tr
Vergi borcunu ödeme kabiliyetinin belirlenmesi
Vergi borcunu ödeme kabiliyetinin belirlenmesi
Daha önce bildirdiğimiz gibi, Bakanlar Kurulu Kararına dayanarak “Vergi mükellefinin vergi borcunu ödeme kabiliyetinin belirlenmesi Usulü” onaylandı. Vergi uzmanları, bu usulün gerekliliklerini ve mevcut değişiklikleri yorumluyor.
Vergi Kanunu'nun 85.1. maddesine göre, belirlenen vergi ödeme süresi, Vergi Kanunu'nda belirtilen şekilde değiştirilebilir. Vergi Kanunu'nun 85.10. maddesine göre, vergi yükümlülüğünün yerine getirilme süresi, vergi mükellefinin seçimine bağlı olarak şu şekilde uzatılabilir:
-borcun ödenmesi için 6 aydan fazla olmamak üzere erteleme verilmesi;
-cari vergi ödemeleri için 6 aydan fazla olmamak üzere erteleme verilmesi;
-vergi yükümlülüğünün belirlenmiş bir takvim doğrultusunda taksitlerle yerine getirilmesi şartıyla borcun ödenmesi için 1 yıldan fazla olmamak üzere erteleme verilmesi.
Vergi Kanunu'nun 85.6.2. maddesine göre, vergi borcu tek seferde ödendiğinde mükellefin iflas riski varsa veya vergi borcunu tek seferde ödeme kabiliyeti yoksa, vergi yükümlülüğünün yerine getirilme süresi uzatılabilir. Ayrıca, vergi borcunun ödeme kabiliyetinin belirlenmesi usulü, ilgili icra otoritesi tarafından belirlenen kurum tarafından belirlenir.
Bakanlar Kurulu’nun 3 Eylül 2024 tarihli 381 sayılı Kararı ile vergi mükellefinin vergi borcunu ödeme kabiliyetinin belirlenmesi için usuller onaylanmıştır. Bu Usulün 2.4. maddesine göre, vergi mükellefinin aylık ortalama geliri ve giderleri belirlendikten sonra hesaplarındaki döviz bakiyesi de dikkate alınarak serbest fonları tespit edilir. Vergi borcu, bu serbest fonların 1,3 katını aşıyorsa, mükellefin vergi borcunu tek seferde ödeyemeyeceği kabul edilir.
Serbest fonların hesaplanması, ortalama aylık gelir ve giderler, Usulün 2.1.1 ve 2.1.4 maddelerine göre şu şekilde hesaplanır:
-Gelir (kâr) vergisi mükellefi, önceki hesap yılına ait seçtiği muhasebe yöntemine uygun olarak sunduğu ve kameral vergi denetimi yapılmış gelir (kâr) vergisi beyannamesinde belirtilen toplam gelirler ve toplam giderler (amortisman giderleri hariç) 12'ye (mükellef önceki hesap yılında tam faaliyet göstermediği durumlarda, faaliyet gösterdiği ayların sayısına) bölünerek ortalama aylık gelir ve giderler belirlenir;
-Basit vergi mükellefleri için, önceki hesap dönemi itibarıyla sunulan ve kameral vergi denetimi yapılmış basit vergi beyannamesine göre, satış dışı gelirler de dahil olmak üzere sağlanan mallara (işler, hizmetler) göre elde edilen hasılatın hacmi ve mükellefin sunduğu gider belgelerine dayanarak belirlenen giderler 3'e (mükellef önceki hesap döneminde tam faaliyet göstermediği durumlarda, faaliyet gösterdiği ayların sayısına) bölünerek ortalama aylık gelir ve giderler hesaplanır;
-Hesap dönemi içinde yeni faaliyete başlayan vergi mükellefinin ortalama aylık gelir ve giderleri, fiili faaliyet göstergelerine dayalı olarak (mükellef, fiili faaliyet göstergelerini yansıtan bir raporu uygun bir beyanname (gelir, kâr veya basit vergi beyannamesi) şeklinde düzenlemeli ve basit vergi mükellefi olarak sunulan gider belgelerini eklemelidir) hesaplanır ve faaliyet gösterdiği ayların sayısına bölünerek ortalama aylık gelir ve giderler belirlenir;
-Hesap dönemi içinde yeni faaliyete başlayan vergi mükellefi ile basit vergi mükelleflerinin gelir ve giderlerinin doğruluğunu teyit etmek amacıyla vergi dairesinde bulunan veri kaynaklarından (elektronik fatura, elektronik alış belgesi, kontrol-kasa makinesi fişleri, banka hesaplarındaki bakiye ve hareketler, dış ticaret işlemlerine dair resmi bilgiler vb.) yararlanılır.
Daha önce bildirdiğimiz gibi, Bakanlar Kurulu Kararına dayanarak “Vergi mükellefinin vergi borcunu ödeme kabiliyetinin belirlenmesi Usulü” onaylandı. Vergi uzmanları, bu usulün gerekliliklerini ve mevcut değişiklikleri yorumluyor.
Vergi Kanunu'nun 85.1. maddesine göre, belirlenen vergi ödeme süresi, Vergi Kanunu'nda belirtilen şekilde değiştirilebilir. Vergi Kanunu'nun 85.10. maddesine göre, vergi yükümlülüğünün yerine getirilme süresi, vergi mükellefinin seçimine bağlı olarak şu şekilde uzatılabilir:
-borcun ödenmesi için 6 aydan fazla olmamak üzere erteleme verilmesi;
-cari vergi ödemeleri için 6 aydan fazla olmamak üzere erteleme verilmesi;
-vergi yükümlülüğünün belirlenmiş bir takvim doğrultusunda taksitlerle yerine getirilmesi şartıyla borcun ödenmesi için 1 yıldan fazla olmamak üzere erteleme verilmesi.
Vergi Kanunu'nun 85.6.2. maddesine göre, vergi borcu tek seferde ödendiğinde mükellefin iflas riski varsa veya vergi borcunu tek seferde ödeme kabiliyeti yoksa, vergi yükümlülüğünün yerine getirilme süresi uzatılabilir. Ayrıca, vergi borcunun ödeme kabiliyetinin belirlenmesi usulü, ilgili icra otoritesi tarafından belirlenen kurum tarafından belirlenir.
Bakanlar Kurulu’nun 3 Eylül 2024 tarihli 381 sayılı Kararı ile vergi mükellefinin vergi borcunu ödeme kabiliyetinin belirlenmesi için usuller onaylanmıştır. Bu Usulün 2.4. maddesine göre, vergi mükellefinin aylık ortalama geliri ve giderleri belirlendikten sonra hesaplarındaki döviz bakiyesi de dikkate alınarak serbest fonları tespit edilir. Vergi borcu, bu serbest fonların 1,3 katını aşıyorsa, mükellefin vergi borcunu tek seferde ödeyemeyeceği kabul edilir.
Serbest fonların hesaplanması, ortalama aylık gelir ve giderler, Usulün 2.1.1 ve 2.1.4 maddelerine göre şu şekilde hesaplanır:
-Gelir (kâr) vergisi mükellefi, önceki hesap yılına ait seçtiği muhasebe yöntemine uygun olarak sunduğu ve kameral vergi denetimi yapılmış gelir (kâr) vergisi beyannamesinde belirtilen toplam gelirler ve toplam giderler (amortisman giderleri hariç) 12'ye (mükellef önceki hesap yılında tam faaliyet göstermediği durumlarda, faaliyet gösterdiği ayların sayısına) bölünerek ortalama aylık gelir ve giderler belirlenir;
-Basit vergi mükellefleri için, önceki hesap dönemi itibarıyla sunulan ve kameral vergi denetimi yapılmış basit vergi beyannamesine göre, satış dışı gelirler de dahil olmak üzere sağlanan mallara (işler, hizmetler) göre elde edilen hasılatın hacmi ve mükellefin sunduğu gider belgelerine dayanarak belirlenen giderler 3'e (mükellef önceki hesap döneminde tam faaliyet göstermediği durumlarda, faaliyet gösterdiği ayların sayısına) bölünerek ortalama aylık gelir ve giderler hesaplanır;
-Hesap dönemi içinde yeni faaliyete başlayan vergi mükellefinin ortalama aylık gelir ve giderleri, fiili faaliyet göstergelerine dayalı olarak (mükellef, fiili faaliyet göstergelerini yansıtan bir raporu uygun bir beyanname (gelir, kâr veya basit vergi beyannamesi) şeklinde düzenlemeli ve basit vergi mükellefi olarak sunulan gider belgelerini eklemelidir) hesaplanır ve faaliyet gösterdiği ayların sayısına bölünerek ortalama aylık gelir ve giderler belirlenir;
-Hesap dönemi içinde yeni faaliyete başlayan vergi mükellefi ile basit vergi mükelleflerinin gelir ve giderlerinin doğruluğunu teyit etmek amacıyla vergi dairesinde bulunan veri kaynaklarından (elektronik fatura, elektronik alış belgesi, kontrol-kasa makinesi fişleri, banka hesaplarındaki bakiye ve hareketler, dış ticaret işlemlerine dair resmi bilgiler vb.) yararlanılır.