tr
KDV'nin değiştirilmesi ile ilgili 2 yeni durum
KDV'nin değiştirilmesi ile ilgili 2 yeni durum
Vergi Kanunu'nun 175.1 maddesinde yapılan değişikliğe göre, noter mevduat hesabı aracılığıyla gerçekleştirilen işlemlerde, sunulan malların (iş, hizmet) değerinden kaynaklanan mali yükümlülüklerin karşılıklı olarak tazmin edilmesi veya işlem bedelinin banka mevduat hesabına ödenmesi öngörülüyor. Noter tarafından açılan beyannameler telafili KDV'nin ödendiği süre olarak kabul edilecektir. Vergi uzmanları mevzuatın bu gerekliliğini yorumluyor.
Değiştirilen maddede 2 durum düzenlenmiştir. İlk durum, sağlanan malların (iş, hizmet) değerinden doğan mali yükümlülüklerin karşılıklı olarak tazmin edilmesidir. Vergi Kanunu'nun 166.1.2 maddesine göre karşılıklı uzlaşma yapıldığında borcun iptal edildiği veya ödendiği zaman KDV'ye ilişkin vergiyi doğuran işlemlerin gerçekleştirildiği zamandır. Ancak karşı tarafa KDV tazminatı mevzuatta belirlenmemişti. Bu nedenle Vergi Kanunu'nun 175.1 maddesi değiştirildi.
Örnek 1: 2 Mart 2024 tarihinde KDV mükellefi bir vergi mükellefi, KDV mükellefi olan karşı tarafa 5.000 manat değerindeki mobilya ekipmanını hediye etmiştir. Karşı taraf, mobilyayı sağlayan mükellefe periyodik olarak temizlik hizmeti vermektedir. 15 Nisan 2024 tarihinde her iki vergi mükellefi, aralarında yapılan karşılıklı uzlaşma sonucunda 2.000 manatlık yükümlülüğün iptal edilmesi konusunda anlaştılar. Bu durumda, vergi mükelleflerinin sunulan malların (işler, hizmetler) değerinden kaynaklanan mali yükümlülüklerinin karşılıklı olarak tazmin edildiği tarih yani 15 Nisan 2024 tarihi, telafi edilen KDV'nin zamanı olarak kabul edilecektir.
İkinci durum noter mevduat hesabı üzerinden yapılan işlemlerde işlem bedelinin noter tarafından açılan banka mevduat hesabına ödenmesidir.
Örnek 2: KDV mükellefi, gayrimenkul alırken ödemeyi karşı tarafın hesabına değil noterin mevduat hesabına aktarır. Bu davadaki tazminat Vergi Kanunu'nun 175. maddesinde düzenlenmemiştir. Değişiklik sonrasında KDV mükellefinin, gayrimenkul alım satımı sırasında noter tarafından açılan banka mevduat hesabına işlem bedelini ödediği tarih KDV tazminatı süresi olarak kabul edilecektir.
Uygulamada her iki davanın da yukarıda belirtilen şekilde yürütülmesine rağmen, 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren Vergi Kanunu'nun 175.1 maddesinde değişiklik yapılarak sürecin hukuki açıdan düzenlendiğini belirtmek gerekir.
Ancak temsil veya personelin konaklama ve yemek masraflarına ilişkin KDV ödemelerinin mahsup edilmesine izin veriliyor mu?
Çalışanlara ait temsil giderleri, barınma ve yemek giderleri ile çalışma koşulları zararlı, zor olan ve yeraltında çalışan çalışanlara verilen tıbbi ve koruyucu yemeklerin, süt ve buna eşdeğer diğer ürünlerin ve bunlara eşdeğer araçların gelir giderlerinden kesilmesine ilişkin usul ve esaslar Vergi Kanununa eklenecek hususlar ilgili yürütme otoritesinin belirleyeceği organ (kurum) tarafından belirlenecektir.
Vergi Kanunu'nun 175.3 maddesinde yapılan değişiklik sonucunda, Bakanlar Kurulu kararında belirtilen norma göre giderlerin karşılanmasına izin verilmesinin istisnai bir durum olduğu kaydedildi.
Örnek 3: Şubat 2024'te vergi mükellefi, çalışanların konut masrafları için 5.000 manat (KDV hariç) ödedi. Bu miktar Bakanlar Kurulunun ilgili kararıyla belirlenen normlar dahilindedir. Bu durumda vergi mükellefi, Vergi Kanunu'nun 175. maddesinin gerekliliklerini dikkate alarak ödeme yapması karşılığında 900 manat tutarında KDV tazmin etme hakkına sahiptir:
5000 x %18 = 900 manat.
Vergi Kanunu'nun 175.1 maddesinde yapılan değişikliğe göre, noter mevduat hesabı aracılığıyla gerçekleştirilen işlemlerde, sunulan malların (iş, hizmet) değerinden kaynaklanan mali yükümlülüklerin karşılıklı olarak tazmin edilmesi veya işlem bedelinin banka mevduat hesabına ödenmesi öngörülüyor. Noter tarafından açılan beyannameler telafili KDV'nin ödendiği süre olarak kabul edilecektir. Vergi uzmanları mevzuatın bu gerekliliğini yorumluyor.
Değiştirilen maddede 2 durum düzenlenmiştir. İlk durum, sağlanan malların (iş, hizmet) değerinden doğan mali yükümlülüklerin karşılıklı olarak tazmin edilmesidir. Vergi Kanunu'nun 166.1.2 maddesine göre karşılıklı uzlaşma yapıldığında borcun iptal edildiği veya ödendiği zaman KDV'ye ilişkin vergiyi doğuran işlemlerin gerçekleştirildiği zamandır. Ancak karşı tarafa KDV tazminatı mevzuatta belirlenmemişti. Bu nedenle Vergi Kanunu'nun 175.1 maddesi değiştirildi.
Örnek 1: 2 Mart 2024 tarihinde KDV mükellefi bir vergi mükellefi, KDV mükellefi olan karşı tarafa 5.000 manat değerindeki mobilya ekipmanını hediye etmiştir. Karşı taraf, mobilyayı sağlayan mükellefe periyodik olarak temizlik hizmeti vermektedir. 15 Nisan 2024 tarihinde her iki vergi mükellefi, aralarında yapılan karşılıklı uzlaşma sonucunda 2.000 manatlık yükümlülüğün iptal edilmesi konusunda anlaştılar. Bu durumda, vergi mükelleflerinin sunulan malların (işler, hizmetler) değerinden kaynaklanan mali yükümlülüklerinin karşılıklı olarak tazmin edildiği tarih yani 15 Nisan 2024 tarihi, telafi edilen KDV'nin zamanı olarak kabul edilecektir.
İkinci durum noter mevduat hesabı üzerinden yapılan işlemlerde işlem bedelinin noter tarafından açılan banka mevduat hesabına ödenmesidir.
Örnek 2: KDV mükellefi, gayrimenkul alırken ödemeyi karşı tarafın hesabına değil noterin mevduat hesabına aktarır. Bu davadaki tazminat Vergi Kanunu'nun 175. maddesinde düzenlenmemiştir. Değişiklik sonrasında KDV mükellefinin, gayrimenkul alım satımı sırasında noter tarafından açılan banka mevduat hesabına işlem bedelini ödediği tarih KDV tazminatı süresi olarak kabul edilecektir.
Uygulamada her iki davanın da yukarıda belirtilen şekilde yürütülmesine rağmen, 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren Vergi Kanunu'nun 175.1 maddesinde değişiklik yapılarak sürecin hukuki açıdan düzenlendiğini belirtmek gerekir.
Ancak temsil veya personelin konaklama ve yemek masraflarına ilişkin KDV ödemelerinin mahsup edilmesine izin veriliyor mu?
Çalışanlara ait temsil giderleri, barınma ve yemek giderleri ile çalışma koşulları zararlı, zor olan ve yeraltında çalışan çalışanlara verilen tıbbi ve koruyucu yemeklerin, süt ve buna eşdeğer diğer ürünlerin ve bunlara eşdeğer araçların gelir giderlerinden kesilmesine ilişkin usul ve esaslar Vergi Kanununa eklenecek hususlar ilgili yürütme otoritesinin belirleyeceği organ (kurum) tarafından belirlenecektir.
Vergi Kanunu'nun 175.3 maddesinde yapılan değişiklik sonucunda, Bakanlar Kurulu kararında belirtilen norma göre giderlerin karşılanmasına izin verilmesinin istisnai bir durum olduğu kaydedildi.
Örnek 3: Şubat 2024'te vergi mükellefi, çalışanların konut masrafları için 5.000 manat (KDV hariç) ödedi. Bu miktar Bakanlar Kurulunun ilgili kararıyla belirlenen normlar dahilindedir. Bu durumda vergi mükellefi, Vergi Kanunu'nun 175. maddesinin gerekliliklerini dikkate alarak ödeme yapması karşılığında 900 manat tutarında KDV tazmin etme hakkına sahiptir:
5000 x %18 = 900 manat.