tr
Proaktif şekilde belirlenecek yardımlar
Proaktif şekilde belirlenecek yardımlar
Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu’nun 30 Ocak 2026 tarihli ve 31 sayılı kararı ile sosyal sigorta esaslı yardımlarla ilgili gerçekleştirilen reformlar, bu yardımların atanmasının otomatik hale getirilmesini ve bu alanda bir dizi insani değişikliği öngörmektedir. Konuyu uzman Kamala Yusifova değerlendirmektedir.
Buna göre, 1 Mayıs 2026 tarihinden itibaren sosyal sigorta esaslı 4 yardım türü otomatik ve proaktif şekilde belirlenecektir:
- geçici iş göremezlik ödeneği;
- gebelik ve doğum yardımı;
- 3 yaşına kadar çocuk bakım yardımı;
- cenaze için tek seferlik yardım.
Böylece bu yardımların verilmesi için çalışanların başvuru yapmasına, çeşitli belgeler toplamasına ve sunmasına gerek kalmayacak, işverenin bazı ek yükümlülükleri (komisyon kurulması, tutanaklar, hesap cetvelleri ve diğer belgelerin hazırlanması) ortadan kaldırılacaktır.
Örneğin, daha önce 3 yaşına kadar çocuk bakım yardımı süreci 4 aşamadan oluşurken (çocuğun doğum belgesinin işverene sunulması, komisyon kararı, belgelerin ilgili kuruma gönderilmesi ve ödemenin yapılması), 1 Mayıs’tan itibaren bu süreç yalnızca tek aşamada, elektronik sistem verilerine dayanarak tamamlanacaktır.
Bu proaktif sistemler, yardım ödemelerini daha hızlı ve şeffaf hale getirecek, ödemelerin daha kısa sürede yapılmasını sağlayacaktır. Ayrıca, geçici iş göremezlik ödeneğinin %60, %80 veya %100 olarak ödenmesi uygulaması kaldırılacak ve tüm çalışanlara hizmet süresine bakılmaksızın %100 oranında ödeme yapılacaktır.
Mevcut durumda engelli bireylere 6 ay, diğer kişilere 12 ay ödenen geçici iş göremezlik yardımı artık tüm çalışanlara 12 ay süreyle ödenecektir. Daha önce yalnızca Çernobil kazası nedeniyle engelli olan kişilerin çocukları için verilen çift yardım, artık tüm engelli çocuklar için geçerli olacaktır.
Ayrıca işverenin bu yardımları hesaplama yükümlülüğü kaldırılacak ve hesaplama sigorta kurumu tarafından yapılacaktır.
Önemli değişikliklerden biri de, yardım ödendikten sonraki 180 gün içinde sosyal sigorta borcunun ödenmesi veya gelir artışı olması durumunda yardımın yeniden hesaplanması ve farkın ödenmesidir. Gelirin azalması halinde ise fazla ödenen tutar geri alınacaktır.
Gebelik ve doğum yardımı, işveren tarafından ilgili sisteme izin emri girildikten sonra ödenecektir. 3 yaşına kadar çocuk bakım yardımı ise elektronik devlet sistemi üzerinden alınan verilere dayanarak otomatik şekilde belirlenecektir.
Yardımların atanması, hesaplanması ve ödenmesi verilerin iletilmesinden itibaren 5 iş günü içinde tamamlanacaktır. Eksiklik olması durumunda bu süre en fazla iki kez, her seferinde 10 iş günü uzatılabilir. Ödeme mümkün olmazsa taraflara bildirim gönderilir. Eksiklikler giderildikten sonra ödeme yapılır.
30 Nisan 2026’dan sonra çocuk bakım iznine çıkanlara bu yardım otomatik olarak atanacaktır. Eksik aylar için ödeme gün sayısına göre hesaplanacaktır.
1 Mayıs 2026’dan önce atanmış yardımlar ise eski mevzuata göre ödenmeye devam edecektir.
Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu’nun 30 Ocak 2026 tarihli ve 31 sayılı kararı ile sosyal sigorta esaslı yardımlarla ilgili gerçekleştirilen reformlar, bu yardımların atanmasının otomatik hale getirilmesini ve bu alanda bir dizi insani değişikliği öngörmektedir. Konuyu uzman Kamala Yusifova değerlendirmektedir.
Buna göre, 1 Mayıs 2026 tarihinden itibaren sosyal sigorta esaslı 4 yardım türü otomatik ve proaktif şekilde belirlenecektir:
- geçici iş göremezlik ödeneği;
- gebelik ve doğum yardımı;
- 3 yaşına kadar çocuk bakım yardımı;
- cenaze için tek seferlik yardım.
Böylece bu yardımların verilmesi için çalışanların başvuru yapmasına, çeşitli belgeler toplamasına ve sunmasına gerek kalmayacak, işverenin bazı ek yükümlülükleri (komisyon kurulması, tutanaklar, hesap cetvelleri ve diğer belgelerin hazırlanması) ortadan kaldırılacaktır.
Örneğin, daha önce 3 yaşına kadar çocuk bakım yardımı süreci 4 aşamadan oluşurken (çocuğun doğum belgesinin işverene sunulması, komisyon kararı, belgelerin ilgili kuruma gönderilmesi ve ödemenin yapılması), 1 Mayıs’tan itibaren bu süreç yalnızca tek aşamada, elektronik sistem verilerine dayanarak tamamlanacaktır.
Bu proaktif sistemler, yardım ödemelerini daha hızlı ve şeffaf hale getirecek, ödemelerin daha kısa sürede yapılmasını sağlayacaktır. Ayrıca, geçici iş göremezlik ödeneğinin %60, %80 veya %100 olarak ödenmesi uygulaması kaldırılacak ve tüm çalışanlara hizmet süresine bakılmaksızın %100 oranında ödeme yapılacaktır.
Mevcut durumda engelli bireylere 6 ay, diğer kişilere 12 ay ödenen geçici iş göremezlik yardımı artık tüm çalışanlara 12 ay süreyle ödenecektir. Daha önce yalnızca Çernobil kazası nedeniyle engelli olan kişilerin çocukları için verilen çift yardım, artık tüm engelli çocuklar için geçerli olacaktır.
Ayrıca işverenin bu yardımları hesaplama yükümlülüğü kaldırılacak ve hesaplama sigorta kurumu tarafından yapılacaktır.
Önemli değişikliklerden biri de, yardım ödendikten sonraki 180 gün içinde sosyal sigorta borcunun ödenmesi veya gelir artışı olması durumunda yardımın yeniden hesaplanması ve farkın ödenmesidir. Gelirin azalması halinde ise fazla ödenen tutar geri alınacaktır.
Gebelik ve doğum yardımı, işveren tarafından ilgili sisteme izin emri girildikten sonra ödenecektir. 3 yaşına kadar çocuk bakım yardımı ise elektronik devlet sistemi üzerinden alınan verilere dayanarak otomatik şekilde belirlenecektir.
Yardımların atanması, hesaplanması ve ödenmesi verilerin iletilmesinden itibaren 5 iş günü içinde tamamlanacaktır. Eksiklik olması durumunda bu süre en fazla iki kez, her seferinde 10 iş günü uzatılabilir. Ödeme mümkün olmazsa taraflara bildirim gönderilir. Eksiklikler giderildikten sonra ödeme yapılır.
30 Nisan 2026’dan sonra çocuk bakım iznine çıkanlara bu yardım otomatik olarak atanacaktır. Eksik aylar için ödeme gün sayısına göre hesaplanacaktır.
1 Mayıs 2026’dan önce atanmış yardımlar ise eski mevzuata göre ödenmeye devam edecektir.