tr
Uluslararası taşıma sayılmayan taşımacılıklarda vergilendirme yükümlülükleri
Uluslararası taşıma sayılmayan taşımacılıklarda vergilendirme yükümlülükleri
Azerbaycan'da kayıtlı çeşitli şirketler, yabancı ülkeler arasında taşıma hizmetleri sunmaktadır. Bu durumda, bu şirketlerin belirli vergi yükümlülükleri ortaya çıkmaktadır. Ancak bazı durumlarda, bu şirketlerin sunduğu hizmet uluslararası taşıma olarak kabul edilmemektedir. Peki, bu durumda söz konusu hizmetler vergiye tabi midir? Konuyu Elxan Babayev yorumluyor.
Vergi Kanunu’nun 13.2.33’üncü maddesine göre, uluslararası taşıma; yüklerin, yolcuların, bagajların ve postanın taşıma belgelerine dayanılarak, çeşitli ulaşım araçlarıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nde bulunan gönderim (veya varış) noktası ile başka bir ülkede bulunan varış (veya gönderim) noktası arasında taşınması olarak tanımlanır.
Bu tanıma göre, eğer taşımanın hem başlangıç hem de varış noktası yabancı ülkelerde bulunuyorsa, bu durumda söz konusu taşıma uluslararası taşıma sayılmaz.
Örnek: “AA” Ltd. Şti., 2025 yılının Ocak ayında Türkiye’nin İstanbul şehrinden Gürcistan’ın Tiflis şehrine mal taşınması için Rusya’da bulunan “X” şirketine 70.000 Rus rublesi tutarında ödeme yapmıştır. Bu durumda “AA” Ltd. Şti. bu taşıma hizmeti için Rusya’da bulunan şirkete ödeme yaparken vergi kesintisi (stopaj) uygulamalı mıdır?
Vergi Kanunu’nun 125.1.4’üncü maddesine göre, Azerbaycan Cumhuriyeti sınırları dışında bulunan gönderim ve varış noktaları arasında yapılan taşımalar ile Azerbaycan üzerinden transit olarak gerçekleştirilen taşımalar için bir yerli işletme veya girişimci tarafından yapılan ödemeler, vergi kesintisi kapsamındaki gelir sayılmaz. Bu yasal çerçevede şu sonuca varılabilir: Rusya şirketine ödenen 70.000 rubleye vergi kesintisi uygulanmaz. Yani bu durumda “AA” Ltd. Şti.’nin herhangi bir vergi yükümlülüğü oluşmaz.
Sonuç olarak belirtmek gerekir ki, eğer taşıma, uluslararası taşıma tanımına uymuyorsa ve taşımanın hem başlangıç hem de bitiş noktası yabancı ülkelerde bulunuyorsa, Azerbaycan Cumhuriyeti sakinleri tarafından verilen taşıma hizmetleri için yapılan ödemeler, vergi kesintisi kapsamına dahil edilmez. Bu durum, uygulamada ticari işletmeler için önemli bir vergi avantajı olarak değerlendirilebilir.
Azerbaycan'da kayıtlı çeşitli şirketler, yabancı ülkeler arasında taşıma hizmetleri sunmaktadır. Bu durumda, bu şirketlerin belirli vergi yükümlülükleri ortaya çıkmaktadır. Ancak bazı durumlarda, bu şirketlerin sunduğu hizmet uluslararası taşıma olarak kabul edilmemektedir. Peki, bu durumda söz konusu hizmetler vergiye tabi midir? Konuyu Elxan Babayev yorumluyor.
Vergi Kanunu’nun 13.2.33’üncü maddesine göre, uluslararası taşıma; yüklerin, yolcuların, bagajların ve postanın taşıma belgelerine dayanılarak, çeşitli ulaşım araçlarıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nde bulunan gönderim (veya varış) noktası ile başka bir ülkede bulunan varış (veya gönderim) noktası arasında taşınması olarak tanımlanır.
Bu tanıma göre, eğer taşımanın hem başlangıç hem de varış noktası yabancı ülkelerde bulunuyorsa, bu durumda söz konusu taşıma uluslararası taşıma sayılmaz.
Örnek: “AA” Ltd. Şti., 2025 yılının Ocak ayında Türkiye’nin İstanbul şehrinden Gürcistan’ın Tiflis şehrine mal taşınması için Rusya’da bulunan “X” şirketine 70.000 Rus rublesi tutarında ödeme yapmıştır. Bu durumda “AA” Ltd. Şti. bu taşıma hizmeti için Rusya’da bulunan şirkete ödeme yaparken vergi kesintisi (stopaj) uygulamalı mıdır?
Vergi Kanunu’nun 125.1.4’üncü maddesine göre, Azerbaycan Cumhuriyeti sınırları dışında bulunan gönderim ve varış noktaları arasında yapılan taşımalar ile Azerbaycan üzerinden transit olarak gerçekleştirilen taşımalar için bir yerli işletme veya girişimci tarafından yapılan ödemeler, vergi kesintisi kapsamındaki gelir sayılmaz. Bu yasal çerçevede şu sonuca varılabilir: Rusya şirketine ödenen 70.000 rubleye vergi kesintisi uygulanmaz. Yani bu durumda “AA” Ltd. Şti.’nin herhangi bir vergi yükümlülüğü oluşmaz.
Sonuç olarak belirtmek gerekir ki, eğer taşıma, uluslararası taşıma tanımına uymuyorsa ve taşımanın hem başlangıç hem de bitiş noktası yabancı ülkelerde bulunuyorsa, Azerbaycan Cumhuriyeti sakinleri tarafından verilen taşıma hizmetleri için yapılan ödemeler, vergi kesintisi kapsamına dahil edilmez. Bu durum, uygulamada ticari işletmeler için önemli bir vergi avantajı olarak değerlendirilebilir.