tr
İş mevzuatındaki yenilikler nelerdir?
İş mevzuatındaki yenilikler nelerdir?
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, çalışma ilişkilerine ilişkin mevzuatta yapılan değişiklikleri onaylamıştır. İş Kanunu ve diğer bazı kanunlarda toplamda 400’den fazla değişiklik yapılmıştır.
Bu değişiklikler, Uluslararası Çalışma Örgütü Sözleşmeleri ve uluslararası uygulamalara uygun olarak iş mevzuatının geliştirilmesini, çalışan haklarının daha güvenilir şekilde korunmasını, çalışma ilişkilerinde esnek ve sosyal odaklı hukuki düzenlemelerin uygulanmasını ve çağdaş gerekliliklere uygun yeni kavramların mevzuata kazandırılmasını amaçlamaktadır.
İş Kanunu’ndaki kavramlar arasına “aile yükümlülükleri olan çalışan” kavramı eklenmiştir. Bu kavram, bakıma veya yardıma ihtiyaç duyan bir aile üyesine bakım ve destek sağlanması nedeniyle çalışma hayatına başlama veya iş fonksiyonunu yerine getirme imkânları sınırlı olan çalışanı ifade eder.
Aile yükümlülükleri olan çalışanlara çalışma ilişkilerinde sağlanan kolaylıklar, imtiyazlar ve ek güvenceler ayrımcılık sayılmayacaktır. Vardiyalı çalışma düzeni oluşturulurken ve gece vardiyalarına atama yapılırken çalışanların, özellikle aile yükümlülüklerinden kaynaklanan özel ihtiyaçları dikkate alınacaktır.
Yeniliklerden biri, çalışanların iş fonksiyonlarını elektronik, yazılım-teknik ve benzeri araçlar aracılığıyla uzaktan çalışma şeklinde yerine getirmeleri için hukuki altyapının oluşturulmasıdır. Bu amaçla Kanun’a “uzaktan (distant) çalışma” kavramı eklenmiştir. Uzaktan çalışmaya ilişkin ek çalışma koşulları, tarafların karşılıklı mutabakatı ile iş sözleşmesinde belirlenecektir.
Mevzuatta “iş sözleşmesinin feshi” ifadesi “iş sözleşmesinin sona erdirilmesi” ifadesiyle değiştirilmiştir. Çalışma ve Sosyal Meseleler Üçlü Komisyonu’nun kurulmasına ilişkin hukuki dayanaklar güçlendirilmiştir. Ayrıca, çalışanın izin süresi boyunca ortalama ücretinin, son ücretinden az olmamak üzere korunmasına ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Yeni değişiklikler ayrıca şunları kapsamaktadır:
- çalışanın askerlik hizmetine çağrılması nedeniyle iş sözleşmesinin sona erdirilmesi halinde işverence en az üç aylık ortalama ücret tutarında tazminat ödenmesi;
- en az 46 takvim günü yıllık ücretli izin verilen çalışanlar kapsamına, ülkenin toprak bütünlüğünün, bağımsızlığının ve anayasal düzeninin savunulması, 20 Ocak olayları, askerlik hizmeti veya Çernobil Nükleer Santrali’nde görev yapma nedenleriyle engelli olan çalışanların, “savaş gazisi” unvanı almış kişilerin, savaş bölgelerinde askerlik hizmeti yapmış olanların ve Azerbaycan Cumhuriyeti’nin en yüksek devlet nişanlarına layık görülen çalışanların dâhil edilmesi;
- doğum öncesi analık izninin, beklenen doğum tarihinden çocuğun doğduğu güne kadar geçen süre kadar ücretli olarak uzatılması ve bu durumda doğum sonrası iznin kısaltılmaması;
- çocuk sahibi olunması nedeniyle erkek çalışanlara 14 takvim günü ücretli izin verilmesi;
- iş gücünü kesintisiz olarak altı aydan fazla süreyle kaybeden ve iş fonksiyonunu yerine getiremeyen çalışanla, bireysel rehabilitasyon programına uygun olarak işyerinin uyarlanması veya hafif işe geçirilmesi mümkün olmadığında iş sözleşmesinin sona erdirilmesi;
- asıl işyerinde görevlendirmeye giden çalışana ek işyerinde, ek işyerinde görevlendirmeye giden çalışana ise asıl işyerinde görevlendirme süresi kadar ücretsiz izin verilmesi;
- çalışan sayısı 50’den az olan işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği organizasyonunun bu alanda bilgili çalışanlardan birinin görev kapsamına dâhil edilmesi veya bunun mümkün olmaması halinde iş sağlığı ve güvenliği uzmanı pozisyonunun oluşturulması;
- gerçek kişi işverenler tarafından kurulan ve çalışan sayısı 50’den fazla olan işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği mühendisi kadrosunun oluşturulması;
- işverenin, boş kadro oluştuğunda ve daha önce kısmi çalışma süresini gerektiren şartlar değiştiğinde, kısmi süreli çalışanı tam süreli çalışmaya geçirmek için gerekli tedbirleri alması;
- zararlı ve tehlikeli işlerde, yüksek riskli makine ve ekipmanlarda çalışanların en az üç ayda bir, diğer işyerlerinde ise yılda en az bir kez iş sağlığı ve güvenliği eğitimi alması ve benzeri hükümler.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, çalışma ilişkilerine ilişkin mevzuatta yapılan değişiklikleri onaylamıştır. İş Kanunu ve diğer bazı kanunlarda toplamda 400’den fazla değişiklik yapılmıştır.
Bu değişiklikler, Uluslararası Çalışma Örgütü Sözleşmeleri ve uluslararası uygulamalara uygun olarak iş mevzuatının geliştirilmesini, çalışan haklarının daha güvenilir şekilde korunmasını, çalışma ilişkilerinde esnek ve sosyal odaklı hukuki düzenlemelerin uygulanmasını ve çağdaş gerekliliklere uygun yeni kavramların mevzuata kazandırılmasını amaçlamaktadır.
İş Kanunu’ndaki kavramlar arasına “aile yükümlülükleri olan çalışan” kavramı eklenmiştir. Bu kavram, bakıma veya yardıma ihtiyaç duyan bir aile üyesine bakım ve destek sağlanması nedeniyle çalışma hayatına başlama veya iş fonksiyonunu yerine getirme imkânları sınırlı olan çalışanı ifade eder.
Aile yükümlülükleri olan çalışanlara çalışma ilişkilerinde sağlanan kolaylıklar, imtiyazlar ve ek güvenceler ayrımcılık sayılmayacaktır. Vardiyalı çalışma düzeni oluşturulurken ve gece vardiyalarına atama yapılırken çalışanların, özellikle aile yükümlülüklerinden kaynaklanan özel ihtiyaçları dikkate alınacaktır.
Yeniliklerden biri, çalışanların iş fonksiyonlarını elektronik, yazılım-teknik ve benzeri araçlar aracılığıyla uzaktan çalışma şeklinde yerine getirmeleri için hukuki altyapının oluşturulmasıdır. Bu amaçla Kanun’a “uzaktan (distant) çalışma” kavramı eklenmiştir. Uzaktan çalışmaya ilişkin ek çalışma koşulları, tarafların karşılıklı mutabakatı ile iş sözleşmesinde belirlenecektir.
Mevzuatta “iş sözleşmesinin feshi” ifadesi “iş sözleşmesinin sona erdirilmesi” ifadesiyle değiştirilmiştir. Çalışma ve Sosyal Meseleler Üçlü Komisyonu’nun kurulmasına ilişkin hukuki dayanaklar güçlendirilmiştir. Ayrıca, çalışanın izin süresi boyunca ortalama ücretinin, son ücretinden az olmamak üzere korunmasına ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Yeni değişiklikler ayrıca şunları kapsamaktadır:
- çalışanın askerlik hizmetine çağrılması nedeniyle iş sözleşmesinin sona erdirilmesi halinde işverence en az üç aylık ortalama ücret tutarında tazminat ödenmesi;
- en az 46 takvim günü yıllık ücretli izin verilen çalışanlar kapsamına, ülkenin toprak bütünlüğünün, bağımsızlığının ve anayasal düzeninin savunulması, 20 Ocak olayları, askerlik hizmeti veya Çernobil Nükleer Santrali’nde görev yapma nedenleriyle engelli olan çalışanların, “savaş gazisi” unvanı almış kişilerin, savaş bölgelerinde askerlik hizmeti yapmış olanların ve Azerbaycan Cumhuriyeti’nin en yüksek devlet nişanlarına layık görülen çalışanların dâhil edilmesi;
- doğum öncesi analık izninin, beklenen doğum tarihinden çocuğun doğduğu güne kadar geçen süre kadar ücretli olarak uzatılması ve bu durumda doğum sonrası iznin kısaltılmaması;
- çocuk sahibi olunması nedeniyle erkek çalışanlara 14 takvim günü ücretli izin verilmesi;
- iş gücünü kesintisiz olarak altı aydan fazla süreyle kaybeden ve iş fonksiyonunu yerine getiremeyen çalışanla, bireysel rehabilitasyon programına uygun olarak işyerinin uyarlanması veya hafif işe geçirilmesi mümkün olmadığında iş sözleşmesinin sona erdirilmesi;
- asıl işyerinde görevlendirmeye giden çalışana ek işyerinde, ek işyerinde görevlendirmeye giden çalışana ise asıl işyerinde görevlendirme süresi kadar ücretsiz izin verilmesi;
- çalışan sayısı 50’den az olan işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği organizasyonunun bu alanda bilgili çalışanlardan birinin görev kapsamına dâhil edilmesi veya bunun mümkün olmaması halinde iş sağlığı ve güvenliği uzmanı pozisyonunun oluşturulması;
- gerçek kişi işverenler tarafından kurulan ve çalışan sayısı 50’den fazla olan işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği mühendisi kadrosunun oluşturulması;
- işverenin, boş kadro oluştuğunda ve daha önce kısmi çalışma süresini gerektiren şartlar değiştiğinde, kısmi süreli çalışanı tam süreli çalışmaya geçirmek için gerekli tedbirleri alması;
- zararlı ve tehlikeli işlerde, yüksek riskli makine ve ekipmanlarda çalışanların en az üç ayda bir, diğer işyerlerinde ise yılda en az bir kez iş sağlığı ve güvenliği eğitimi alması ve benzeri hükümler.