tr
Bireysel girişimcinin başka bir faaliyetle uğraşması, vergi muafiyeti hakkını nasıl etkiler?
Bireysel girişimcinin başka bir faaliyetle uğraşması, vergi muafiyeti hakkını nasıl etkiler?
Girişimcileri ilgilendiren konulardan biri de vergi mükellefinin, Vergi Kanunu’nun 102.1.30-1 maddesinde belirtilen faaliyetlerin yanı sıra başka faaliyetlerde de bulunması durumudur. Bu durumlarda vergi avantajından yararlanma halleri uzman Anar Bayramov tarafından değerlendirilmiştir.
Vergi Kanunu’na eklenmiş 102.9 maddesinin ikinci fıkrasına göre, bu Kanun’un 102.1.30-1 maddesinde öngörülen faaliyetlerle uğraşan bir gerçek kişi aynı zamanda başka bir faaliyet alanında da faaliyet gösteriyorsa, yalnızca bu faaliyetlerden elde edilen yıllık gelirin toplam yıllık gelire oranı en az %50 olduğu takdirde vergi avantajından yararlanabilir.
Örnek 1: Araç tamiriyle uğraşan bir vergi mükellefi aynı zamanda kendi sosyal medya hesabı üzerinden reklam hizmeti de sunmaktadır. Yıl boyunca bireysel girişimcinin araç tamirinden ve reklam hizmetinden elde ettiği gelir sırasıyla (giderler hariç) 30.000 ve 12.000 manat olmuştur.
Görüldüğü gibi, vergi mükellefinin yıllık toplam geliri 42.000 manat, yani 45.000 manattan azdır. Ancak, gelir vergisinde %75 oranında indirim uygulanmayacaktır. Çünkü araç tamirinden elde edilen yıllık gelir toplam yıllık gelirin %71,43’ünü oluşturmaktadır:
(30.000 : 42.000) × 100% = 71,43%
Reklam hizmetinden elde edilen yıllık gelirin toplam içindeki payı ise %28,57’dir (100% – 71,43%). Bu oran %50’nin altında olduğu için bireysel girişimciye %75’lik vergi indirimi uygulanmayacaktır.
Örnek 2: Bireysel girişimci, ev aletleri tamiri ile birlikte kurye hizmeti de sunmaktadır. Vergi mükellefinin ev aletleri tamirinden elde ettiği yıllık gelir 15.000 manat, kurye hizmetinden elde ettiği gelir ise 35.000 manat olmuştur. Kurye hizmetinden elde edilen gelir toplam gelirin %70’ini oluşturur:
(35.000 : 50.000) × 100% = 70%
Ancak vergi mükellefinin toplam yıllık geliri 50.000 manat olduğundan, bu tutar Vergi Kanunu’nun 102.1.30-1 maddesinde belirlenen 45.000 manatlık üst sınırı aşmaktadır. Bu nedenle, kurye faaliyeti toplam gelirde %50'den fazla paya sahip ve 45.000 manattan az olsa bile, toplam gelir 50.000 manat olduğu için vergi mükellefi %20 oranında gelir vergisi ödeyecektir. %75’lik indirim uygulanmamasının nedeni, yıllık gelirin 50.000 manatı aşmasıdır.
Örnek 3: 2025 yılı için bireysel girişimcinin çilingirlik hizmetinden elde ettiği gelir (giderler hariç) 20.000 manat, turizm rehberliği hizmetinden elde ettiği gelir ise 22.000 manat olmuştur. Turizm rehberliği Vergi Kanunu’nun 102.1.30-1 maddesinde öngörülen faaliyetler arasında yer almaktadır. Bu faaliyetin toplam gelirdeki payı %52,38 olduğu için vergi mükellefi %75 vergi indiriminden yararlanabilecektir:
(22.000 : 42.000) × 100% = 52,38%
Dolayısıyla, toplam geliri olan 42.000 manatlık gelirden giderler düşüldükten sonra kalan tutara %75 vergi indirimi uygulanacaktır.
Girişimcileri ilgilendiren konulardan biri de vergi mükellefinin, Vergi Kanunu’nun 102.1.30-1 maddesinde belirtilen faaliyetlerin yanı sıra başka faaliyetlerde de bulunması durumudur. Bu durumlarda vergi avantajından yararlanma halleri uzman Anar Bayramov tarafından değerlendirilmiştir.
Vergi Kanunu’na eklenmiş 102.9 maddesinin ikinci fıkrasına göre, bu Kanun’un 102.1.30-1 maddesinde öngörülen faaliyetlerle uğraşan bir gerçek kişi aynı zamanda başka bir faaliyet alanında da faaliyet gösteriyorsa, yalnızca bu faaliyetlerden elde edilen yıllık gelirin toplam yıllık gelire oranı en az %50 olduğu takdirde vergi avantajından yararlanabilir.
Örnek 1: Araç tamiriyle uğraşan bir vergi mükellefi aynı zamanda kendi sosyal medya hesabı üzerinden reklam hizmeti de sunmaktadır. Yıl boyunca bireysel girişimcinin araç tamirinden ve reklam hizmetinden elde ettiği gelir sırasıyla (giderler hariç) 30.000 ve 12.000 manat olmuştur.
Görüldüğü gibi, vergi mükellefinin yıllık toplam geliri 42.000 manat, yani 45.000 manattan azdır. Ancak, gelir vergisinde %75 oranında indirim uygulanmayacaktır. Çünkü araç tamirinden elde edilen yıllık gelir toplam yıllık gelirin %71,43’ünü oluşturmaktadır:
(30.000 : 42.000) × 100% = 71,43%
Reklam hizmetinden elde edilen yıllık gelirin toplam içindeki payı ise %28,57’dir (100% – 71,43%). Bu oran %50’nin altında olduğu için bireysel girişimciye %75’lik vergi indirimi uygulanmayacaktır.
Örnek 2: Bireysel girişimci, ev aletleri tamiri ile birlikte kurye hizmeti de sunmaktadır. Vergi mükellefinin ev aletleri tamirinden elde ettiği yıllık gelir 15.000 manat, kurye hizmetinden elde ettiği gelir ise 35.000 manat olmuştur. Kurye hizmetinden elde edilen gelir toplam gelirin %70’ini oluşturur:
(35.000 : 50.000) × 100% = 70%
Ancak vergi mükellefinin toplam yıllık geliri 50.000 manat olduğundan, bu tutar Vergi Kanunu’nun 102.1.30-1 maddesinde belirlenen 45.000 manatlık üst sınırı aşmaktadır. Bu nedenle, kurye faaliyeti toplam gelirde %50'den fazla paya sahip ve 45.000 manattan az olsa bile, toplam gelir 50.000 manat olduğu için vergi mükellefi %20 oranında gelir vergisi ödeyecektir. %75’lik indirim uygulanmamasının nedeni, yıllık gelirin 50.000 manatı aşmasıdır.
Örnek 3: 2025 yılı için bireysel girişimcinin çilingirlik hizmetinden elde ettiği gelir (giderler hariç) 20.000 manat, turizm rehberliği hizmetinden elde ettiği gelir ise 22.000 manat olmuştur. Turizm rehberliği Vergi Kanunu’nun 102.1.30-1 maddesinde öngörülen faaliyetler arasında yer almaktadır. Bu faaliyetin toplam gelirdeki payı %52,38 olduğu için vergi mükellefi %75 vergi indiriminden yararlanabilecektir:
(22.000 : 42.000) × 100% = 52,38%
Dolayısıyla, toplam geliri olan 42.000 manatlık gelirden giderler düşüldükten sonra kalan tutara %75 vergi indirimi uygulanacaktır.