Herhangi bir mal, vergi mükellefi vatandaştan alış belgesi ile alınabilir mi?

Herhangi bir mal, vergi mükellefi vatandaştan alış belgesi ile alınabilir mi?



Meslektaşlarımız arasında tartışma yaratan konulardan biri, "Mal Alış Aktı" ile alınan malların türü ile ilgilidir. Bazıları, vergi mükellefine vatandaşından yalnızca "Nağdsız Hesaplaşmalar Hakkında" Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu'nun 3.5. maddesinde belirtilen malların alışını "Mal Alış Aktı" ile resmi hale getirmeye izin verildiğini düşünmektedir. Diğerlerinin görüşüne göre ise, vatandaştan alınan malın amacı ile ilgili herhangi bir kısıtlama yoktur; bu metal hurda da olabilir, bir taşıt aracı da.

Bakanlar Kurulu, 7 Temmuz 2020 tarihinde, "Elektronik Alış Aktı'nın Uygulanması, Kaydı ve Kullanımına Dair Kurallar"ı onaylayan 243 numaralı Karar'ı kabul etmiştir. Bu kurallarda elektronik alış aktının tanımı yapılmıştır. Tanımda belirtilmektedir ki, elektronik alış aktı, vergi mükellefi tarafından vergi dairesinde kayıtta olmayan bir gerçek kişiden malların alımı sırasında bu Kurallara uygun olarak elektronik biçimde hazırlanan ve onaylanan ilk kayıt belgesidir. Tanımdan görüldüğü üzere, elektronik alış akdi ile ilgili kısıtlama sadece vergi dairesinde kaydı olan gerçek kişiler için getirilmiştir. Yani vergi mükellefinin mal aldığı kişi, vergi dairesinde kaydı olmayan bir vatandaş olmalıdır. Malların türü ile ilgili farklı yaklaşımlar, kaynakta vergi kesintisi ile ilgilidir ki bu konu hakkında daha ayrıntılı bilgiyi sonraki sayfalarda sunacağız.

Yeni portal olan new.e-taxes.gov.az'da elektronik alış akdi kaydedildiğinde, "Nağdsız Hesaplaşmalar Hakkında" Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu'nun 3.5. maddesinde belirtilen mallar listesi ile "diğer ürünlerin kabulü" alt bölümü de sunulmaktadır.