tr
Bireysel girişimciler için zorunlu devlet sosyal sigorta ödemeleri optimize edilecek
Bireysel girişimciler için zorunlu devlet sosyal sigorta ödemeleri optimize edilecek
Bilindiği üzere, bireysel girişimcilerin sosyal sigorta primlerinin mevcut oranlarla hesaplanması süresi 1 Ocak 2026 tarihinde sona ermektedir. Bu səbəple “Sosyal Sigorta Hakkında” Kanunda değişiklik yapılması önerilmektedir. Mevcut kanuna göre bireysel girişimciler, kendi adlarına asgari aylık ücretin inşaat sektöründe %50’si, diğer sektörlerde ise (ticaret, iaşe, tercüme, muhasebe ve benzeri hizmet alanları) %25’i kadar sosyal sigorta primi ödemektedir. Ayrıca bölgesel katsayılar uygulanmaktadır (Bakü’de %100, Sumgayıt ve Gence’de %90, diğer şehirlerde %80, ilçe idari merkezlerinde ve kasabalarda %60, kırsal alanlarda ise %50).
Gelecek yıldan itibaren kanunda değişiklik yapılmazsa, bireysel girişimcilerin faaliyet gösterdikleri sektöre bağlı olaraq sosyal sigorta yükü artacaktı. Ancak “Sosyal Sigorta Hakkında” Kanuna önerilen değişikliğe göre bireysel girişimciler gelecek yıldan itibaren sosyal sigorta primlerini ciro üzerinden %2 oranıyla ödeyeceklerdir. Bu durumda primin asgari tutarı asgari ücretin %15’i (60 manat), azami tutarı ise asgari ücretin tamamı (400 manat) olacaktır.
Değişikliği örneklerle açıklayalım.
Bakü’de ticaret sektöründe faaliyet gösteren ve aylık geliri 5000 manat olan bir mikro girişimcinin mevcut mevzuata göre ödediği aylık sosyal sigorta primi 100 manat ise, değişiklik yapılmadığı takdirde bu tutar iki kat artarak 200 manat olacaktı. Ancak önerilen yeni modele göre aylık gelire %2 oranı uygulanarak hesaplanacak prim (100 manat), mevcut yük ile aynı kalacaktır. Aynı sektörde aylık geliri 3500 manat olan bir mikro girişimcinin primi ise 100 manattan 70 manata düşecektir.
Bakü’de hizmet sektöründe çalışan ve aylık geliri 3000 manat olan bir mikro girişimcinin sosyal sigorta primi 100 manattan 60 manata düşecektir. Bölgelerde ise ticaret sektöründe faaliyet gösteren ve aylık geliri 1500 manat olan mikro girişimcilerin primlerinin üç kattan fazla artmasının qarşısı alınarak tutar 60 manat olarak belirlenecektir.
Görüldüğü gibi, gelir düzeyinden bağımsız olarak asgari ücrete bağlı standart tutarlar yerine önerilen yeni yasal düzenleme ile aylık geliri düşük olan bireysel girişimcilerin sosyal sigorta yükünün azalması beklenmektedir.
Ayrıca faaliyet gösteren mikro işletme statüsündeki bireysel girişimcilerin %80’inin yıllık gelirinin 60.000 manata kadar olduğu belirtilmelidir.
Aynı zamanda, bireysel girişimcinin kendi adına ödediği sosyal sigorta primleri hiçbir şekilde vergi değildir ve bu ödemeler, kişinin emeklilik sermayesine aktarılmak suretiyle gelecekte ona emekli maaşı ödenmesi için kullanılmaktadır.
Bilindiği üzere, bireysel girişimcilerin sosyal sigorta primlerinin mevcut oranlarla hesaplanması süresi 1 Ocak 2026 tarihinde sona ermektedir. Bu səbəple “Sosyal Sigorta Hakkında” Kanunda değişiklik yapılması önerilmektedir. Mevcut kanuna göre bireysel girişimciler, kendi adlarına asgari aylık ücretin inşaat sektöründe %50’si, diğer sektörlerde ise (ticaret, iaşe, tercüme, muhasebe ve benzeri hizmet alanları) %25’i kadar sosyal sigorta primi ödemektedir. Ayrıca bölgesel katsayılar uygulanmaktadır (Bakü’de %100, Sumgayıt ve Gence’de %90, diğer şehirlerde %80, ilçe idari merkezlerinde ve kasabalarda %60, kırsal alanlarda ise %50).
Gelecek yıldan itibaren kanunda değişiklik yapılmazsa, bireysel girişimcilerin faaliyet gösterdikleri sektöre bağlı olaraq sosyal sigorta yükü artacaktı. Ancak “Sosyal Sigorta Hakkında” Kanuna önerilen değişikliğe göre bireysel girişimciler gelecek yıldan itibaren sosyal sigorta primlerini ciro üzerinden %2 oranıyla ödeyeceklerdir. Bu durumda primin asgari tutarı asgari ücretin %15’i (60 manat), azami tutarı ise asgari ücretin tamamı (400 manat) olacaktır.
Değişikliği örneklerle açıklayalım.
Bakü’de ticaret sektöründe faaliyet gösteren ve aylık geliri 5000 manat olan bir mikro girişimcinin mevcut mevzuata göre ödediği aylık sosyal sigorta primi 100 manat ise, değişiklik yapılmadığı takdirde bu tutar iki kat artarak 200 manat olacaktı. Ancak önerilen yeni modele göre aylık gelire %2 oranı uygulanarak hesaplanacak prim (100 manat), mevcut yük ile aynı kalacaktır. Aynı sektörde aylık geliri 3500 manat olan bir mikro girişimcinin primi ise 100 manattan 70 manata düşecektir.
Bakü’de hizmet sektöründe çalışan ve aylık geliri 3000 manat olan bir mikro girişimcinin sosyal sigorta primi 100 manattan 60 manata düşecektir. Bölgelerde ise ticaret sektöründe faaliyet gösteren ve aylık geliri 1500 manat olan mikro girişimcilerin primlerinin üç kattan fazla artmasının qarşısı alınarak tutar 60 manat olarak belirlenecektir.
Görüldüğü gibi, gelir düzeyinden bağımsız olarak asgari ücrete bağlı standart tutarlar yerine önerilen yeni yasal düzenleme ile aylık geliri düşük olan bireysel girişimcilerin sosyal sigorta yükünün azalması beklenmektedir.
Ayrıca faaliyet gösteren mikro işletme statüsündeki bireysel girişimcilerin %80’inin yıllık gelirinin 60.000 manata kadar olduğu belirtilmelidir.
Aynı zamanda, bireysel girişimcinin kendi adına ödediği sosyal sigorta primleri hiçbir şekilde vergi değildir ve bu ödemeler, kişinin emeklilik sermayesine aktarılmak suretiyle gelecekte ona emekli maaşı ödenmesi için kullanılmaktadır.