tr
Gece çalışanların maaşı şu şekilde hesaplanır — ek ücret ödenmelidir
Gece çalışanların maaşı şu şekilde hesaplanır — ek ücret ödenmelidir
Uygulamada işletmelerde gece saatlerinde çalışan işçiler olsa da, onların maaşlarının gündüz çalışanlardan farklı olmadığı durumlarla karşılaşılmaktadır. Böylece aynı işi yaptıkları gerekçesiyle onlara aynı miktarda maaş ödenmektedir.
Peki mevzuat bu konuda ne diyor?
İş Kanunu’nun 166. maddesinde belirtildiğine göre, gece saatlerinde yapılan iş ve çok vardiyalı çalışma sistemi kapsamında yapılan çalışmalar, Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen sınırdan az olmamak şartıyla işveren tarafından daha yüksek ücretle ödenmelidir. Bakanlar Kurulu’nun 5 Nisan 2001 tarihli kararında, gece yapılan çalışmanın her saati için çalışana saatlik ücretinin %20’si oranında ek ödeme, çok vardiyalı sistemde akşam vardiyasının her saati için %20, gece vardiyasının her saati için ise %40 oranında ek ödeme yapılacağı belirtilmiştir.
Gece çalışması ve çok vardiyalı çalışma sistemine göre ücret ödenmesine ilişkin açıklamaya göre, çok vardiyalı çalışma sistemi; işletme, kurum ve kuruluşlarda (kesintisiz üretim yapan işyerleri dâhil) gün içerisinde iki veya daha fazla vardiya şeklinde organize edilen ve 40 saatlik çalışma haftasında vardiya süresi 8 saati aşmayan çalışma düzenidir.
İş Kanunu’na göre saat 22.00’den sabah 06.00’ya kadar olan süre gece zamanı sayılır. Bu durumda çalışanların çalışma düzeni vardiya çizelgelerine göre belirlenir ve çalışma saatleri genellikle haftalara eşit şekilde dağıtılır.
Çalışma süresinin en az yarısı gece saatlerine denk gelen vardiya gece vardiyası sayılır. Başlangıç ve bitiş saatlerinden bağımsız olarak gece vardiyasından önce gelen vardiya ise akşam vardiyası kabul edilir.
Örneğin, kesintisiz faaliyet gösteren bir işletmede çalışanlar çok vardiyalı sistemde çalışmaktadır. Onlarla yapılan sözleşmede akşam vardiyasındaki her saat için saatlik ücretin %20’si, gece vardiyası için ise %40’ı oranında ek ödeme öngörülmektedir. Bir ay içerisinde çalışan toplam 160 saat çalışmış, bunun 40 saati akşam, 40 saati gece ve 80 saati gündüz vardiyasında olmuştur. Çalışanın aylık maaşı 1000 manat olduğunda, saatlik ücreti 6,25 manat olacaktır.
Akşam vardiyası için ek ödeme:
(40 × 6,25) × %20 = 50 manat
Gece vardiyası için ek ödeme:
(40 × 6,25) × %40 = 100 manat
Çalışanın toplam maaşı:
1000 + 50 + 100 = 1150 manat olacaktır.
Diğer çalışma düzenleri (iş gününün bölünmesi vb.) çok vardiyalı veya iki vardiyalı çalışma sistemine dahil edilmez. Bu sistemlerde çalışan işçilere gece saatlerine (22.00’den sonra) denk gelen her çalışma saati için saatlik ücretin %20’si oranında ek ödeme yapılır.
Uygulamada işletmelerde gece saatlerinde çalışan işçiler olsa da, onların maaşlarının gündüz çalışanlardan farklı olmadığı durumlarla karşılaşılmaktadır. Böylece aynı işi yaptıkları gerekçesiyle onlara aynı miktarda maaş ödenmektedir.
Peki mevzuat bu konuda ne diyor?
İş Kanunu’nun 166. maddesinde belirtildiğine göre, gece saatlerinde yapılan iş ve çok vardiyalı çalışma sistemi kapsamında yapılan çalışmalar, Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen sınırdan az olmamak şartıyla işveren tarafından daha yüksek ücretle ödenmelidir. Bakanlar Kurulu’nun 5 Nisan 2001 tarihli kararında, gece yapılan çalışmanın her saati için çalışana saatlik ücretinin %20’si oranında ek ödeme, çok vardiyalı sistemde akşam vardiyasının her saati için %20, gece vardiyasının her saati için ise %40 oranında ek ödeme yapılacağı belirtilmiştir.
Gece çalışması ve çok vardiyalı çalışma sistemine göre ücret ödenmesine ilişkin açıklamaya göre, çok vardiyalı çalışma sistemi; işletme, kurum ve kuruluşlarda (kesintisiz üretim yapan işyerleri dâhil) gün içerisinde iki veya daha fazla vardiya şeklinde organize edilen ve 40 saatlik çalışma haftasında vardiya süresi 8 saati aşmayan çalışma düzenidir.
İş Kanunu’na göre saat 22.00’den sabah 06.00’ya kadar olan süre gece zamanı sayılır. Bu durumda çalışanların çalışma düzeni vardiya çizelgelerine göre belirlenir ve çalışma saatleri genellikle haftalara eşit şekilde dağıtılır.
Çalışma süresinin en az yarısı gece saatlerine denk gelen vardiya gece vardiyası sayılır. Başlangıç ve bitiş saatlerinden bağımsız olarak gece vardiyasından önce gelen vardiya ise akşam vardiyası kabul edilir.
Örneğin, kesintisiz faaliyet gösteren bir işletmede çalışanlar çok vardiyalı sistemde çalışmaktadır. Onlarla yapılan sözleşmede akşam vardiyasındaki her saat için saatlik ücretin %20’si, gece vardiyası için ise %40’ı oranında ek ödeme öngörülmektedir. Bir ay içerisinde çalışan toplam 160 saat çalışmış, bunun 40 saati akşam, 40 saati gece ve 80 saati gündüz vardiyasında olmuştur. Çalışanın aylık maaşı 1000 manat olduğunda, saatlik ücreti 6,25 manat olacaktır.
Akşam vardiyası için ek ödeme:
(40 × 6,25) × %20 = 50 manat
Gece vardiyası için ek ödeme:
(40 × 6,25) × %40 = 100 manat
Çalışanın toplam maaşı:
1000 + 50 + 100 = 1150 manat olacaktır.
Diğer çalışma düzenleri (iş gününün bölünmesi vb.) çok vardiyalı veya iki vardiyalı çalışma sistemine dahil edilmez. Bu sistemlerde çalışan işçilere gece saatlerine (22.00’den sonra) denk gelen her çalışma saati için saatlik ücretin %20’si oranında ek ödeme yapılır.