Sosyal sigorta esaslı yardımlar alanında yeni reformun avantajları nelerdir?
Sosyal sigorta esaslı yardımlar alanında yeni reformun avantajları nelerdir?

Bakanlar Kurulu’nun yeni Kararı ile sosyal sigorta esaslı yardımlar alanında hayata geçirilen reform, bu yardımların atanmasının otomatikleştirilmesini ve aynı zamanda vatandaş odaklı, insani nitelikte bir dizi değişikliği öngörmektedir.
Bu konuda Çalışma ve Nüfusun Sosyal Korunması Bakanlığı tarafından bilgi verilmiştir.
Bildirildiğine göre, sosyal sigorta esaslı olan aşağıdaki 4 yardım türü 1 Mayıs itibarıyla otomatik ve proaktif şekilde atanacaktır:
- geçici iş göremezlik ödeneği;
- analık (hamilelik ve doğum) ödeneği;
- 3 yaşına kadar çocuğa bakım ödeneği;
- cenaze için tek seferlik ödenek.
Böylece söz konusu yardımların atanması için çalışanın başvuru yapmasına, çeşitli belgeleri toplamasına ve sunmasına gerek kalmayacak; işverenin bazı ek yükümlülükleri (komisyon kurulması, tutanak, hesaplama cetveli ve benzeri belgelerin hazırlanması ve sunulması) ortadan kalkacaktır.
Örneğin, 3 yaşına kadar çocuğa bakım ödeneğinin atanması süreci hâlihazırda 4 aşamadan oluşuyorsa (çalışanın çocuğun doğum belgesini işverene sunması, komisyonun karar alması, işverenin belgeleri Devlet Sosyal Güvenlik Fonu’na sunması, Fonun ödemeyi yapması), 1 Mayıs’tan itibaren bu süreç yalnızca 1 aşamada — elektronik sistemlerdeki veriler esas alınarak ödeneğin atanmasıyla — tamamlanacaktır.
Bu proaktif atama mekanizmaları, sosyal sigorta esaslı yardımların ödeme sürecinin daha esnek ve şeffaf olmasını sağlayacak, ayrıca hâlihazırda alınması belirli bir süre gerektiren bu yardımların kısa sürede ödenmesine imkân tanıyacaktır.
Yeni reform sonucunda ayrıca:
sigortalının prim gün sayısına bağlı olarak geçici iş göremezlik ödeneği şu anda %60, %80 veya %100 oranında ödenirken, bundan sonra prim süresine bakılmaksızın her çalışana %100 oranında ödenecektir;
geçici iş göremezlik ödeneği hâlihazırda engelli bireylere 6 ay, diğer kişilere 12 ay süreyle ödenirken, artık tüm çalışanlara 12 ay süreyle ödenecektir;
daha önce yalnızca Çernobil kazasıyla bağlantılı engelli kişilerin çocuklarına bakım için iki kat ödenek verilirken, artık engelli olan tüm çocuklara bakım için iki kat ödenek sağlanacaktır;
geçici iş göremezlik ile hamilelik ve doğum ödeneğinin tutarının hesaplanmasına ilişkin işverenin yükümlülüğü de kaldırılacak, bu hesaplama sigortacı (Devlet Sosyal Güvenlik Fonu) tarafından yapılacaktır.

Bakanlar Kurulu’nun yeni Kararı ile sosyal sigorta esaslı yardımlar alanında hayata geçirilen reform, bu yardımların atanmasının otomatikleştirilmesini ve aynı zamanda vatandaş odaklı, insani nitelikte bir dizi değişikliği öngörmektedir.
Bu konuda Çalışma ve Nüfusun Sosyal Korunması Bakanlığı tarafından bilgi verilmiştir.
Bildirildiğine göre, sosyal sigorta esaslı olan aşağıdaki 4 yardım türü 1 Mayıs itibarıyla otomatik ve proaktif şekilde atanacaktır:
- geçici iş göremezlik ödeneği;
- analık (hamilelik ve doğum) ödeneği;
- 3 yaşına kadar çocuğa bakım ödeneği;
- cenaze için tek seferlik ödenek.
Böylece söz konusu yardımların atanması için çalışanın başvuru yapmasına, çeşitli belgeleri toplamasına ve sunmasına gerek kalmayacak; işverenin bazı ek yükümlülükleri (komisyon kurulması, tutanak, hesaplama cetveli ve benzeri belgelerin hazırlanması ve sunulması) ortadan kalkacaktır.
Örneğin, 3 yaşına kadar çocuğa bakım ödeneğinin atanması süreci hâlihazırda 4 aşamadan oluşuyorsa (çalışanın çocuğun doğum belgesini işverene sunması, komisyonun karar alması, işverenin belgeleri Devlet Sosyal Güvenlik Fonu’na sunması, Fonun ödemeyi yapması), 1 Mayıs’tan itibaren bu süreç yalnızca 1 aşamada — elektronik sistemlerdeki veriler esas alınarak ödeneğin atanmasıyla — tamamlanacaktır.
Bu proaktif atama mekanizmaları, sosyal sigorta esaslı yardımların ödeme sürecinin daha esnek ve şeffaf olmasını sağlayacak, ayrıca hâlihazırda alınması belirli bir süre gerektiren bu yardımların kısa sürede ödenmesine imkân tanıyacaktır.
Yeni reform sonucunda ayrıca:
sigortalının prim gün sayısına bağlı olarak geçici iş göremezlik ödeneği şu anda %60, %80 veya %100 oranında ödenirken, bundan sonra prim süresine bakılmaksızın her çalışana %100 oranında ödenecektir;
geçici iş göremezlik ödeneği hâlihazırda engelli bireylere 6 ay, diğer kişilere 12 ay süreyle ödenirken, artık tüm çalışanlara 12 ay süreyle ödenecektir;
daha önce yalnızca Çernobil kazasıyla bağlantılı engelli kişilerin çocuklarına bakım için iki kat ödenek verilirken, artık engelli olan tüm çocuklara bakım için iki kat ödenek sağlanacaktır;
geçici iş göremezlik ile hamilelik ve doğum ödeneğinin tutarının hesaplanmasına ilişkin işverenin yükümlülüğü de kaldırılacak, bu hesaplama sigortacı (Devlet Sosyal Güvenlik Fonu) tarafından yapılacaktır.


