Mallar maliyetine satıldığında gelir vergisi neye göre hesaplanır?

Mallar maliyetine satıldığında gelir vergisi neye göre hesaplanır?



Girişimci perakende giyim satışıyla uğraşmaktadır. Ancak piyasaya uyum sağlayamadığı için zarar etmektedir. Bu nedenle, deposunda kalan malları maliyetine başka bir girişimciye satmaktadır. Bu durumda, girişimci satış sırasında gelir vergisine maliyet bedeli üzerinden mi, yoksa malların piyasa değeri üzerinden mi tabi tutulur?

Ekonomi Bakanlığına bağlı Devlet Vergi Hizmeti’nden yapılan açıklamaya göre, Vergi Kanunu’nun 143. maddesine göre, bir varlığın değeri, onun satın alınması, getirilmesi, üretilmesi, inşa edilmesi, kurulması ve monte edilmesi için yapılan giderler ile vergi mükellefinin gelirden düşme hakkına sahip olduğu harcamalar ve sabit kıymetlerin yeniden değerlemesinden doğan artış (yeniden değerleme sonucu oluşan olumlu fark) hariç olmak üzere, varlığın değerini artıran diğer giderleri de kapsar ve bu giderler Vergi Kanunu’nun 108. maddesine uygun olarak gelirden düşülür.

Ayrıca belirtilmiştir ki, 30 gün içinde vergi mükelleflerinin aynı özellikteki veya aynı türdeki mallara (işlere, hizmetlere) uyguladığı fiyatların seviyesi, bu Kanunun 14.6.1 maddesinin hükümleri ve ilgili yürütme organı tarafından belirlenen doğal fire oranları dikkate alınarak, piyasada benzer mallar (işler, hizmetler) için yapılan işlemlerde oluşan fiyatlardan; toptan ticarette %10’dan, inşaat ve üretim faaliyetlerinde %20’den, diğer alanlarda ise %30’dan fazla (aşağı ya da yukarı) farklılık gösteriyorsa, bu durumda piyasa fiyatı esas alınır.

- Ek olarak, malların (işlerin, hizmetlerin) piyasa fiyatları belirlenirken fiyatları etkileyebilecek aşağıdaki faktörler dikkate alınır:

- Gönderilen malların (yapılan işlerin, sunulan hizmetlerin) miktarı (mal partisinin hacmi);

- Yükümlülüklerin yerine getirilme süresi, ödeme koşulları;

- Mallara (işlere, hizmetlere) olan arz ve talep değişiklikleri (örneğin mevsimsel tüketici talebi dalgalanmaları);

- Malların menşei, satın alındığı veya teslim edildiği yer;

- Malların gönderim koşulları;

- Malların kalitesi ve diğer tüketim özellikleri;

- Pazarlama stratejileri doğrultusunda benzeri olmayan yeni malların (işlerin, hizmetlerin) piyasaya sunulması veya yeni pazarlara giriş yapılması, tanıtım amacıyla ürün örneklerinin verilmesi;

- İşlerin yapılması, hizmetlerin sunulması — örneğin onarım, inşaat, montaj, ulaşım, kiralama, eğitim, sağlık hizmetleri gibi alanlarda — sırasında işin yapıldığı, hizmetin verildiği yer, kalite kriterleri ve fiyatı etkileyen diğer koşullar.

Vergi mükellefleri tarafından sunulan mal (iş, hizmet) için belirlenen fiyat, Vergi Kanunu’na uygun olarak tespit edilen piyasa değerinden %30’dan fazla düşükse, vergilendirme piyasa değeri esas alınarak; daha yüksekse, fiili satış fiyatı üzerinden yapılır.