az
Qeyri-yaşayış obyektini icarəyə verərkən vergi öhdəliyi kimə məxsusdur?
Qeyri-yaşayış obyektini icarəyə verərkən vergi öhdəliyi kimə məxsusdur?
Mülkiyyətində olan qeyri-yaşayış obyektini icarəyə vermək istəyən şəxslər üçün vacib məqamlardan biri icarə gəlirləri üzrə vergi öhdəliklərinin düzgün müəyyən edilməsidir. Vergi Məcəlləsinin 124.1-ci maddəsinə əsasən, daşınan və daşınmaz əmlakın icarəsindən əldə olunan gəlirlər üzrə vergi ödəmə mənbəyində tutulur. Bu zaman verginin dərəcəsi 14 faiz təşkil edir.
Əgər qeyri-yaşayış obyekti vergi ödəyicisi kimi uçotda olan hüquqi şəxsə və ya fərdi sahibkara icarəyə verilirsə, həmin şəxs icarə haqqını ödəyərkən 14 faiz vergini tutaraq dövlət büdcəsinə köçürməli, eyni zamanda qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş müddətlərdə müvafiq vergi hesabatlarını təqdim etməlidir. Belə olan halda obyekt sahibinin ayrıca gəlir vergisi ödəməsi və ya bu gəlirlərlə bağlı hesabat təqdim etməsi tələb olunmur.
Sorğuda qeyd olunduğu kimi, obyekt sahibi əmlak vergisini bələdiyyəyə ödəyirsə və icarə müqaviləsində kommunal xərclər, rüsumlar və digər cari ödənişlər icarəçinin üzərinə qoyulubsa, bu vəziyyət vergi öhdəliyinin mahiyyətini dəyişmir. Əsas məsələ icarə haqqından tutulmalı olan verginin icarəçi tərəfindən düzgün hesablanaraq büdcəyə ödənilməsidir.
Bununla yanaşı, vergi qanunvericiliyinin tələblərinə əməl olunmaması müəyyən məsuliyyət yaradır. Vergi Məcəlləsinin 58.1-ci maddəsinə əsasən, vergi məbləği hesabatlarda az göstərildikdə və ya hesabat təqdim edilməməklə vergidən yayınma halları baş verdikdə, azaldılmış və ya yayındırılmış vergi məbləğinin 50 faizi həcmində maliyyə sanksiyası tətbiq edilə bilər. Bundan əlavə, hesablanmış vergi qanunvericilikdə müəyyən olunmuş müddətdə ödənilmədikdə, gecikdirilən hər gün üçün ödənilməmiş vergi məbləğinin 0,1 faizi həcmində faiz hesablanır.
Bu səbəbdən qeyri-yaşayış obyektinin icarəyə verilməsi zamanı tərəflər arasında bağlanan müqavilənin düzgün tərtib olunması, vergi öhdəliklərinin hansı tərəfə aid olduğunun dəqiq müəyyənləşdirilməsi və qanunvericiliyin tələblərinə uyğun şəkildə icra olunması sonradan yarana biləcək maliyyə risklərinin qarşısını almaq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Mülkiyyətində olan qeyri-yaşayış obyektini icarəyə vermək istəyən şəxslər üçün vacib məqamlardan biri icarə gəlirləri üzrə vergi öhdəliklərinin düzgün müəyyən edilməsidir. Vergi Məcəlləsinin 124.1-ci maddəsinə əsasən, daşınan və daşınmaz əmlakın icarəsindən əldə olunan gəlirlər üzrə vergi ödəmə mənbəyində tutulur. Bu zaman verginin dərəcəsi 14 faiz təşkil edir.
Əgər qeyri-yaşayış obyekti vergi ödəyicisi kimi uçotda olan hüquqi şəxsə və ya fərdi sahibkara icarəyə verilirsə, həmin şəxs icarə haqqını ödəyərkən 14 faiz vergini tutaraq dövlət büdcəsinə köçürməli, eyni zamanda qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş müddətlərdə müvafiq vergi hesabatlarını təqdim etməlidir. Belə olan halda obyekt sahibinin ayrıca gəlir vergisi ödəməsi və ya bu gəlirlərlə bağlı hesabat təqdim etməsi tələb olunmur.
Sorğuda qeyd olunduğu kimi, obyekt sahibi əmlak vergisini bələdiyyəyə ödəyirsə və icarə müqaviləsində kommunal xərclər, rüsumlar və digər cari ödənişlər icarəçinin üzərinə qoyulubsa, bu vəziyyət vergi öhdəliyinin mahiyyətini dəyişmir. Əsas məsələ icarə haqqından tutulmalı olan verginin icarəçi tərəfindən düzgün hesablanaraq büdcəyə ödənilməsidir.
Bununla yanaşı, vergi qanunvericiliyinin tələblərinə əməl olunmaması müəyyən məsuliyyət yaradır. Vergi Məcəlləsinin 58.1-ci maddəsinə əsasən, vergi məbləği hesabatlarda az göstərildikdə və ya hesabat təqdim edilməməklə vergidən yayınma halları baş verdikdə, azaldılmış və ya yayındırılmış vergi məbləğinin 50 faizi həcmində maliyyə sanksiyası tətbiq edilə bilər. Bundan əlavə, hesablanmış vergi qanunvericilikdə müəyyən olunmuş müddətdə ödənilmədikdə, gecikdirilən hər gün üçün ödənilməmiş vergi məbləğinin 0,1 faizi həcmində faiz hesablanır.
Bu səbəbdən qeyri-yaşayış obyektinin icarəyə verilməsi zamanı tərəflər arasında bağlanan müqavilənin düzgün tərtib olunması, vergi öhdəliklərinin hansı tərəfə aid olduğunun dəqiq müəyyənləşdirilməsi və qanunvericiliyin tələblərinə uyğun şəkildə icra olunması sonradan yarana biləcək maliyyə risklərinin qarşısını almaq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.