az
İşəgötürən hamilə namizədə nə zaman imtina edə bilər?
İşəgötürən hamilə namizədə nə zaman imtina edə bilər?
Son illər hamilə və azyaşlı uşaqları olan qadınların işə götürülməsində maneələr müşahidə edilir. Bəzi işəgötürənlər həmin qadınların faydalı iş əmsalının aşağı olacağını düşünərək onlarla müqavilə bağlamaqdan imtina edirlər. Bəs qanunvericiliyin tələbi nədir? İşəgötürənlər hansı hallarda bu addımı ata bilərlər?
Mövzu ilə bağlı sualları ekspert Nüsrət Xəlilov cavablandırır.
Əmək Məcəlləsinin 240-cı maddəsinin 1-ci bəndinə əsasən, hamilə və ya 3 yaşına çatmamış uşağın olması səbəbinə görə qadınla əmək müqaviləsinin bağlanmasından imtina etmək yolverilməzdir. Bu qayda işəgötürənin müvafiq işi (vəzifəsi) olmadığı, habelə bu Məcəllənin 211-ci maddəsinin 1-ci hissəsinin beşinci və altıncı abzaslarında nəzərdə tutulan iş yerlərinə (işlərə) işə götürməkdən imtina olunan hallara şamil edilmir.
İşəgötürən hamilə və ya 3 yaşına çatmamış uşağı olan qadınla bu səbəblərə görə əmək müqaviləsi bağlamaqdan imtina etdikdə, qadın imtinanın səbəbi barədə işəgötürəndən yazılı cavab verilməsini tələb etmək hüququna malikdir. Əmək müqaviləsi bağlamaqdan imtina edilməsinin səbəblərinə görə qadın hüququnun müdafiə olunması üçün məhkəməyə müraciət edə bilər.
Əmək Məcəlləsində müəyyən edilmiş iki halda işəgötürən hamilə və ya 3 yaşına çatmamış uşağı olan qadınla əmək müqaviləsinin bağlanmasından imtina edə bilər:
- işəgötürənin müvafiq işi (vəzifəsi) olmadığı halda;
- bu Məcəllənin 211-ci maddəsinin 1-ci hissəsinin beşinci və altıncı abzaslarında nəzərdə tutulan iş yerlərinə (işlərə) işə götürməkdən imtina olunan hallar.
- Əmək Məcəlləsinin 211-ci maddəsinin 1-ci hissəsinin beşinci və altıncı abzaslarında nəzərdə tutulan iş yerləri dedikdə, aşağıdakı işlər nəzərdə tutulur:
- Hamilə və ya bir yaşına çatmamış uşağı olan qadınların əməyinin tətbiqi qadağan edilən əmək şəraiti zərərli və ağır olan istehsalatların, peşələrin (vəzifələrin), habelə yeraltı işlər;
- Hamilə və ya bir yaşına çatmamış uşağı olan qadınların iş yerlərində təmasda olması qadağan edilən zərərli istehsalat amilləri.
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2023-cü il 31 may tarixli 172 nömrəli Qərarı ilə “Hamilə və ya bir yaşına çatmamış uşağı olan qadınların əməyinin tətbiqi qadağan edilən əmək şəraiti zərərli və ağır olan istehsalatların, peşələrin (vəzifələrin), habelə yeraltı işlərin siyahısı”nın və “Hamilə və ya bir yaşına çatmamış uşağı olan qadınların iş yerlərində təmasda olması qadağan edilən zərərli istehsalat amillərinin siyahısı”nın tətbiqi qaydaları təsdiq edilib.
Hamilə və ya bir yaşına çatmamış uşağı olan qadınların müəyyən edilmiş istehsalatlarda, vəzifələrdə (peşələrdə), yeraltı işlərdə və istehsalat amilləri olan iş yerlərində çalışdığı müəyyən edildikdə, qadının hamiləliklə bağlı fizioloji vəziyyəti və uşağının bir yaşınadək olması ilə əlaqədar hallar aradan qalxdıqda işəgötürən tərəfindən işçinin Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 243-cü maddəsinə uyğun olaraq əsas vəzifəsi (peşəsi) üzrə orta əməkhaqqı saxlanılmaqla yüngül işə keçirilməsi təmin edilməlidir. Bu halda hamilə və ya bir yaşına çatmamış uşağı olan qadın hamiləliyini təsdiq edən tibbi rəyi və ya uşağın doğum haqqında şəhadətnaməsini işəgötürənə təqdim edir.
Son illər hamilə və azyaşlı uşaqları olan qadınların işə götürülməsində maneələr müşahidə edilir. Bəzi işəgötürənlər həmin qadınların faydalı iş əmsalının aşağı olacağını düşünərək onlarla müqavilə bağlamaqdan imtina edirlər. Bəs qanunvericiliyin tələbi nədir? İşəgötürənlər hansı hallarda bu addımı ata bilərlər?
Mövzu ilə bağlı sualları ekspert Nüsrət Xəlilov cavablandırır.
Əmək Məcəlləsinin 240-cı maddəsinin 1-ci bəndinə əsasən, hamilə və ya 3 yaşına çatmamış uşağın olması səbəbinə görə qadınla əmək müqaviləsinin bağlanmasından imtina etmək yolverilməzdir. Bu qayda işəgötürənin müvafiq işi (vəzifəsi) olmadığı, habelə bu Məcəllənin 211-ci maddəsinin 1-ci hissəsinin beşinci və altıncı abzaslarında nəzərdə tutulan iş yerlərinə (işlərə) işə götürməkdən imtina olunan hallara şamil edilmir.
İşəgötürən hamilə və ya 3 yaşına çatmamış uşağı olan qadınla bu səbəblərə görə əmək müqaviləsi bağlamaqdan imtina etdikdə, qadın imtinanın səbəbi barədə işəgötürəndən yazılı cavab verilməsini tələb etmək hüququna malikdir. Əmək müqaviləsi bağlamaqdan imtina edilməsinin səbəblərinə görə qadın hüququnun müdafiə olunması üçün məhkəməyə müraciət edə bilər.
Əmək Məcəlləsində müəyyən edilmiş iki halda işəgötürən hamilə və ya 3 yaşına çatmamış uşağı olan qadınla əmək müqaviləsinin bağlanmasından imtina edə bilər:
- işəgötürənin müvafiq işi (vəzifəsi) olmadığı halda;
- bu Məcəllənin 211-ci maddəsinin 1-ci hissəsinin beşinci və altıncı abzaslarında nəzərdə tutulan iş yerlərinə (işlərə) işə götürməkdən imtina olunan hallar.
- Əmək Məcəlləsinin 211-ci maddəsinin 1-ci hissəsinin beşinci və altıncı abzaslarında nəzərdə tutulan iş yerləri dedikdə, aşağıdakı işlər nəzərdə tutulur:
- Hamilə və ya bir yaşına çatmamış uşağı olan qadınların əməyinin tətbiqi qadağan edilən əmək şəraiti zərərli və ağır olan istehsalatların, peşələrin (vəzifələrin), habelə yeraltı işlər;
- Hamilə və ya bir yaşına çatmamış uşağı olan qadınların iş yerlərində təmasda olması qadağan edilən zərərli istehsalat amilləri.
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2023-cü il 31 may tarixli 172 nömrəli Qərarı ilə “Hamilə və ya bir yaşına çatmamış uşağı olan qadınların əməyinin tətbiqi qadağan edilən əmək şəraiti zərərli və ağır olan istehsalatların, peşələrin (vəzifələrin), habelə yeraltı işlərin siyahısı”nın və “Hamilə və ya bir yaşına çatmamış uşağı olan qadınların iş yerlərində təmasda olması qadağan edilən zərərli istehsalat amillərinin siyahısı”nın tətbiqi qaydaları təsdiq edilib.
Hamilə və ya bir yaşına çatmamış uşağı olan qadınların müəyyən edilmiş istehsalatlarda, vəzifələrdə (peşələrdə), yeraltı işlərdə və istehsalat amilləri olan iş yerlərində çalışdığı müəyyən edildikdə, qadının hamiləliklə bağlı fizioloji vəziyyəti və uşağının bir yaşınadək olması ilə əlaqədar hallar aradan qalxdıqda işəgötürən tərəfindən işçinin Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 243-cü maddəsinə uyğun olaraq əsas vəzifəsi (peşəsi) üzrə orta əməkhaqqı saxlanılmaqla yüngül işə keçirilməsi təmin edilməlidir. Bu halda hamilə və ya bir yaşına çatmamış uşağı olan qadın hamiləliyini təsdiq edən tibbi rəyi və ya uşağın doğum haqqında şəhadətnaməsini işəgötürənə təqdim edir.