal: Malların təqdim edildiyi digər vergi ödəyicisi 20 000 manatlıq malın yalınız ƏDV-sini ödəyib. 1 yanvar 2024-cü il tarixdən edilən dəyişikliyə görə, yalnız ƏDV ödənildiyi halda da Vergi Məcəlləsinin 166-ci maddəsinə əsasən, ödəmə hesab edilir.
İkinci hal: Qarşı tərəf 5 000 manatlıq malın əsas məbləğini ödəsə də, ƏDV-ni ödəməyib. ƏDV məbləğinin ödənilməməsinə baxmayaraq, malların dəyəri ödənidiyi üçün 5 000 manat Vergi Məcəlləsinin 166-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq ödəmə hesab edilir.
Üçüncü hal:Vergi ödəyicilərindən birinin təqdim edilən mallara görə borcu 12 000 manat olsa da, əsas məbləğdən 6000 manat, ƏDV-ni isə tam məbləğdə ödəyib. 1 yanvar 2024-cü il tarixdən edilən dəyişikliyə uyğun olaraq ƏDV-nin ödənilməsi malları təqdim edən üçün vergi tutulan əməliyyat hesab ediləcək.
İndi isə, qarşı tərəfin təqdim edilən mallar üzrə əsas məbləğ və ya ƏDV-ni tam ödəməməsi hallarını nəzərdən keçirək. Misalımızda qismən ödənişlə bağlı 3 hal qeyd edilib:
1. Mallar təqdim edilən vergi ödəyicisi 20 000 manatlıq malın yalınız ƏDV-sini ödəyib;
2. Digər bir vergi ödəyicisi 5 000 manatlıq malın əsas məbləğini ödəsə də, ƏDV məbləğini ödəməyib;
3. Vergi ödəyicilərindən biri isə 12 000 manat əsas məbləğ borcunun 6000 manatını, ƏDV-ni isə tam məbləğdə ödəyib.
Vergi Məcəlləsinin 166.5-ci maddəsində qeyd edilir ki, vergi tutulan əməliyyat üzrə iki və ya daha çox ödəmə aparılırsa, hər ödəmə ödəniş miqdarında ayrıca əməliyyat sayılır. Maddədən göründüyü kimi, hər ödəmə üzrə üzrə əməliyyat vergi tutulan əməliyyatın vaxtı hesab edilir.
1 yanvar 2024-cü il tarixdə Vergi Məcəlləsinin 166.7-ci maddəsinə edilən dəyişikliyə əsasən, bu maddənin məqsədləri üçün ödəmə dedikdə, təqdim edilmiş malların (işlərin, xidmətlərin) ƏDV-siz dəyərinin və ya ƏDV məbləğinin ödənilməsi nəzərdə tutulur. Maddədən göründüyü ki, artıq ƏDV-nin də ödənilməsi də Vergi Məcəlləsinin 166-ci maddəsinə əsasən, vergi tutulan əməliyyat hesab ediləcək.
İndi isə misallarımızdakı hallara aydınlıq gətirək.
Birinci hal: Malların təqdim edildiyi digər vergi ödəyicisi 20 000 manatlıq malın yalınız ƏDV-sini ödəyib. 1 yanvar 2024-cü il tarixdən edilən dəyişikliyə görə, yalnız ƏDV ödənildiyi halda da Vergi Məcəlləsinin 166-ci maddəsinə əsasən, ödəmə hesab edilir.
İkinci hal: Qarşı tərəf 5 000 manatlıq malın əsas məbləğini ödəsə də, ƏDV-ni ödəməyib. ƏDV məbləğinin ödənilməməsinə baxmayaraq, malların dəyəri ödənidiyi üçün 5 000 manat Vergi Məcəlləsinin 166-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq ödəmə hesab edilir.
Üçüncü hal:Vergi ödəyicilərindən birinin təqdim edilən mallara görə borcu 12 000 manat olsa da, əsas məbləğdən 6000 manat, ƏDV-ni isə tam məbləğdə ödəyib. 1 yanvar 2024-cü il tarixdən edilən dəyişikliyə uyğun olaraq ƏDV-nin ödənilməsi malları təqdim edən üçün vergi tutulan əməliyyat hesab ediləcək.