Nafaka ödemesi sırasında vergi yükümlülüklerinin öncelik sırası nasıl belirlenir?
Nafaka ödemesi sırasında vergi yükümlülüklerinin öncelik sırası nasıl belirlenir?

Devlet Vergi Hizmetine, gerçek kişilerin ücret gelirlerinden nafaka kesintisi yapılırken vergi ve sigorta primlerinin hesaplanma sırasına ilişkin başvurular yapılmaktadır. Bu nedenle, Vergi Kanunu’nun 102.1.5. maddesi ile Bakanlar Kurulu tarafından onaylanan “Çocuklar için ebeveynlerin manat ve yabancı para cinsinden aldıkları ücret ve/veya diğer gelir türleri (nafaka kesintisi yapılan gelirler)” başlıklı düzenlemenin 7. maddesine ilişkin ayrıntılı açıklama yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur.
Vergi Kanunu’na göre, gerçek kişilerin nafaka gelirleri gelir vergisinden istisnadır. Aynı zamanda “Sosyal Sigorta Hakkında” Kanun’un 15. maddesinde nafaka ödemeleri, zorunlu devlet sosyal sigorta primi hesaplanmayan gelir türleri arasında sayılmıştır.
Bu istisnalar nafaka alan kişi için geçerlidir. Nafaka ödeyen kişi (ücret alan çalışan) bakımından ise işveren tarafından ücret hesaplanırken söz konusu vergi ve sigorta primi istisnaları uygulanmaz.
Gerçek kişilerin ücretli çalışmadan elde ettikleri toplam gelir üzerinden, Vergi Kanunu hükümlerine göre gelir vergisi; ayrıca “Sosyal Sigorta Hakkında”, “İşsizlik Sigortası Hakkında” ve “Tıbbi Sigorta Hakkında” kanunlara uygun olarak sigorta primleri hesaplanır.
Bakanlar Kurulu kararı ile “Çocuklar için ebeveynlerin nafaka kesintisi yapılan ücret ve/veya diğer gelir türleri” onaylanmıştır. Bu düzenlemenin 7. maddesine göre nafaka, nafaka ödeyen kişiye ait kazançtan (gelirden) vergiler kesildikten sonra alınır. Söz konusu kararda, nafaka ödeyen kişinin ücretinden hesaplanan vergi ve sigorta prim oranlarının hangi tutara uygulanacağı belirlenmemiş, yalnızca kesintilerin sırası düzenlenmiştir. Burada “vergiler” ifadesi, Vergi Kanunu’na göre gelir üzerinden kesilen vergileri ifade eder; diğer zorunlu kesintiler bu kapsama girmez.
Buna göre kesinti sırası aşağıdaki gibidir:
1. Gelir vergisi;
2. Gelir vergisi kesildikten sonra kalan tutar üzerinden nafaka;
3. Nafaka ödendikten sonra kalan tutar üzerinden sigorta primleri.

Devlet Vergi Hizmetine, gerçek kişilerin ücret gelirlerinden nafaka kesintisi yapılırken vergi ve sigorta primlerinin hesaplanma sırasına ilişkin başvurular yapılmaktadır. Bu nedenle, Vergi Kanunu’nun 102.1.5. maddesi ile Bakanlar Kurulu tarafından onaylanan “Çocuklar için ebeveynlerin manat ve yabancı para cinsinden aldıkları ücret ve/veya diğer gelir türleri (nafaka kesintisi yapılan gelirler)” başlıklı düzenlemenin 7. maddesine ilişkin ayrıntılı açıklama yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur.
Vergi Kanunu’na göre, gerçek kişilerin nafaka gelirleri gelir vergisinden istisnadır. Aynı zamanda “Sosyal Sigorta Hakkında” Kanun’un 15. maddesinde nafaka ödemeleri, zorunlu devlet sosyal sigorta primi hesaplanmayan gelir türleri arasında sayılmıştır.
Bu istisnalar nafaka alan kişi için geçerlidir. Nafaka ödeyen kişi (ücret alan çalışan) bakımından ise işveren tarafından ücret hesaplanırken söz konusu vergi ve sigorta primi istisnaları uygulanmaz.
Gerçek kişilerin ücretli çalışmadan elde ettikleri toplam gelir üzerinden, Vergi Kanunu hükümlerine göre gelir vergisi; ayrıca “Sosyal Sigorta Hakkında”, “İşsizlik Sigortası Hakkında” ve “Tıbbi Sigorta Hakkında” kanunlara uygun olarak sigorta primleri hesaplanır.
Bakanlar Kurulu kararı ile “Çocuklar için ebeveynlerin nafaka kesintisi yapılan ücret ve/veya diğer gelir türleri” onaylanmıştır. Bu düzenlemenin 7. maddesine göre nafaka, nafaka ödeyen kişiye ait kazançtan (gelirden) vergiler kesildikten sonra alınır. Söz konusu kararda, nafaka ödeyen kişinin ücretinden hesaplanan vergi ve sigorta prim oranlarının hangi tutara uygulanacağı belirlenmemiş, yalnızca kesintilerin sırası düzenlenmiştir. Burada “vergiler” ifadesi, Vergi Kanunu’na göre gelir üzerinden kesilen vergileri ifade eder; diğer zorunlu kesintiler bu kapsama girmez.
Buna göre kesinti sırası aşağıdaki gibidir:
1. Gelir vergisi;
2. Gelir vergisi kesildikten sonra kalan tutar üzerinden nafaka;
3. Nafaka ödendikten sonra kalan tutar üzerinden sigorta primleri.


