Bir gerçek kişi hem hediyelik eşya perakende satışı hem de altın perakende satışı yapıyorsa, basitleştirilmiş verginin mükellefi olabilir mi?

Bir gerçek kişi hem hediyelik eşya perakende satışı hem de altın perakende satışı yapıyorsa, basitleştirilmiş verginin mükellefi olabilir mi?



Vergi mevzuatına göre, tüzel kişilik kurmadan girişimcilik faaliyeti yürüten gerçek kişiler, faaliyetlerine başlamadan önce vergi dairesinde kayıt yaptırmalı ve vergi kimlik numarası (VÖEN) almalıdır. Vergi yükümlülükleri ise seçilen vergilendirme sistemi ve yürütülen faaliyet türüne göre belirlenir.

Genel olarak ticaret faaliyetiyle uğraşan gerçek kişiler, belirli şartları sağlamaları halinde basitleştirilmiş vergi sistemini seçebilirler. Bu durumda elde edilen toplam hasılat üzerinden, giderler düşülmeden yüzde 2 oranında basitleştirilmiş vergi hesaplanır ve devlet bütçesine ödenir.

Ancak Vergi Kanunu’nun 218.5.11. maddesine göre altın, altından yapılmış mücevher ve diğer ev eşyalarının yanı sıra elmas satışı yapan kişilerin basitleştirilmiş vergi mükellefi olma hakları bulunmamaktadır. Bu kısıtlama söz konusu faaliyetleri yürüten tüm kişiler için geçerlidir.

Bu nedenle bir gerçek kişi aynı anda hem hediyelik eşya hem de altın ve mücevher satışı yapıyorsa, faaliyetinin bir kısmı için basitleştirilmiş vergi, diğer kısmı için gelir vergisi uygulayamaz. Altın ve mücevher satışı yaptığı için genel olarak gelir vergisi mükellefi olarak faaliyet göstermelidir.

Bu durumda elde edilen gelirden, gelirin elde edilmesiyle ilgili belgelerle kanıtlanmış giderler düşülür ve kalan kâr üzerinden yüzde 20 oranında gelir vergisi hesaplanır. Basitleştirilmiş vergi sisteminden farklı olarak, gelir vergisi sisteminde giderlerin düşülmesine izin verilmektedir.

Ayrıca girişimci mikro işletme statüsündeyse, yani çalışan sayısı ortalama 1 ila 10 kişi arasında ve yıllık geliri 200.000 manatı aşmıyorsa, gelir ve gider kayıtlarını düzgün tutması şartıyla Vergi Kanunu’nun 102.1.30. maddesinde öngörülen vergi avantajından yararlanabilir. Bu durumda girişimcilik faaliyetinden elde edilen gelirin yüzde 75’i vergiden istisna edilir ve vergi yükü önemli ölçüde azalır.

Sonuç olarak, altın ve mücevher satışı yapan gerçek kişiler, aynı zamanda başka malların perakende satışını da gerçekleştirseler, basitleştirilmiş vergi mükellefi olamazlar ve gelir vergisi mükellefi olarak faaliyet göstermelidirler.

Dayanak: Vergi Kanunu’nun 33.4, 102.1.30 ve 218.5.11. maddeleri.