az
Rezident və qeyri-rezident törəmə müəssisələr arasında borc əməliyyatlarının vergitutma qaydaları
Rezident və qeyri-rezident törəmə müəssisələr arasında borc əməliyyatlarının vergitutma qaydaları
Vergi Məcəlləsinin 104.1-ci maddəsinə əsasən rezident müəssisə üçün vergitutma obyekti onun mənfəətidir. Vergi ödəyicisinin bütün gəlirləri, o cümlədən onun Azərbaycan Respublikasının hüdudlarından kənarda daimi nümayəndəlikləri vasitəsilə əldə etdiyi gəlirləri, Azərbaycan Respublikasının hüdudlarından kənarda əldə etdiyi dividend, faiz, royalti (vergidən azad edilən gəlirdən başqa) ilə bu Məcəllənin X fəslində göstərilən, gəlirdən çıxılan xərc (vergidən azad edilən gəlirlər üzrə çəkilən xərclərdən başqa)arasındakı fərq mənfəətdir. Vergi Məcəlləsinin 14.3.2-ci maddəsinə əsasən təsərrüfat əqdləri qarşılıqlı surətdə asılı olan şəxslər arasında həyata keçirildikdə bazar qiyməti nəzərə alınmaqla vergilərin
hesablanması həyata keçirilə bilər. Bununla yanaşı, Vergi Məcəlləsinin 14-1.2.1-ci maddəsinin müddəalarına əsasən Azərbaycan Respublikasının rezidenti ilə onunla qarşılıqlı surətdə asılı olan qeyri-rezident şəxslər arasında həyata keçirilən əməliyyatlardan vergilər transfer qiyməti əsas götürülməklə hesablana bilər.
Qeyd olunanlara əsasən rezident şəxs tərəfindən öz törəmə müəssisəsi olan qeyri-rezident şəxsə faizlə şərtləndirilərək verilən borca münasibətdə əldə edilən faiz gəlirləri bazar qiyməti (transfer qiymətinin tətbiqinə əsas olduqda transfer qiyməti) nəzərə alınmaqla rezident vergi ödəyicisinin vergitutulan gəlirlərinə aid edilir. Bu zaman qeyri-rezident törəmə müəssisəyə borc vermək üçün yerli bankdan götürülmüş kredit üzrə rezident vergi ödəyicisi tərəfindən ödənilən faizlər Vergi Məcəlləsinin 108.1-ci maddəsinə əsasən rezident şəxsin gəlirdən çıxılan xərclərinə aid edilir.
Vergi Məcəllləsinin 135-ci maddəsinin tətbiqi ilə bağlı bildiririk ki, vergi uçotunun aparılması üçün hesablama metodundan istifadə etdikdə əldə edilən faiz gəlirləri üzrə gəlirin əldə edilməsi vaxtı Vergi Məcəlləsinin 135.3-cü maddəsi ilə müəyyən olunur. Belə ki, həmin maddənin müddəalarına əsasən vergi ödəyicisinin faiz gəliri borc öhdəlikləri üzrə ödəmənin müddətininqurtardığı vaxt gəlir almaq hüququnun əldə edildiyi vaxt sayılır. Borc öhdəliyi üzrə ödəmənin müddəti bir neçə hesabat dövrünü əhatə edirsə, gəlir onun hesablanma qaydasına müvafiq surətdə həmin hesabat dövrləri üzrə bölüşdürülür.
Əlavə olaraq bildiririk ki, sorğuda göstərilən halda vergi öhdəliyinin dəqiq müəyyən edilməsi baxımından aparılan əməliyyatların xarakteri tam açıqlanmaqla müvafiq təsdiqedici sənədlərlə birlikdə vergi ödəyicisinin qeydiyyatda olduğu vergi orqanına müraciət etməyiniz tövsiyə olunur.
Vergi Məcəlləsinin 104.1-ci maddəsinə əsasən rezident müəssisə üçün vergitutma obyekti onun mənfəətidir. Vergi ödəyicisinin bütün gəlirləri, o cümlədən onun Azərbaycan Respublikasının hüdudlarından kənarda daimi nümayəndəlikləri vasitəsilə əldə etdiyi gəlirləri, Azərbaycan Respublikasının hüdudlarından kənarda əldə etdiyi dividend, faiz, royalti (vergidən azad edilən gəlirdən başqa) ilə bu Məcəllənin X fəslində göstərilən, gəlirdən çıxılan xərc (vergidən azad edilən gəlirlər üzrə çəkilən xərclərdən başqa)arasındakı fərq mənfəətdir. Vergi Məcəlləsinin 14.3.2-ci maddəsinə əsasən təsərrüfat əqdləri qarşılıqlı surətdə asılı olan şəxslər arasında həyata keçirildikdə bazar qiyməti nəzərə alınmaqla vergilərin
hesablanması həyata keçirilə bilər. Bununla yanaşı, Vergi Məcəlləsinin 14-1.2.1-ci maddəsinin müddəalarına əsasən Azərbaycan Respublikasının rezidenti ilə onunla qarşılıqlı surətdə asılı olan qeyri-rezident şəxslər arasında həyata keçirilən əməliyyatlardan vergilər transfer qiyməti əsas götürülməklə hesablana bilər.
Qeyd olunanlara əsasən rezident şəxs tərəfindən öz törəmə müəssisəsi olan qeyri-rezident şəxsə faizlə şərtləndirilərək verilən borca münasibətdə əldə edilən faiz gəlirləri bazar qiyməti (transfer qiymətinin tətbiqinə əsas olduqda transfer qiyməti) nəzərə alınmaqla rezident vergi ödəyicisinin vergitutulan gəlirlərinə aid edilir. Bu zaman qeyri-rezident törəmə müəssisəyə borc vermək üçün yerli bankdan götürülmüş kredit üzrə rezident vergi ödəyicisi tərəfindən ödənilən faizlər Vergi Məcəlləsinin 108.1-ci maddəsinə əsasən rezident şəxsin gəlirdən çıxılan xərclərinə aid edilir.
Vergi Məcəllləsinin 135-ci maddəsinin tətbiqi ilə bağlı bildiririk ki, vergi uçotunun aparılması üçün hesablama metodundan istifadə etdikdə əldə edilən faiz gəlirləri üzrə gəlirin əldə edilməsi vaxtı Vergi Məcəlləsinin 135.3-cü maddəsi ilə müəyyən olunur. Belə ki, həmin maddənin müddəalarına əsasən vergi ödəyicisinin faiz gəliri borc öhdəlikləri üzrə ödəmənin müddətininqurtardığı vaxt gəlir almaq hüququnun əldə edildiyi vaxt sayılır. Borc öhdəliyi üzrə ödəmənin müddəti bir neçə hesabat dövrünü əhatə edirsə, gəlir onun hesablanma qaydasına müvafiq surətdə həmin hesabat dövrləri üzrə bölüşdürülür.
Əlavə olaraq bildiririk ki, sorğuda göstərilən halda vergi öhdəliyinin dəqiq müəyyən edilməsi baxımından aparılan əməliyyatların xarakteri tam açıqlanmaqla müvafiq təsdiqedici sənədlərlə birlikdə vergi ödəyicisinin qeydiyyatda olduğu vergi orqanına müraciət etməyiniz tövsiyə olunur.