tr
az
en
ru
Kira sözleşmesi ne için gereklidir ve taraflara hangi güvenceleri sağlar?
Mülkümü geçici olarak şahsi sahibkar olan bir yakınıma yaşaması üçün kiraya verirəm. Müəyyən səbəblərə görə vergi uçotuna durmaq istəmirəm və vergini qohumum özü ödəyəcək. Bu halda kira sözleşmesi yapmazsam ne olur? Genel olarak kira sözleşmesi ne için gereklidir?
İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidməti bildirir ki, Azerbaycan Cumhuriyeti “Kira Hakkında” Kanunu’nun 7. maddesinin 1. fıkrasına göre, kiraya veren ile kiracının ilişkilerini düzenleyen temel belge kira sözleşmesidir. Kira sözleşmesinden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi veya gereği gibi yerine getirilmemesi, sözleşmenin tek taraflı olarak değiştirilmesi veya feshedilmesi hâlinde taraflar Azerbaycan Cumhuriyeti mevzuatı ve sözleşme hükümlerine göre sorumluluk taşırlar.
Taşınır ve taşınmaz malların kiralanmasından elde edilen gelir, Vergi Kanunu’nun 13.2.16. maddesine uygun olarak Azerbaycan kaynaklı gelir ise, ödeme kaynağında %14 oranında vergiye tabi tutulur. Gerçek kişilere ait konutların (oteller ve otel tipi konaklama tesisleri hariç) gerçek kişilere kiralanmasından elde edilen gelirlerden ise ödeme kaynağında %10 oranında vergi kesilir. Söz konusu ödemeleri yapan girişimciler ve ticari olmayan faaliyetlerden gelir elde eden gerçek kişiler, vergiyi ödeme kaynağında kesmekle yükümlüdür.
Vergi Kanunu’nun 92. maddesine göre, geliri ödeme kaynağında vergi kesintisi yapmadan ödeyen gerçek kişiler, verginin kesilmemesi ve bütçeye aktarılmaması nedeniyle Kanun’a uygun şekilde sorumlu tutulurlar.
Soruda belirtilen duruma göre, kira gelirinden ödeme kaynağında verginin kesilmemesine ilişkin sorumluluk, geliri ödeyen kişiye, yani kiracıya aittir. Vergi Kanunu’nun 58.1. maddesine göre, bu ihlali gerçekleştiren vergi mükellefi (kiracı), azaltılmış veya gizlenmiş vergi tutarının %50’si oranında mali yaptırımla karşılaşabilir. Vergi Kanunu’nun 59.1. maddesine göre vergilerin belirlenen sürede ödenmemesi hâlinde, ödeme süresinin geçtiği her gün için ödenmemiş vergi veya cari vergi ödemesi tutarının %0,1’i oranında faiz hesaplanır.
Bundan əlavə, kira sözleşmesinin noter tasdikli bir belge olduğu belirtilmiştir. Kiraya veren taraf, kira işlemi kapsamında haklarını koruyan belgeyi imzalamaktan kaçınarak bu hakların uygulanmasını riske atmış olur. Örneğin kiracı taşınmazı kullanılamaz hâle getirirse, kira bedelini ödemezse veya kiraya verenin talebine rağmen taşınmazı boşaltmazsa, kiraya verenin haklarının korunması açısından kira sözleşmesini sunabilmesi önemlidir.
Dayanak: “Kira Hakkında” Kanun’un 7. maddesi ile Vergi Kanunu’nun 58, 92, 124 ve 150. maddeleri.
Mülkümü geçici olarak şahsi sahibkar olan bir yakınıma yaşaması üçün kiraya verirəm. Müəyyən səbəblərə görə vergi uçotuna durmaq istəmirəm və vergini qohumum özü ödəyəcək. Bu halda kira sözleşmesi yapmazsam ne olur? Genel olarak kira sözleşmesi ne için gereklidir?
İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidməti bildirir ki, Azerbaycan Cumhuriyeti “Kira Hakkında” Kanunu’nun 7. maddesinin 1. fıkrasına göre, kiraya veren ile kiracının ilişkilerini düzenleyen temel belge kira sözleşmesidir. Kira sözleşmesinden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi veya gereği gibi yerine getirilmemesi, sözleşmenin tek taraflı olarak değiştirilmesi veya feshedilmesi hâlinde taraflar Azerbaycan Cumhuriyeti mevzuatı ve sözleşme hükümlerine göre sorumluluk taşırlar.
Taşınır ve taşınmaz malların kiralanmasından elde edilen gelir, Vergi Kanunu’nun 13.2.16. maddesine uygun olarak Azerbaycan kaynaklı gelir ise, ödeme kaynağında %14 oranında vergiye tabi tutulur. Gerçek kişilere ait konutların (oteller ve otel tipi konaklama tesisleri hariç) gerçek kişilere kiralanmasından elde edilen gelirlerden ise ödeme kaynağında %10 oranında vergi kesilir. Söz konusu ödemeleri yapan girişimciler ve ticari olmayan faaliyetlerden gelir elde eden gerçek kişiler, vergiyi ödeme kaynağında kesmekle yükümlüdür.
Vergi Kanunu’nun 92. maddesine göre, geliri ödeme kaynağında vergi kesintisi yapmadan ödeyen gerçek kişiler, verginin kesilmemesi ve bütçeye aktarılmaması nedeniyle Kanun’a uygun şekilde sorumlu tutulurlar.
Soruda belirtilen duruma göre, kira gelirinden ödeme kaynağında verginin kesilmemesine ilişkin sorumluluk, geliri ödeyen kişiye, yani kiracıya aittir. Vergi Kanunu’nun 58.1. maddesine göre, bu ihlali gerçekleştiren vergi mükellefi (kiracı), azaltılmış veya gizlenmiş vergi tutarının %50’si oranında mali yaptırımla karşılaşabilir. Vergi Kanunu’nun 59.1. maddesine göre vergilerin belirlenen sürede ödenmemesi hâlinde, ödeme süresinin geçtiği her gün için ödenmemiş vergi veya cari vergi ödemesi tutarının %0,1’i oranında faiz hesaplanır.
Bundan əlavə, kira sözleşmesinin noter tasdikli bir belge olduğu belirtilmiştir. Kiraya veren taraf, kira işlemi kapsamında haklarını koruyan belgeyi imzalamaktan kaçınarak bu hakların uygulanmasını riske atmış olur. Örneğin kiracı taşınmazı kullanılamaz hâle getirirse, kira bedelini ödemezse veya kiraya verenin talebine rağmen taşınmazı boşaltmazsa, kiraya verenin haklarının korunması açısından kira sözleşmesini sunabilmesi önemlidir.
Dayanak: “Kira Hakkında” Kanun’un 7. maddesi ile Vergi Kanunu’nun 58, 92, 124 ve 150. maddeleri.