tr
Hamilelik ve çocuğun 3 yaşına kadar olan kısmen ücretli sosyal izin ödemesinin usulü
Hamilelik ve çocuğun 3 yaşına kadar olan kısmen ücretli sosyal izin ödemesinin usulü
Azerbaycan Cumhuriyeti Kabine Kararı’nın 15 Eylül 1998 tarihli ve 189 sayılı kararı ile onaylanan “Zorunlu Devlet Sosyal Sigortası kapsamında ödemeler ve geçici iş göremezlik durumunda sigortalıya işveren tarafından ödenen yardımın hesaplanması ve ödenmesine dair Yönetmelik” önemli değişiklikler geçirmiştir. Konuyu uzman Firengiz Səmədova yorumlamaktadır.
Buna göre, 30 Ocak 2026 tarihli ve 31 sayılı Kabine Kararı ile “Zorunlu devlet sosyal sigortası kapsamında ödemeler ve geçici iş göremezlik durumunda sigortalıya işveren tarafından ödenen yardımın atanması, hesaplanması ve ödenmesi Kuralları” onaylanmıştır.
Önemli yeniliklerden biri, geçici iş göremezlik yardımlarının Elektronik Devlet Bilgi Sistemi üzerinden, Azerbaycan Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı’nın “Tek Sağlık Bilgi Sistemi”nden Azerbaycan Cumhuriyeti Çalışma ve Sosyal Koruma Bakanlığı’nın Merkezi Elektronik Bilgi Sistemi’ne aktarılan elektronik belge formatındaki hastalık raporuna göre gün bazında ödenmesidir.
Bu değişiklikle artık protokol düzenlemeye ve önceki 12 aya ait maaş ve çalışma günleri bilgilerini sisteme girmeye gerek kalmamaktadır; tüm süreç otomatik olarak yürütülmektedir.
Gebelik ve Doğum İzni ile Çocuğun 3 Yaşına Kadar Kısmen Ücretli Sosyal İzinlerin Ödemesi
Yeni kurallara göre, belirtilen izinlerin ödemeye gönderilmesi sırasında işveren, her iki durum için de izin emrini ƏMAS sisteminde “Emirler” bölümünde yansıtmalıdır. Elektronik sistemde bu konuyla ilgili gerekli yenilikler uygulanmıştır.
Ödemenin hesaplanması için gerekli olan önceki 12 aya ait gelir bilgileri, işveren tarafından sunulan “Ücretli ve Ücretsiz İşle İlgili Tek Beyan”dan alınacaktır. Bu durumda bazı pratik sorular ortaya çıkabilir; bunları örnek üzerinden inceleyelim.
Örnek: Çalışanın gebelik ve doğum nedeniyle geçici iş göremezlik belgesi 20.06.2026 tarihinde sisteme girilmiştir. İzin emri ƏMAS’a kaydedilmiş ve belge ödemeye gönderilmiştir. Bu durumda hesaplama dönemi 2026 yılı I. çeyreği ve 2025 yılı II, III ve IV çeyreklerini kapsar.
31.08.2026 tarihinde işletme, 2026 yılı I. çeyreğine ilişkin Tek Beyan’da düzeltme yapmış ve çalışanın Mart ayı gelirinde değişiklik meydana gelmiştir. Peki, bu durumda ödenmiş yardım nasıl düzenlenecek?
Durum 1: Eğer değişiklik sonucunda çalışanın geliri artmışsa, işverenin başvurusu üzerine yardım, sigortacı tarafından yeniden hesaplanır ve ortaya çıkan fark sigortalıya (çalışana) ödenir.
Durum 2: Eğer değişiklik sonucunda çalışanın geliri azalmışsa, yardım sigortacı tarafından yeniden hesaplanır ve fazla ödenmiş tutarın iadesi sağlanır. Fazla ödenen tutar, sigortacının başvurusu üzerine işveren tarafından sigortalının rızası ile, rıza yoksa mahkemenin ilgili kararı doğrultusunda sigortalıdan alınarak sigortacıya geri verilir.
Dikkat Edilmesi Gereken Nokta:
Tek Beyan’daki gelir değişiklikleri, geçici iş göremezlik yardımı ödendiği tarihten sonraki 180 takvim günü içinde yapılmalıdır.
Azerbaycan Cumhuriyeti Kabine Kararı’nın 15 Eylül 1998 tarihli ve 189 sayılı kararı ile onaylanan “Zorunlu Devlet Sosyal Sigortası kapsamında ödemeler ve geçici iş göremezlik durumunda sigortalıya işveren tarafından ödenen yardımın hesaplanması ve ödenmesine dair Yönetmelik” önemli değişiklikler geçirmiştir. Konuyu uzman Firengiz Səmədova yorumlamaktadır.
Buna göre, 30 Ocak 2026 tarihli ve 31 sayılı Kabine Kararı ile “Zorunlu devlet sosyal sigortası kapsamında ödemeler ve geçici iş göremezlik durumunda sigortalıya işveren tarafından ödenen yardımın atanması, hesaplanması ve ödenmesi Kuralları” onaylanmıştır.
Önemli yeniliklerden biri, geçici iş göremezlik yardımlarının Elektronik Devlet Bilgi Sistemi üzerinden, Azerbaycan Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı’nın “Tek Sağlık Bilgi Sistemi”nden Azerbaycan Cumhuriyeti Çalışma ve Sosyal Koruma Bakanlığı’nın Merkezi Elektronik Bilgi Sistemi’ne aktarılan elektronik belge formatındaki hastalık raporuna göre gün bazında ödenmesidir.
Bu değişiklikle artık protokol düzenlemeye ve önceki 12 aya ait maaş ve çalışma günleri bilgilerini sisteme girmeye gerek kalmamaktadır; tüm süreç otomatik olarak yürütülmektedir.
Gebelik ve Doğum İzni ile Çocuğun 3 Yaşına Kadar Kısmen Ücretli Sosyal İzinlerin Ödemesi
Yeni kurallara göre, belirtilen izinlerin ödemeye gönderilmesi sırasında işveren, her iki durum için de izin emrini ƏMAS sisteminde “Emirler” bölümünde yansıtmalıdır. Elektronik sistemde bu konuyla ilgili gerekli yenilikler uygulanmıştır.
Ödemenin hesaplanması için gerekli olan önceki 12 aya ait gelir bilgileri, işveren tarafından sunulan “Ücretli ve Ücretsiz İşle İlgili Tek Beyan”dan alınacaktır. Bu durumda bazı pratik sorular ortaya çıkabilir; bunları örnek üzerinden inceleyelim.
Örnek: Çalışanın gebelik ve doğum nedeniyle geçici iş göremezlik belgesi 20.06.2026 tarihinde sisteme girilmiştir. İzin emri ƏMAS’a kaydedilmiş ve belge ödemeye gönderilmiştir. Bu durumda hesaplama dönemi 2026 yılı I. çeyreği ve 2025 yılı II, III ve IV çeyreklerini kapsar.
31.08.2026 tarihinde işletme, 2026 yılı I. çeyreğine ilişkin Tek Beyan’da düzeltme yapmış ve çalışanın Mart ayı gelirinde değişiklik meydana gelmiştir. Peki, bu durumda ödenmiş yardım nasıl düzenlenecek?
Durum 1: Eğer değişiklik sonucunda çalışanın geliri artmışsa, işverenin başvurusu üzerine yardım, sigortacı tarafından yeniden hesaplanır ve ortaya çıkan fark sigortalıya (çalışana) ödenir.
Durum 2: Eğer değişiklik sonucunda çalışanın geliri azalmışsa, yardım sigortacı tarafından yeniden hesaplanır ve fazla ödenmiş tutarın iadesi sağlanır. Fazla ödenen tutar, sigortacının başvurusu üzerine işveren tarafından sigortalının rızası ile, rıza yoksa mahkemenin ilgili kararı doğrultusunda sigortalıdan alınarak sigortacıya geri verilir.
Dikkat Edilmesi Gereken Nokta:
Tek Beyan’daki gelir değişiklikleri, geçici iş göremezlik yardımı ödendiği tarihten sonraki 180 takvim günü içinde yapılmalıdır.