az
Saatlıq əmək haqqının tətbiqində VACİB MƏQAMLAR
Saatlıq əmək haqqının tətbiqində VACİB MƏQAMLAR
Xəbər verdiyimiz kimi, əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Anar Əliyev bildirib ki, Əmək Məcəlləsində 200-ə yaxın dəyişiklik üzərində iş aparılır. Nazirin dediyinə görə, Əmək Məcəlləsində ediləcək dəyişikliklərdən biri də saatlıq əmək haqqı sisteminin tətbiqi ilə bağlıdır. Maraqlıdır ki, saatlıq əmək haqqının tətbiqinin işəgötürən və işçilərə necə təsiri olacaq?
Qeyd edək ki, minimum saatlıq əmək haqqı bir sıra inkişaf etmiş ölkələrdə tətbiq edilir. Misal üçün, Amerika Birləşmiş Ştatlarında saatlıq əmək haqqı ştatlara görə dəyişir. Bu rəqəm federal səviyyədə 7,25 dollar olduğu halda, Kaliforniyada 16 dollardır. Ölkəmizdə saatlıq əmək haqqının tətbiqi ilə bağlı bəzi məqamları həmkarlarımızın diqqətinə çatdırmaq istəyirik.
Birinci məqam. Ölkəmizdə minimum əmək haqqı olduğu kimi minimum saatlıq əmək haqqı da müəyyənləşdiriləcək. Tam iş vaxtında çalışan işçiyə 400 manatdan az əmək haqqı müəyyən olunmasına qadağa qoyulduyu kimi, saat hesabına çalışan işçi də qanunvericiliklə müəyyən edilən minimum saatlıq əmək haqqıdan az maaş almayacaq. O səbəbdən də, saatlıq işləyən işçiyə daha yüksək əmək haqqı müəyyən ediləcək. Məsələn, 400 manatlıq əmək haqqı alan işçinin 20 iş günü olan 160 saatlıq aylıq iş norması üzrə bir saatlıq əmək haqqı 2,5 manat (400 manat (əmək haqqı) / 160 saat) təşkil etsə də, fikrimizcə, saatlıq əmək haqqı ilə işləyənlər üçün müəyyən edilən məbləğ 2,5 manatdan daha yüksək müəyyən ediləcək.
İkinci məqam. Saatlıq əmək haqqının kimlərə tətbiq edilməsidir. Bəzi həmkarlar hesab edirlər ki, saatlıq əmək haqqı xüsusi sahələr üzrə konkret vəzifələrə (peşələrə) tətbiq ediləcək. Ancaq əldə etdiyimiz məlumata görə, saatlıq əmək haqqı qısa müddətə əmək müqaviləsi bağlayan şəxslərə şamil olunacaq. Bu da o deməkdir ki, işəgötürən müddətsiz və ya uzunmüddətli əmək müqaviləsi bağladığı şəxslərə minimum saatlıq əmək haqqı hesablanması həyata keçirməyəcək.
Xəbər verdiyimiz kimi, əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Anar Əliyev bildirib ki, Əmək Məcəlləsində 200-ə yaxın dəyişiklik üzərində iş aparılır. Nazirin dediyinə görə, Əmək Məcəlləsində ediləcək dəyişikliklərdən biri də saatlıq əmək haqqı sisteminin tətbiqi ilə bağlıdır. Maraqlıdır ki, saatlıq əmək haqqının tətbiqinin işəgötürən və işçilərə necə təsiri olacaq?
Qeyd edək ki, minimum saatlıq əmək haqqı bir sıra inkişaf etmiş ölkələrdə tətbiq edilir. Misal üçün, Amerika Birləşmiş Ştatlarında saatlıq əmək haqqı ştatlara görə dəyişir. Bu rəqəm federal səviyyədə 7,25 dollar olduğu halda, Kaliforniyada 16 dollardır. Ölkəmizdə saatlıq əmək haqqının tətbiqi ilə bağlı bəzi məqamları həmkarlarımızın diqqətinə çatdırmaq istəyirik.
Birinci məqam. Ölkəmizdə minimum əmək haqqı olduğu kimi minimum saatlıq əmək haqqı da müəyyənləşdiriləcək. Tam iş vaxtında çalışan işçiyə 400 manatdan az əmək haqqı müəyyən olunmasına qadağa qoyulduyu kimi, saat hesabına çalışan işçi də qanunvericiliklə müəyyən edilən minimum saatlıq əmək haqqıdan az maaş almayacaq. O səbəbdən də, saatlıq işləyən işçiyə daha yüksək əmək haqqı müəyyən ediləcək. Məsələn, 400 manatlıq əmək haqqı alan işçinin 20 iş günü olan 160 saatlıq aylıq iş norması üzrə bir saatlıq əmək haqqı 2,5 manat (400 manat (əmək haqqı) / 160 saat) təşkil etsə də, fikrimizcə, saatlıq əmək haqqı ilə işləyənlər üçün müəyyən edilən məbləğ 2,5 manatdan daha yüksək müəyyən ediləcək.
İkinci məqam. Saatlıq əmək haqqının kimlərə tətbiq edilməsidir. Bəzi həmkarlar hesab edirlər ki, saatlıq əmək haqqı xüsusi sahələr üzrə konkret vəzifələrə (peşələrə) tətbiq ediləcək. Ancaq əldə etdiyimiz məlumata görə, saatlıq əmək haqqı qısa müddətə əmək müqaviləsi bağlayan şəxslərə şamil olunacaq. Bu da o deməkdir ki, işəgötürən müddətsiz və ya uzunmüddətli əmək müqaviləsi bağladığı şəxslərə minimum saatlıq əmək haqqı hesablanması həyata keçirməyəcək.