tr
Aile sorumlulukları olan çalışanlar kimlerdir ve onlara hangi haklar tanınmaktadır?
Aile sorumlulukları olan çalışanlar kimlerdir ve onlara hangi haklar tanınmaktadır?
Azerbaycan Cumhuriyeti, 2010 yılında Uluslararası Çalışma Örgütü’nün “Aile sorumlulukları olan kadın ve erkek çalışanlar için eşit fırsatlar ve eşit muamele” hakkında 156 sayılı Sözleşmesine katılmıştır. Sözleşmenin birinci maddesine göre belge, bakmakla yükümlü olunan çocuklara ilişkin aile sorumlulukları bulunan kadın ve erkek çalışanlara uygulanır. Eğer bu sorumluluklar onların ekonomik faaliyetlere hazırlanma, bu faaliyetlere katılma veya işte ilerleme imkanlarını sınırlandırıyorsa, ilgili haklardan yararlanabilirler. Konuyu uzman Anar Bayramov yorumlamaktadır.
Birinci maddenin ikinci fıkrasına göre, Sözleşme hükümleri gerçekten bakıma veya yardıma ihtiyaç duyan diğer yakın aile üyeleri için de geçerlidir. Eğer bu sorumluluklar çalışanların ekonomik faaliyetlere katılımını sınırlandırıyorsa, aile sorumlulukları olan kadın ve erkek çalışanlara uygulanır.
Bu hükümler dikkate alınarak “aile sorumlulukları olan çalışan” kavramı Azerbaycan Cumhuriyeti İş Kanunu’nda şu şekilde belirlenmiştir:
Aile sorumlulukları olan çalışan — tıbbi rapora göre bakıma veya yardıma ihtiyaç duyan bir aile üyesine (eşine, anne-babasına, evlat edinenlere, çocuklarına, evlat edinilmiş çocuklar dahil), vesayeti altındaki diğer kişilere veya koruyucu aile (ebeveyn) olarak kendisine verilen çocuğa bakım veya yardım sağladığı için çalışma hayatına başlama, iş fonksiyonunu yerine getirme veya işte yükselme imkânları sınırlanan çalışandır.
Maddeye göre aşağıdaki şartlar bulunmalıdır:
Birinci şart: Bakıma ihtiyaç duyan aile üyesinin varlığı tıbbi rapor ile belirlenmelidir.
İkinci şart: Çalışan aşağıdaki kişilere bakım veya yardım sağlamalıdır:
aile üyelerine (eşine, anne-babasına, evlat edinenlere, çocuklarına, evlat edinilmiş çocuklar dahil);
vesayeti altındaki diğer kişilere;
koruyucu aile olarak kendisine verilen çocuğa.
Bu kişilere bakım sağlayan çalışanlar aile sorumlulukları olan çalışan olarak kabul edilir.
Uluslararası Çalışma Örgütü’nün söz konusu Sözleşmesine göre bu çalışanların diğer çalışanlardan farkı, iş fonksiyonlarını yerine getirirken veya işte yükselirken objektif nedenlerden kaynaklanan bazı sınırlamalarla karşılaşabilmeleridir.
Örnek 1: Tıbbi rapora göre çalışanın babası Alzheimer hastalığından muzdariptir. Bu nedenle işveren, uzman olarak çalışan bu kişinin bölüm müdürü görevine atanması konusunda tereddüt yaşayabilir.
Örnek 2: İşveren muhasebeci olarak çalışan iki kişiden birine aile sorumlulukları nedeniyle yarı zamanlı çalışma uygular. Her iki çalışan aynı maaşı alsa da bu durum ayrımcılık sayılmaz.
Örnek 3: Vardiyalı çalışma sisteminde çalışanlardan biri çocuğunun serebral palsi hastası olduğuna dair belge sunar. Bu durumda mümkünse işveren, bu çalışanın gece vardiyasında değil diğer vardiyalarda çalışmasına imkân sağlamalıdır.
Azerbaycan Cumhuriyeti, 2010 yılında Uluslararası Çalışma Örgütü’nün “Aile sorumlulukları olan kadın ve erkek çalışanlar için eşit fırsatlar ve eşit muamele” hakkında 156 sayılı Sözleşmesine katılmıştır. Sözleşmenin birinci maddesine göre belge, bakmakla yükümlü olunan çocuklara ilişkin aile sorumlulukları bulunan kadın ve erkek çalışanlara uygulanır. Eğer bu sorumluluklar onların ekonomik faaliyetlere hazırlanma, bu faaliyetlere katılma veya işte ilerleme imkanlarını sınırlandırıyorsa, ilgili haklardan yararlanabilirler. Konuyu uzman Anar Bayramov yorumlamaktadır.
Birinci maddenin ikinci fıkrasına göre, Sözleşme hükümleri gerçekten bakıma veya yardıma ihtiyaç duyan diğer yakın aile üyeleri için de geçerlidir. Eğer bu sorumluluklar çalışanların ekonomik faaliyetlere katılımını sınırlandırıyorsa, aile sorumlulukları olan kadın ve erkek çalışanlara uygulanır.
Bu hükümler dikkate alınarak “aile sorumlulukları olan çalışan” kavramı Azerbaycan Cumhuriyeti İş Kanunu’nda şu şekilde belirlenmiştir:
Aile sorumlulukları olan çalışan — tıbbi rapora göre bakıma veya yardıma ihtiyaç duyan bir aile üyesine (eşine, anne-babasına, evlat edinenlere, çocuklarına, evlat edinilmiş çocuklar dahil), vesayeti altındaki diğer kişilere veya koruyucu aile (ebeveyn) olarak kendisine verilen çocuğa bakım veya yardım sağladığı için çalışma hayatına başlama, iş fonksiyonunu yerine getirme veya işte yükselme imkânları sınırlanan çalışandır.
Maddeye göre aşağıdaki şartlar bulunmalıdır:
Birinci şart: Bakıma ihtiyaç duyan aile üyesinin varlığı tıbbi rapor ile belirlenmelidir.
İkinci şart: Çalışan aşağıdaki kişilere bakım veya yardım sağlamalıdır:
aile üyelerine (eşine, anne-babasına, evlat edinenlere, çocuklarına, evlat edinilmiş çocuklar dahil);
vesayeti altındaki diğer kişilere;
koruyucu aile olarak kendisine verilen çocuğa.
Bu kişilere bakım sağlayan çalışanlar aile sorumlulukları olan çalışan olarak kabul edilir.
Uluslararası Çalışma Örgütü’nün söz konusu Sözleşmesine göre bu çalışanların diğer çalışanlardan farkı, iş fonksiyonlarını yerine getirirken veya işte yükselirken objektif nedenlerden kaynaklanan bazı sınırlamalarla karşılaşabilmeleridir.
Örnek 1: Tıbbi rapora göre çalışanın babası Alzheimer hastalığından muzdariptir. Bu nedenle işveren, uzman olarak çalışan bu kişinin bölüm müdürü görevine atanması konusunda tereddüt yaşayabilir.
Örnek 2: İşveren muhasebeci olarak çalışan iki kişiden birine aile sorumlulukları nedeniyle yarı zamanlı çalışma uygular. Her iki çalışan aynı maaşı alsa da bu durum ayrımcılık sayılmaz.
Örnek 3: Vardiyalı çalışma sisteminde çalışanlardan biri çocuğunun serebral palsi hastası olduğuna dair belge sunar. Bu durumda mümkünse işveren, bu çalışanın gece vardiyasında değil diğer vardiyalarda çalışmasına imkân sağlamalıdır.