tr
Babalık izninin süresi ve hesaplanma yöntemi
Babalık izninin süresi ve hesaplanma yöntemi
Azerbaycan Cumhuriyeti İş Kanunu’nun önceki versiyonunda yer alan 130. maddeye göre, çalışanın talebi üzerine, eşleri doğum nedeniyle izinde olan erkeklere 14 takvim gününe kadar ücretsiz izin veriliyordu. Yapılan son değişikliklerden sonra Kanun’un 125. maddesinde, çocuğun doğumu ile ilgili olarak erkeklere, sağlık kuruluşundan alınan belgeye dayanarak doğumdan önce ve sonra olmak üzere toplam 14 takvim günü süreyle ücretli izin verildiği belirtilmiştir. Uzman Kemalə Yusifova, yeniliğin uygulamadaki kullanımı ve babalık izni ödemesinin hesaplanması sırasında ortaya çıkan sorulara açıklık getirmektedir.
İş Kanunu’nun 125. maddesinden de açık olduğu üzere, 14 takvim gününden en az bir gün mutlaka çocuğun doğum zamanına denk gelmelidir. Yani izin, tamamen doğumdan önce veya tamamen doğumdan sonra olacak şekilde belirlenmemiştir.
Babalık izninin hesaplanması ise İş Kanunu’nun 177. maddesine göre yapılır. Çalışanın ortalama ücreti, ödeme öncesindeki son iki takvim ayında elde ettiği toplam ücretin o aylardaki iş günü sayısına bölünmesiyle günlük ücret bulunur ve elde edilen tutar, ücretin korunduğu iş günü sayısı ile çarpılarak belirlenir. 2 aydan az çalışmış işçiler için ise ortalama ücret şu şekilde hesaplanır: çalışanın fiilen çalıştığı günlerde kazandığı ücret, o gün sayısına bölünerek günlük ücret bulunur ve bu tutar ücretin korunduğu iş günü sayısı ile çarpılır.
Yukarıda belirtilen durumlarda hesaplanan günlük ücret; kısmen ücretli sosyal izin, işverenin inisiyatifi ile verilen ücretsiz izin veya çalışanın kusuru olmaksızın işin durması gibi hallerde, son günlük ücretten daha düşük olursa, son günlük ücret esas alınır.
Ortalama ücret belirlenirken İş Kanunu’nun 157. maddesinde öngörülen tüm ödeme türleri dikkate alınır. Ortalama ücretin hesaplanmasında dikkate alınan ve alınmayan ödemeler ilgili yürütme organı tarafından belirlenir.
Belirtelim ki, İş Kanunu’nda yapılan önemli değişikliklerden biri de izin ücretinin son maaş ile karşılaştırılmasıdır. Kanun’un 111. maddesine göre, izin süresince çalışanın iş yeri, görevi (mesleği) ve Kanun’da öngörülen hallerde son maaşından az olmamak üzere ortalama ücreti korunur. Bu süre çalışanın iş tecrübesine ve mesleki kıdemine dahil edilir. Son maaş denildiğinde, çalışanın izne çıktığı ayda iş sözleşmesinde belirtilen maaşı kastedilir.
Şimdi babalık izni hesaplamasına ilişkin bir örneğe bakalım:
Örnek 1: Diyelim ki çalışan 15 Şubat 2026 tarihinden itibaren 14 takvim günü babalık izni kullanıyor. İş sözleşmesinde belirtilen maaşı 1.500 manat olup, 5 günlük çalışma sistemi ile çalışmaktadır.
Ocak 2026 – aylık geliri 1.700 manat (19 iş günü);
Aralık 2025 – aylık geliri 1.600 manat (22 iş günü).
Hesaplama şu şekilde olacaktır:
(1.700 + 1.600) : (19 + 22) = 3.300 : 41 = 80,49 manat (ortalama günlük kazanç);
80,49 × 10 = 804,9 manat (10 gün, 15–28 Şubat arasındaki iş günleridir).
Hesaplamaya göre babalık izni ödemesi (kesintiler hariç) 804,9 manat olacaktır. Bu durumda çalışanın Şubat ayı toplam geliri 1.554,9 manat olur:
(1.500 : 20) × 10 = 750 manat (çalıştığı günlere göre kazancı);
750 + 804,9 = 1.554,9 manat.
Şimdi ise çalışan Şubat ayında çalışmış olsaydı ne kadar kazanacağını inceleyelim:
1.500 : 20 = 75 manat (ortalama günlük kazanç).
Örneğe baktığımızda, babalık izni süresince ortalama günlük kazancın daha yüksek olduğunu görüyoruz. Bu durumda hesaplanan ortalama günlük kazanç esas alınır. Eğer babalık izni süresindeki ortalama günlük kazanç, normal şartlarda elde edeceği ortalama günlük kazançtan düşük olursa, bu durumda normal ortalama günlük kazanç esas alınacaktır.
Azerbaycan Cumhuriyeti İş Kanunu’nun önceki versiyonunda yer alan 130. maddeye göre, çalışanın talebi üzerine, eşleri doğum nedeniyle izinde olan erkeklere 14 takvim gününe kadar ücretsiz izin veriliyordu. Yapılan son değişikliklerden sonra Kanun’un 125. maddesinde, çocuğun doğumu ile ilgili olarak erkeklere, sağlık kuruluşundan alınan belgeye dayanarak doğumdan önce ve sonra olmak üzere toplam 14 takvim günü süreyle ücretli izin verildiği belirtilmiştir. Uzman Kemalə Yusifova, yeniliğin uygulamadaki kullanımı ve babalık izni ödemesinin hesaplanması sırasında ortaya çıkan sorulara açıklık getirmektedir.
İş Kanunu’nun 125. maddesinden de açık olduğu üzere, 14 takvim gününden en az bir gün mutlaka çocuğun doğum zamanına denk gelmelidir. Yani izin, tamamen doğumdan önce veya tamamen doğumdan sonra olacak şekilde belirlenmemiştir.
Babalık izninin hesaplanması ise İş Kanunu’nun 177. maddesine göre yapılır. Çalışanın ortalama ücreti, ödeme öncesindeki son iki takvim ayında elde ettiği toplam ücretin o aylardaki iş günü sayısına bölünmesiyle günlük ücret bulunur ve elde edilen tutar, ücretin korunduğu iş günü sayısı ile çarpılarak belirlenir. 2 aydan az çalışmış işçiler için ise ortalama ücret şu şekilde hesaplanır: çalışanın fiilen çalıştığı günlerde kazandığı ücret, o gün sayısına bölünerek günlük ücret bulunur ve bu tutar ücretin korunduğu iş günü sayısı ile çarpılır.
Yukarıda belirtilen durumlarda hesaplanan günlük ücret; kısmen ücretli sosyal izin, işverenin inisiyatifi ile verilen ücretsiz izin veya çalışanın kusuru olmaksızın işin durması gibi hallerde, son günlük ücretten daha düşük olursa, son günlük ücret esas alınır.
Ortalama ücret belirlenirken İş Kanunu’nun 157. maddesinde öngörülen tüm ödeme türleri dikkate alınır. Ortalama ücretin hesaplanmasında dikkate alınan ve alınmayan ödemeler ilgili yürütme organı tarafından belirlenir.
Belirtelim ki, İş Kanunu’nda yapılan önemli değişikliklerden biri de izin ücretinin son maaş ile karşılaştırılmasıdır. Kanun’un 111. maddesine göre, izin süresince çalışanın iş yeri, görevi (mesleği) ve Kanun’da öngörülen hallerde son maaşından az olmamak üzere ortalama ücreti korunur. Bu süre çalışanın iş tecrübesine ve mesleki kıdemine dahil edilir. Son maaş denildiğinde, çalışanın izne çıktığı ayda iş sözleşmesinde belirtilen maaşı kastedilir.
Şimdi babalık izni hesaplamasına ilişkin bir örneğe bakalım:
Örnek 1: Diyelim ki çalışan 15 Şubat 2026 tarihinden itibaren 14 takvim günü babalık izni kullanıyor. İş sözleşmesinde belirtilen maaşı 1.500 manat olup, 5 günlük çalışma sistemi ile çalışmaktadır.
Ocak 2026 – aylık geliri 1.700 manat (19 iş günü);
Aralık 2025 – aylık geliri 1.600 manat (22 iş günü).
Hesaplama şu şekilde olacaktır:
(1.700 + 1.600) : (19 + 22) = 3.300 : 41 = 80,49 manat (ortalama günlük kazanç);
80,49 × 10 = 804,9 manat (10 gün, 15–28 Şubat arasındaki iş günleridir).
Hesaplamaya göre babalık izni ödemesi (kesintiler hariç) 804,9 manat olacaktır. Bu durumda çalışanın Şubat ayı toplam geliri 1.554,9 manat olur:
(1.500 : 20) × 10 = 750 manat (çalıştığı günlere göre kazancı);
750 + 804,9 = 1.554,9 manat.
Şimdi ise çalışan Şubat ayında çalışmış olsaydı ne kadar kazanacağını inceleyelim:
1.500 : 20 = 75 manat (ortalama günlük kazanç).
Örneğe baktığımızda, babalık izni süresince ortalama günlük kazancın daha yüksek olduğunu görüyoruz. Bu durumda hesaplanan ortalama günlük kazanç esas alınır. Eğer babalık izni süresindeki ortalama günlük kazanç, normal şartlarda elde edeceği ortalama günlük kazançtan düşük olursa, bu durumda normal ortalama günlük kazanç esas alınacaktır.