tr
az
en
ru
Vergi mükellefi vefat ettiğinde vergi yükümlülükleri ne olur?
Uygulamada, girişimcilik faaliyeti yürüten gerçek bir kişinin vefat etmesi halinde devlet bütçesine vergi borcu kaldığı durumlarla karşılaşılmaktadır. Peki, bu durumda vefat eden gerçek kişinin vergi borcuna ne olur? Bu soruyu ekonomist-uzman Anar Bayramov açıklığa kavuşturmuştur.
Vergi Kanunu'nun 77.4.3'üncü maddesine göre, vergi mükellefinin vefat etmesi veya Azerbaycan Cumhuriyeti medeni mevzuatında belirlenen usule uygun olarak ölmüş kabul edilmesi halinde vergi yükümlülüğü sona erer. Ancak burada bazı istisnalar bulunmaktadır.
Vergi Kanunu'nun 81.1'inci maddesi de gerçek kişinin vefatı halinde yerine getirilmemiş vergi yükümlülüklerinin hukuki durumunu düzenlemektedir. Bir kişinin vefatı, tüm vergi borçlarının otomatik olarak silindiği anlamına gelmez. Kanunun 77.4.3 ve 81.1'inci maddelerine göre, vefat eden gerçek kişinin emlak vergisi yükümlülükleri mirasçıları tarafından, miras kalan malvarlığının değeri sınırında ve mirasın alındığı tarihteki miras paylarına orantılı olarak yerine getirilir.
Kanun, mirasçıların haklarını korumak amacıyla iki önemli sınır koymaktadır:
1. Miras kalan malvarlığının değeri sınırında: Mirasçı, vefat eden kişinin borçlarından kendi kişisel parası veya malvarlığı ile sorumlu değildir. Yükümlülük, yalnızca kendisine kalan mirasın değeri ile sınırlıdır. Borç mirasın değerinden fazlaysa, kalan kısmı mirasçı ödemez.
2. Miras payı oranında: Birden fazla mirasçı varsa, toplam vergi borcu mirasçılar arasında mirastan aldıkları pay oranında bölüştürülür.
Örnek 1: Vergi borcu 6.000 manat, mirasın toplam değeri ise 100.000 manattır. İki çocuk mirası eşit paylarla alır. Her bir mirasçı 3.000 manat vergi borcu öder.
Örnek 2: Vergi borcu 15.000 manat, mirasın değeri ise 10.000 manattır. Mirasçı yalnızca 10.000 manat tutarında sorumluluk taşır. Kalan 5.000 manatlık borç devlet tarafından silinir.
Örnek 3: Vergi borcu 12.000 manattır. Kız çocuğu mirasın 1/3'ünü, oğul ise 2/3'ünü alır. Kız 4.000 manat, oğul ise 8.000 manat vergi borcu öder.
Örnek 4: Vefat eden kişinin yalnızca emlak vergisi değil, diğer vergiler üzrə de borcu varsa, bu diğer vergi borçları mirasçılardan talep edilə bilməz. Örneğin, vefat eden kişinin 50.000 manat gelir vergisi ve 2.000 manat emlak vergisi borcu varsa ve mirasçıya 100.000 manat değerinde malvarlığı geçerse, mirasçı yalnızca 2.000 manat emlak vergisini ödemekle yükümlüdür.
Ayrıca mirasçı, Azerbaycan Cumhuriyeti Medeni Kanunu'na uygun olarak mirastan noter aracılığıyla tamamen feragat etme hakkına sahiptir. Miras reddedildiği takdirde, mirasçının vefat eden kişinin vergi borcunu ödeme yükümlülüğü doğmaz.
Uygulamada, girişimcilik faaliyeti yürüten gerçek bir kişinin vefat etmesi halinde devlet bütçesine vergi borcu kaldığı durumlarla karşılaşılmaktadır. Peki, bu durumda vefat eden gerçek kişinin vergi borcuna ne olur? Bu soruyu ekonomist-uzman Anar Bayramov açıklığa kavuşturmuştur.
Vergi Kanunu'nun 77.4.3'üncü maddesine göre, vergi mükellefinin vefat etmesi veya Azerbaycan Cumhuriyeti medeni mevzuatında belirlenen usule uygun olarak ölmüş kabul edilmesi halinde vergi yükümlülüğü sona erer. Ancak burada bazı istisnalar bulunmaktadır.
Vergi Kanunu'nun 81.1'inci maddesi de gerçek kişinin vefatı halinde yerine getirilmemiş vergi yükümlülüklerinin hukuki durumunu düzenlemektedir. Bir kişinin vefatı, tüm vergi borçlarının otomatik olarak silindiği anlamına gelmez. Kanunun 77.4.3 ve 81.1'inci maddelerine göre, vefat eden gerçek kişinin emlak vergisi yükümlülükleri mirasçıları tarafından, miras kalan malvarlığının değeri sınırında ve mirasın alındığı tarihteki miras paylarına orantılı olarak yerine getirilir.
Kanun, mirasçıların haklarını korumak amacıyla iki önemli sınır koymaktadır:
1. Miras kalan malvarlığının değeri sınırında: Mirasçı, vefat eden kişinin borçlarından kendi kişisel parası veya malvarlığı ile sorumlu değildir. Yükümlülük, yalnızca kendisine kalan mirasın değeri ile sınırlıdır. Borç mirasın değerinden fazlaysa, kalan kısmı mirasçı ödemez.
2. Miras payı oranında: Birden fazla mirasçı varsa, toplam vergi borcu mirasçılar arasında mirastan aldıkları pay oranında bölüştürülür.
Örnek 1: Vergi borcu 6.000 manat, mirasın toplam değeri ise 100.000 manattır. İki çocuk mirası eşit paylarla alır. Her bir mirasçı 3.000 manat vergi borcu öder.
Örnek 2: Vergi borcu 15.000 manat, mirasın değeri ise 10.000 manattır. Mirasçı yalnızca 10.000 manat tutarında sorumluluk taşır. Kalan 5.000 manatlık borç devlet tarafından silinir.
Örnek 3: Vergi borcu 12.000 manattır. Kız çocuğu mirasın 1/3'ünü, oğul ise 2/3'ünü alır. Kız 4.000 manat, oğul ise 8.000 manat vergi borcu öder.
Örnek 4: Vefat eden kişinin yalnızca emlak vergisi değil, diğer vergiler üzrə de borcu varsa, bu diğer vergi borçları mirasçılardan talep edilə bilməz. Örneğin, vefat eden kişinin 50.000 manat gelir vergisi ve 2.000 manat emlak vergisi borcu varsa ve mirasçıya 100.000 manat değerinde malvarlığı geçerse, mirasçı yalnızca 2.000 manat emlak vergisini ödemekle yükümlüdür.
Ayrıca mirasçı, Azerbaycan Cumhuriyeti Medeni Kanunu'na uygun olarak mirastan noter aracılığıyla tamamen feragat etme hakkına sahiptir. Miras reddedildiği takdirde, mirasçının vefat eden kişinin vergi borcunu ödeme yükümlülüğü doğmaz.