Çalışanların iş faaliyetleriyle ilgili verilere hangi yenilikler uygulanmıştır?

Çalışanların iş faaliyetleriyle ilgili verilere hangi yenilikler uygulanmıştır?



İş Kanunu'nun 87. maddesinin birinci fıkrasına göre, bu maddenin 2. fıkrasında belirtilen durum dışında, çalışanın iş faaliyetlerine dair bilgiler elektronik bilgi sisteminde kaydedilir. Peki, bu hangi bilgilere aittir? Vergi uzmanı Anar Bayramov bu konuda açıklamalarda bulunuyor:

Yapılan yeni değişiklikle birlikte, EMAS alt sistemi işverenler için hem eski hem de yeni iş sözleşmelerinin kaydını tutmayı sağlar. "Online iş sözleşmeleri kaydı" bölümündeki "Çalışanın eski iş sözleşmeleri" alt bölümünde, çalışanın sona erdirilen iş sözleşmelerine dair bilgi edinmek mümkündür. Bu bölümde, işçinin iş kitapçığında yer alan çoğu bilgi yer alır. Bazı durumlarda, iş kitapçığında yer almayan ek iş yerlerine dair bilgilere de bu bölümden ulaşılabilir. İş kitapçığında sunulan bilgilerden farklı olarak, EMAS alt sisteminde çalışanın yalnızca iş sözleşmesi ile sona erdirilen görevleri yer alır. Çalışanın bir görevden diğerine geçişi iş kitapçığında yer almasına rağmen, EMAS bölümünde bu bilgi bulunmaz.

İş Kanunu'nun 87. maddesinin 2. fıkrası, kağıt ortamında yapılan iş sözleşmelerini düzenler. Bu fıkraya göre, Kanun'un 7. maddesinin 2-1. fıkrasıyla belirlenen durumlarda çalışanın iş faaliyetlerine dair bilgiler iş kitapçığında kaydedilir. İşveren, 5 günden fazla çalışan tüm işçilerin iş kitapçıklarına, işe alım, başka bir sürekli işe geçiş, iş sözleşmesinin sona ermesi hakkında ilgili kayıtları yapmalıdır. Çalışanın iş faaliyetlerine dair bilgilerde, onun çalışma süresiyle ilgili; işe başladığı tarih, ay, yıl, mesleği (görevi), işten çıkarılma nedeni, günü, ayı ve yılı gibi kayıtlar yer alır.

İş Kanunu'nun 7. maddesinin 2-1. fıkrasıyla belirlenen durumlar, Azerbaycan Cumhurbaşkanı'nın 8 Temmuz 2014 tarihli 206 sayılı Kararnamesi ile onaylanan "Devlet organlarında iş ilişkileri yazılı iş sözleşmesiyle kurulduğunda ortaya çıkan görevlerin (mesleklerin) listesi"ni kapsamaktadır. İş Kanunu'nun 87. maddesinin 3. fıkrasına göre, işçilerin iş kitapçığının forması ve nasıl doldurulacağı ilgili yürütme organının belirlediği kurum (kuruluş) tarafından onaylanır. Değişikliklerden önce olduğu gibi, İş Kanunu'nun 87. maddesinin 3. fıkrasında da iş kitapçıklarıyla ilgili Bakanlar Kurulu'nun 26 Aralık 1996 tarihli 186 sayılı kararı ile onaylanan "İşçilerin iş kitapçığının forması ve düzenlenmesi Kuralları"na atıfta bulunulmuştur.

İş Kanunu'nun 87. maddesinin 4. fıkrası, yurt dışında çalışmış vatandaşımızın o ülkedeki iş faaliyetlerinin dikkate alınması meselesini düzenler. Maddede belirtilenlere göre, yurt dışında çalışmış Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşının yurt dışındaki iş faaliyetine dair bilgiler elektronik bilgi sisteminde ve ayrıca bu Kanun'un 7. maddesinin 2-1. fıkrasıyla belirlenen durumlarda iş kitapçığında kaydedilir. Bu kayıt, yabancı işverenle yaptığı iş sözleşmesi ve zorunlu devlet sigortasının yapıldığını gösteren belgeye dayalı olarak, ilgili yürütme organının belirlediği kurum (kuruluş) tarafından yapılır.

Örnek 1: Rusya Federasyonu'nda iş faaliyetinde bulunan bir vatandaş, 8 Temmuz 2014 tarihli 206 sayılı Cumhurbaşkanı Kararnamesiyle onaylanan "Devlet organlarında iş ilişkileri yazılı iş sözleşmesiyle kurulduğunda ortaya çıkan görevlerin (mesleklerin) listesi"nde belirtilen görevde çalışacaktır. Bu görevde çalışanlar için iş kitapçığı uygulandığı için, çalışan, yabancı işverenle yaptığı iş sözleşmesi ve zorunlu devlet sigortasının yapıldığını gösteren belgelerle Çalışma ve Sosyal Koruma Bakanlığı'na başvurmalıdır.

Örnek 2: Türkiye Cumhuriyeti'nde çalıştıktan sonra Azerbaycan'ın özel bankalarından birinde işe başlayan bir vatandaş, bankalarda işe alım sırasında iş kitapçığı talep edilmediği için, yurt dışında çalıştığına dair bilgilerin elektronik bilgi sistemine kaydedilmesi için, İş Kanunu'nun 87. maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen belgelerle Çalışma ve Sosyal Koruma Bakanlığı'na başvurmalıdır.