tr
Belediye kurumunda çalışan çalışanın maaşından vergi kesintileri nasıl hesaplanır?
Belediye kurumunda çalışan çalışanın maaşından vergi kesintileri nasıl hesaplanır?
Yasaya göre belediye organları, medeni hukuk ilişkilerinde diğer tüzel kişiler gibi yer alabilirler. Peki, belediye organlarının çalışanları ile iş ilişkilerinde ve günlük idari işlemlerinde vergilerle ilgili hangi hususlar söz konusudur? Belediyeler, banka hesaplarından nakit para çektiklerinde %1 oranında basitleştirilmiş vergi ödemek zorunda mıdır? Belediye organında çalışan personelin maaşlarından vergi kesintileri hangi oranda yapılmalıdır? Konuyla ilgili soruları uzman İlgar Esedov yanıtlıyor.
Vergi Kanunu’nun 220.12. maddesinde, tüzel kişiler ve bireysel girişimciler tarafından nakit olarak banka ve diğer ödeme hesaplarından para çekilmesi durumunda %1 oranında basitleştirilmiş vergi hesaplanacağı belirtilmiştir. Nakit çekimle ilgili bu hüküm her ne kadar tüzel kişilere ve bireysel girişimcilere ait olsa da belediyelere uygulanmaz. Doğrudur, maddenin kendisinde doğrudan böyle bir istisna yer almasa da istisna yasal düzenlemenin kendisinde saklıdır. Zira yasaya göre gelirleri vergiden muaf olan ve aynı zamanda vergi toplama yetkisine sahip kurumlar — yani belediyeler — ödeme kaynağında vergi kesintisinden muaftır.
İkinci konuya gelince, belediye çalışanlarının maaşlarından vergi kesintileri Vergi Kanunu’nun 101. maddesi ve bu maddenin uygulanması amacıyla kabul edilen Bakanlar Kurulu’nun 18 Şubat 2019 tarihli ve 56 sayılı Kararı ile düzenlenmektedir. “Petrol-gaz sektöründe faaliyet ve özel sektör kriterlerinin onaylanması” hakkındaki Kararda, devletten finanse edilen kurumların özel sektör sayılmadığı ve dolayısıyla vergi indirim oranlarının onlara uygulanmadığı belirtilmiştir.
Belediyelerle ilgili yasal düzenlemelere ve mevcut duruma baktığımızda, belediye organlarına da zaman zaman devlet bütçesinden ödenek ayrıldığı açıkça görülmektedir. Bununla birlikte, belediye organı, hisseleri herhangi bir oranda devlete ait olan bir devlet kurumu olmayıp Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası ile düzenlenmiş yerel yönetim biçimidir. Belediyeye mali kaynak ayrılması yalnızca devlet desteği niteliğindedir.
Belirtilen nedenlerle belediyeler devlet sektörü sayılmaz ve vergi indirim oranları onlara da uygulanır. Dolayısıyla belediye çalışanının maaşından vergi kesintileri Vergi Kanunu’nun 101.1-1 maddesine göre hesaplanmalıdır.
Örnek: Bakü şehri, Nizami İlçesi Belediyesinde görev yapan belediye çalışanı Gurban Aliyev (isim temsili) 750 manat maaş almaktadır. Vergi Kanunu’nun 101.1-1 maddesine göre aylık geliri 8.000 manatı aşmadığından kendisinden %0 oranında vergi kesilecektir. Bu da söz konusu gelirlerden gelir vergisi alınmayacağı anlamına gelir. Ancak sosyal sigorta, işsizlik sigortası ve zorunlu sağlık sigortası kesintileri yapılacaktır:
Maaş: 750 manat
Gelir vergisi: 0 manat
Sosyal Sigorta (MDSS): 6 + (750 - 200) × %10 = 61 manat
İşsizlik sigortası: 750 × %0,5 = 3,75 manat
Zorunlu sağlık sigortası: 750 × %2 = 15 manat
Net ödenecek tutar:
750 – (61 + 3,75 + 15) = 670,25 manat
Dolayısıyla, Gurban Aliyev’in eline geçen net maaş 670,25 manat olacaktır.
Yasaya göre belediye organları, medeni hukuk ilişkilerinde diğer tüzel kişiler gibi yer alabilirler. Peki, belediye organlarının çalışanları ile iş ilişkilerinde ve günlük idari işlemlerinde vergilerle ilgili hangi hususlar söz konusudur? Belediyeler, banka hesaplarından nakit para çektiklerinde %1 oranında basitleştirilmiş vergi ödemek zorunda mıdır? Belediye organında çalışan personelin maaşlarından vergi kesintileri hangi oranda yapılmalıdır? Konuyla ilgili soruları uzman İlgar Esedov yanıtlıyor.
Vergi Kanunu’nun 220.12. maddesinde, tüzel kişiler ve bireysel girişimciler tarafından nakit olarak banka ve diğer ödeme hesaplarından para çekilmesi durumunda %1 oranında basitleştirilmiş vergi hesaplanacağı belirtilmiştir. Nakit çekimle ilgili bu hüküm her ne kadar tüzel kişilere ve bireysel girişimcilere ait olsa da belediyelere uygulanmaz. Doğrudur, maddenin kendisinde doğrudan böyle bir istisna yer almasa da istisna yasal düzenlemenin kendisinde saklıdır. Zira yasaya göre gelirleri vergiden muaf olan ve aynı zamanda vergi toplama yetkisine sahip kurumlar — yani belediyeler — ödeme kaynağında vergi kesintisinden muaftır.
İkinci konuya gelince, belediye çalışanlarının maaşlarından vergi kesintileri Vergi Kanunu’nun 101. maddesi ve bu maddenin uygulanması amacıyla kabul edilen Bakanlar Kurulu’nun 18 Şubat 2019 tarihli ve 56 sayılı Kararı ile düzenlenmektedir. “Petrol-gaz sektöründe faaliyet ve özel sektör kriterlerinin onaylanması” hakkındaki Kararda, devletten finanse edilen kurumların özel sektör sayılmadığı ve dolayısıyla vergi indirim oranlarının onlara uygulanmadığı belirtilmiştir.
Belediyelerle ilgili yasal düzenlemelere ve mevcut duruma baktığımızda, belediye organlarına da zaman zaman devlet bütçesinden ödenek ayrıldığı açıkça görülmektedir. Bununla birlikte, belediye organı, hisseleri herhangi bir oranda devlete ait olan bir devlet kurumu olmayıp Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası ile düzenlenmiş yerel yönetim biçimidir. Belediyeye mali kaynak ayrılması yalnızca devlet desteği niteliğindedir.
Belirtilen nedenlerle belediyeler devlet sektörü sayılmaz ve vergi indirim oranları onlara da uygulanır. Dolayısıyla belediye çalışanının maaşından vergi kesintileri Vergi Kanunu’nun 101.1-1 maddesine göre hesaplanmalıdır.
Örnek: Bakü şehri, Nizami İlçesi Belediyesinde görev yapan belediye çalışanı Gurban Aliyev (isim temsili) 750 manat maaş almaktadır. Vergi Kanunu’nun 101.1-1 maddesine göre aylık geliri 8.000 manatı aşmadığından kendisinden %0 oranında vergi kesilecektir. Bu da söz konusu gelirlerden gelir vergisi alınmayacağı anlamına gelir. Ancak sosyal sigorta, işsizlik sigortası ve zorunlu sağlık sigortası kesintileri yapılacaktır:
Maaş: 750 manat
Gelir vergisi: 0 manat
Sosyal Sigorta (MDSS): 6 + (750 - 200) × %10 = 61 manat
İşsizlik sigortası: 750 × %0,5 = 3,75 manat
Zorunlu sağlık sigortası: 750 × %2 = 15 manat
Net ödenecek tutar:
750 – (61 + 3,75 + 15) = 670,25 manat
Dolayısıyla, Gurban Aliyev’in eline geçen net maaş 670,25 manat olacaktır.