tr
Yeni değişiklikle, bireysel girişimci başka bir faaliyetle uğraştığında indirim hakkı nasıl düzenleniyor?
Yeni değişiklikle, bireysel girişimci başka bir faaliyetle uğraştığında indirim hakkı nasıl düzenleniyor?
Meslektaşlarımızı ilgilendiren konulardan biri, vergi mükellefinin, Vergi Kanunu'nun 102.1.30-1. maddesinde belirtilen faaliyetlerin yanı sıra başka faaliyetlerle de uğraşmasıdır. Vergi Kanunu'na eklenen 102.9. maddeye göre, bu Kanunun 102.1.30-1. maddesinde belirtilen faaliyetleri yürüten gerçek kişi, aynı zamanda başka bir faaliyetle de uğraşırsa, bu maddede belirtilen vergi indirimi hakkından ancak şu şartla yararlanabilir: 102.1.30-1. maddede belirtilen faaliyetlerden elde edilen yıllık gelirlerin toplam yıllık gelir içindeki oranı %50'yi aşmamalıdır.
Maddeyi örnekle açıklayalım.
Örnek 1. Araba tamiri yapan bir vergi mükellefi, aynı zamanda sosyal medya üzerinden reklam hizmeti vermektedir. Yıl boyunca bireysel girişimcinin araba tamiri ve reklam hizmetinden elde ettiği gelirler sırasıyla (giderler dikkate alınmadan) 30.000 ve 12.000 manat olmuştur. Görüldüğü gibi, vergi mükellefinin yıllık geliri 42.000 manat, yani 45.000 manattan daha azdır. Ancak vergi mükellefi gelir vergisinde %75 indirim uygulayamayacaktır. Çünkü araba tamiri ile elde ettiği yıllık gelir, toplam yıllık gelirinin %71,42'sini (30.000 manat (araba tamiri geliri) / 42.000 manat (toplam gelir)) oluşturmaktadır. Vergi mükellefinin, Kanun’un 102.1.30-1. maddesinde belirtilen reklam hizmetinden elde ettiği yıllık gelirinin, toplam yıllık geliri içindeki oranı %50'den az olduğu için, %75'lik vergi indirimi uygulanmayacaktır.
Örnek 2. Bireysel girişimci, ev aletleri tamiri yapmanın yanı sıra kurye hizmeti de sunmaktadır. Vergi mükellefinin ev aletleri tamiri konusundaki yıllık geliri (giderler dikkate alınmadan) 15.000 manat, kurye hizmeti üzerinden elde ettiği yıllık geliri ise 35.000 manat olmuştur. Vergi mükellefinin, Vergi Kanunu'nun 102.1.30-1. maddesinde belirtilen kurye hizmetinden elde ettiği gelirin toplam gelir içindeki oranı %50'yi aşmaktadır: %70 (35.000 manat (kurye hizmeti geliri) / 50.000 manat (toplam gelir)). Ancak vergi mükellefinin toplam yıllık geliri 50.000 manat olduğu için, Vergi Kanunu'nda belirtilen 45.000 manatlık limitin üzerindedir. Bu nedenle, bireysel girişimcinin, Vergi Kanunu'nun 102.1.30-1. maddesinde belirtilen kurye hizmetinden elde ettiği gelir, toplam gelirinin %50'sinden fazla ve 45.000 manattan az olsa da, toplam geliri 50.000 manat olduğundan dolayı, %20 oranında gelir vergisi ödeyecektir. Vergi mükellefine %75'lik indirim uygulanmamasının nedeni, yıllık gelirinin 50.000 manat olmasıdır.
Örnek 3. Bireysel girişimcinin 2025 yılı için çilingir hizmetinden elde ettiği gelir (giderler dikkate alınmadan) 20.000 manat, ayrıca turizm rehberliği hizmetinden elde ettiği gelir (giderler dikkate alınmadan) 22.000 manat olmuştur. Vergi mükellefinin sağladığı turizm rehberliği hizmeti, Vergi Kanunu’nun 102.1.30-1. maddesinde belirtilen faaliyetler arasında yer almaktadır. Vergi mükellefinin turizm rehberliği gelirinin, toplam gelir içindeki oranı %52,38 (22.000 manat (turizm rehberliği geliri) / 42.000 manat (iki faaliyet toplam geliri)) olduğu için, %75'lik vergi indirimi uygulanacaktır. Bu durumda, vergi mükellefinin toplam geliri olan 42.000 manat üzerinden, giderler çıktıktan sonra %75'lik indirim uygulanacaktır.
Meslektaşlarımızı ilgilendiren konulardan biri, vergi mükellefinin, Vergi Kanunu'nun 102.1.30-1. maddesinde belirtilen faaliyetlerin yanı sıra başka faaliyetlerle de uğraşmasıdır. Vergi Kanunu'na eklenen 102.9. maddeye göre, bu Kanunun 102.1.30-1. maddesinde belirtilen faaliyetleri yürüten gerçek kişi, aynı zamanda başka bir faaliyetle de uğraşırsa, bu maddede belirtilen vergi indirimi hakkından ancak şu şartla yararlanabilir: 102.1.30-1. maddede belirtilen faaliyetlerden elde edilen yıllık gelirlerin toplam yıllık gelir içindeki oranı %50'yi aşmamalıdır.
Maddeyi örnekle açıklayalım.
Örnek 1. Araba tamiri yapan bir vergi mükellefi, aynı zamanda sosyal medya üzerinden reklam hizmeti vermektedir. Yıl boyunca bireysel girişimcinin araba tamiri ve reklam hizmetinden elde ettiği gelirler sırasıyla (giderler dikkate alınmadan) 30.000 ve 12.000 manat olmuştur. Görüldüğü gibi, vergi mükellefinin yıllık geliri 42.000 manat, yani 45.000 manattan daha azdır. Ancak vergi mükellefi gelir vergisinde %75 indirim uygulayamayacaktır. Çünkü araba tamiri ile elde ettiği yıllık gelir, toplam yıllık gelirinin %71,42'sini (30.000 manat (araba tamiri geliri) / 42.000 manat (toplam gelir)) oluşturmaktadır. Vergi mükellefinin, Kanun’un 102.1.30-1. maddesinde belirtilen reklam hizmetinden elde ettiği yıllık gelirinin, toplam yıllık geliri içindeki oranı %50'den az olduğu için, %75'lik vergi indirimi uygulanmayacaktır.
Örnek 2. Bireysel girişimci, ev aletleri tamiri yapmanın yanı sıra kurye hizmeti de sunmaktadır. Vergi mükellefinin ev aletleri tamiri konusundaki yıllık geliri (giderler dikkate alınmadan) 15.000 manat, kurye hizmeti üzerinden elde ettiği yıllık geliri ise 35.000 manat olmuştur. Vergi mükellefinin, Vergi Kanunu'nun 102.1.30-1. maddesinde belirtilen kurye hizmetinden elde ettiği gelirin toplam gelir içindeki oranı %50'yi aşmaktadır: %70 (35.000 manat (kurye hizmeti geliri) / 50.000 manat (toplam gelir)). Ancak vergi mükellefinin toplam yıllık geliri 50.000 manat olduğu için, Vergi Kanunu'nda belirtilen 45.000 manatlık limitin üzerindedir. Bu nedenle, bireysel girişimcinin, Vergi Kanunu'nun 102.1.30-1. maddesinde belirtilen kurye hizmetinden elde ettiği gelir, toplam gelirinin %50'sinden fazla ve 45.000 manattan az olsa da, toplam geliri 50.000 manat olduğundan dolayı, %20 oranında gelir vergisi ödeyecektir. Vergi mükellefine %75'lik indirim uygulanmamasının nedeni, yıllık gelirinin 50.000 manat olmasıdır.
Örnek 3. Bireysel girişimcinin 2025 yılı için çilingir hizmetinden elde ettiği gelir (giderler dikkate alınmadan) 20.000 manat, ayrıca turizm rehberliği hizmetinden elde ettiği gelir (giderler dikkate alınmadan) 22.000 manat olmuştur. Vergi mükellefinin sağladığı turizm rehberliği hizmeti, Vergi Kanunu’nun 102.1.30-1. maddesinde belirtilen faaliyetler arasında yer almaktadır. Vergi mükellefinin turizm rehberliği gelirinin, toplam gelir içindeki oranı %52,38 (22.000 manat (turizm rehberliği geliri) / 42.000 manat (iki faaliyet toplam geliri)) olduğu için, %75'lik vergi indirimi uygulanacaktır. Bu durumda, vergi mükellefinin toplam geliri olan 42.000 manat üzerinden, giderler çıktıktan sonra %75'lik indirim uygulanacaktır.