tr
Denetçiler hakkında doğru sanılan yanlışlar
Denetçiler hakkında doğru sanılan yanlışlar
Konuyu uzman İlkin Lələyev değerlendiriyor. Denetim hizmeti sırasında yöneltilen sorulardan ve edinilen deneyimlerden yola çıkarak söyleyebiliriz ki, iş dünyasında denetçiler hakkında çeşitli yanlış inanışlar bulunmaktadır. Aşağıda doğru sanılan üç yanlışı açıklığa kavuşturmak istiyorum.
1. Denetçiler finansal tabloları hazırlar ve bunlara görüş bildirir
Denetim talebinde bulunan bazı işletmelerde finansal tabloların hazırlanmadığına tanık oluyoruz. İşletme sahibi, denetçinin gelip bu tabloları hazırlayacağını, ardından inceleyip görüş bildireceğini düşünüyor.
Oysa bilinmelidir ki, denetçi; şirketin finansal tablolarının Uluslararası Denetim Standartlarına (UDS) uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığını inceleyen ve buna ilişkin görüş bildiren kişidir.
Bu nedenle, dış denetim hizmeti almak isteyen şirketin finansal tablolarının önceden hazırlanmış olması gerekir ki, denetçi bu tabloları UDS’ye göre inceleyip görüş verebilsin.
Genellikle denetim firmaları, işletmelere finansal tablo hazırlama hizmeti de sunmaktadır. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus şudur: Finansal tablo hazırlama hizmetini veren denetim firması veya bağımsız denetçi, kendi hazırladığı bu tabloları denetleyip görüş bildiremez. Bu durumda başka bir denetim firmasına veya bağımsız denetçiye başvurulması gerekir.
2. Denetçi tüm hataları bulur
Bazı işletme sahiplerinin düşüncesine göre, denetçi tüm finansal işlemleri A’dan Z’ye inceleyerek bütün hataları ortaya çıkarır. Oysa UDS 200’e göre denetçi, önemli hataları tespit etmek amacıyla risk esaslı örnekleme yöntemini kullanarak inceleme yapar.
Bu da, tüm finansal işlemlerin tek tek incelenmesinin pratik olarak mümkün olmadığı anlamına gelir. Denetçi, belirli işlemleri örnekleme yöntemiyle seçer, bu işlemleri değerlendirir ve sonuçlarına göre şirketin finansal tabloları hakkında görüş bildirir.
Ayrıca UDS 240’a göre, denetçinin tüm hataları bulma sorumluluğu yoktur; onun görevi önemli hataları tespit etmektir.
3. Denetçi yalnızca finansal tabloları inceler ve görüş bildirir
“Denetim Hizmeti Hakkında” Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu’na göre, denetim hizmeti; işletmelerde sözleşmeye dayalı olarak finansal ve ekonomik faaliyet alanında inceleme, ekspertiz, analiz yapmak ve yazılı görüş bildirmek, muhasebe sistemini kurmak, rapor göstergelerinin doğruluğunu onaylamak ve denetçinin mesleki faaliyet alanına uygun diğer hizmetleri sunmak anlamına gelir.
Yani denetçi yalnızca finansal tabloları inceleyip görüş bildiren kişi değildir; aynı zamanda, sözleşme kapsamında bir şirkette farklı alanlarda denetimler (iç denetim, vergi denetimi vb.) yapabilir, muhasebe sistemini kurabilir ve finansal tabloları hazırlayabilir.
Konuyu uzman İlkin Lələyev değerlendiriyor. Denetim hizmeti sırasında yöneltilen sorulardan ve edinilen deneyimlerden yola çıkarak söyleyebiliriz ki, iş dünyasında denetçiler hakkında çeşitli yanlış inanışlar bulunmaktadır. Aşağıda doğru sanılan üç yanlışı açıklığa kavuşturmak istiyorum.
1. Denetçiler finansal tabloları hazırlar ve bunlara görüş bildirir
Denetim talebinde bulunan bazı işletmelerde finansal tabloların hazırlanmadığına tanık oluyoruz. İşletme sahibi, denetçinin gelip bu tabloları hazırlayacağını, ardından inceleyip görüş bildireceğini düşünüyor.
Oysa bilinmelidir ki, denetçi; şirketin finansal tablolarının Uluslararası Denetim Standartlarına (UDS) uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığını inceleyen ve buna ilişkin görüş bildiren kişidir.
Bu nedenle, dış denetim hizmeti almak isteyen şirketin finansal tablolarının önceden hazırlanmış olması gerekir ki, denetçi bu tabloları UDS’ye göre inceleyip görüş verebilsin.
Genellikle denetim firmaları, işletmelere finansal tablo hazırlama hizmeti de sunmaktadır. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus şudur: Finansal tablo hazırlama hizmetini veren denetim firması veya bağımsız denetçi, kendi hazırladığı bu tabloları denetleyip görüş bildiremez. Bu durumda başka bir denetim firmasına veya bağımsız denetçiye başvurulması gerekir.
2. Denetçi tüm hataları bulur
Bazı işletme sahiplerinin düşüncesine göre, denetçi tüm finansal işlemleri A’dan Z’ye inceleyerek bütün hataları ortaya çıkarır. Oysa UDS 200’e göre denetçi, önemli hataları tespit etmek amacıyla risk esaslı örnekleme yöntemini kullanarak inceleme yapar.
Bu da, tüm finansal işlemlerin tek tek incelenmesinin pratik olarak mümkün olmadığı anlamına gelir. Denetçi, belirli işlemleri örnekleme yöntemiyle seçer, bu işlemleri değerlendirir ve sonuçlarına göre şirketin finansal tabloları hakkında görüş bildirir.
Ayrıca UDS 240’a göre, denetçinin tüm hataları bulma sorumluluğu yoktur; onun görevi önemli hataları tespit etmektir.
3. Denetçi yalnızca finansal tabloları inceler ve görüş bildirir
“Denetim Hizmeti Hakkında” Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu’na göre, denetim hizmeti; işletmelerde sözleşmeye dayalı olarak finansal ve ekonomik faaliyet alanında inceleme, ekspertiz, analiz yapmak ve yazılı görüş bildirmek, muhasebe sistemini kurmak, rapor göstergelerinin doğruluğunu onaylamak ve denetçinin mesleki faaliyet alanına uygun diğer hizmetleri sunmak anlamına gelir.
Yani denetçi yalnızca finansal tabloları inceleyip görüş bildiren kişi değildir; aynı zamanda, sözleşme kapsamında bir şirkette farklı alanlarda denetimler (iç denetim, vergi denetimi vb.) yapabilir, muhasebe sistemini kurabilir ve finansal tabloları hazırlayabilir.