Seyyar vergi denetiminde, Bakanlar Kurulu'nun 55 sayılı kararına atıfta bulunulabilir mi?

Seyyar vergi denetiminde, Bakanlar Kurulu'nun 55 sayılı kararına atıfta bulunulabilir mi?



2024 yılı 1 Ocak'tan itibaren yürürlüğe giren değişikliklere göre, Vergi Kanunu'nun 67.14 ve 83.9. maddeleri iptal edilmiştir. Bu nedenle, Kanun'un 83.9. maddesi uyarınca hazırlanan Bakanlar Kurulu'nun 1 Mart 2001 tarihli "Vergi mükelleflerinin elde ettiği kârı (geliri) doğrudan belirlemek mümkün olmadığı durumlarda kârın (gelirin) hesaplanması Kuralları"nın onaylanmasına dair 55 sayılı kararı da yürürlükten kalkmıştır.

Peki, önceki yıllara ait seyyar vergi denetimlerinde bu karara atıfta bulunulabilir mi? Bu soruya, Sirac Piriyev III. Vergi ve Muhasebe Zirvesi'nde panel tartışmaları sırasında açıklık getirmiştir. Kendisine göre, Bakanlar Kurulu'nun şarta dayalı kârlılık normunu içeren 55 sayılı kararı 1 Ocak 2024 itibarıyla iptal edilmiştir: "2024 sonrası döneme ait denetimler yapılırken, 2024'ten önceki dönemler denetleniyorsa, o dönemde Bakanlar Kurulu'nun 55 sayılı kararı yürürlükte olduğu için vergi otoritesi bu kararı uygulayabilir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken bir nokta, vergi otoritesinin, Vergi Kanunu'nun 67. maddesinin gerekliliklerine uygun olarak, öncelikle vergi mükellefinin gelir ve/veya giderlerini başka kaynaklardan belirlemesi gerektiğidir. Eğer bu bilgiler elde edilemezse, son çare olarak şarta dayalı kârlılık normu uygulanabilir. Başka bir deyişle, yeni kurallar 2024'ten itibaren kabul edilmesine rağmen, önceki dönemlere ait seyyar vergi denetimi yapılırken Bakanlar Kurulu'nun 55 sayılı kararı uygulanabilir. Ancak 2024 sonrası dönemde yapılan denetimlerde ise, Vergi Kanunu'nun 67.3-1. maddesine göre giderlere ilişkin %50 kârlılık gelir olarak alınır. Kanunun geçiş hükümlerine göre yalnızca 2024 yılı için yine %50 şarta dayalı kârlılık alınacaktır. 1 Ocak 2025'ten itibaren ise yalnızca fiilen gelir ve gider taleplerine dayalı olarak kâr (gelir) beyan edilecektir."

Geçen yıl Vergi Kanunu'na eklenen 67.3-1. maddeye göre, vergi mükellefi tarafından vergilendirilen gelirler resmi olarak kaydedilmediği takdirde, ancak gelirden düşülen giderlere ilişkin ilgili bilgiler mevcut olduğunda, vergiye tabi kâr (gelir) 01.01.2024 itibarıyla %50 oranında kârlılık dikkate alınarak hesaplanmaktadır:

M = X : 100 x R

Burada:

M – Vergi mükellefinin kârı;
X – Vergi mükellefinin faaliyet ile ilgili giderleri;
R – Şarta dayalı kârlılık normudur.