Kurucu ve yönetici aynı kişi olduğunda iş ilişkileri nasıl düzenlenir?

Kurucu ve yönetici aynı kişi olduğunda iş ilişkileri nasıl düzenlenir?



Çoğu durumda, bir tüzel kişinin kurucusu ile yöneticisi farklı kişiler olur ve aralarındaki ilişkiler iş sözleşmesi ve diğer yasal düzenlemelerle düzenlenir. Ancak bazı durumlarda, kurucu ve yönetici aynı kişi olabilir. Peki, bu durumda iş ilişkileri nasıl düzenlenmelidir? Yöneticiyle iş sözleşmesi yapılabilir mi?

Konu ile ilgili soruya uzman Ramin Hacıyev açıklık getiriyor:
19 Şubat 2025 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi'nin Genel Kurul toplantısında, İş Kanunu'nun 7. maddesinin 2-3.3. fıkrasının, Türk Medeni Kanunu'nun 49, 91, 91-2.1 ve 91-2.3. maddeleriyle bağlantılı şekilde yorumlanmasına dair anayasa davası görüşülmüş ve aşağıdaki karar kabul edilmiştir:

- Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası'nın 15. ve 59. maddeleri ile Azerbaycan Cumhuriyeti Medeni Kanunu'nun 49, 91, 91-2.1 ve 91-2.3. maddeleri ve ayrıca Azerbaycan Cumhuriyeti İş Kanunu'nun 7. maddesinin 2-3.3. fıkrasından hareketle, tüzel kişi ile tüzel kişinin yönetim organı arasındaki ilişkiler esasen medeni hukuk niteliğinde olup, medeni mevzuatın ilgili hükümleriyle düzenlenmektedir. Ancak, tüzel kişinin icra organı başkanının iş ve sosyal haklarının korunması amacıyla, tüzel kişinin kurucusu ile fiili iş ilişkilerinde olan icra organı başkanı arasında iş sözleşmesi yapılmalıdır.

- Azerbaycan Cumhuriyeti Medeni Kanunu'nun 389. maddesi ve Azerbaycan Cumhuriyeti İş Kanunu'nun 3. maddesinin 5. fıkrasında belirtilen sözleşme anlayışı, iki ya da daha fazla tarafın karşılıklı irade beyanını gerektirdiğinden, tüzel kişinin kurucusu ile icra organı başkanı aynı kişi olduğunda herhangi bir sözleşme ilişkisi oluşmaz ve o kişinin icra organı başkanlığına atanması uygun karar ile resmileştirilmelidir.

Karardan da anlaşılacağı üzere, tüzel kişinin kurucusu ile icra organı başkanı (yasal temsilci) farklı kişiler olduğunda, icra organı başkanının iş ve sosyal haklarının korunması amacıyla taraflar arasında iş ilişkileri iş sözleşmesi yapılmak suretiyle resmileştirilmelidir.

Diğer bir durum ise, tüzel kişinin kurucusu ile icra organı başkanının aynı kişi olduğu durumdur. Bu durumda, kararın belirttiği gerekliliğe göre, tüzel kişinin kurucusu ile icra organı başkanının (direktör, genel müdür) aynı kişi olması durumunda, iş sözleşmesi yapılmadan atanması uygun karar ile resmileştirilir.

İş Kanunu'nun 7. maddesinin 2. fıkrasının gerekliliğine göre, aynı maddenin 2-1 ve 2-2 fıkralarında belirtilen haller hariç, iş ilişkileri iş sözleşmesi ile elektronik bilgi sisteminde elektronik belge olarak yapılır. Tüzel kişinin kurucusu ile icra organı başkanı arasında elektronik iş sözleşmesinin EMAS üzerinden yapılması süreci için, öncelikle kurucuya kullanım yetkileri verilmelidir. Bunun için EMAS'ta "Kullanıcı Yetkileri" bölümünden "Kullanıcı Yetkilerinin Verilmesi" kısmında kimlik bilgileri girilir. Ardından iş sözleşmesi yapılır ve sonunda iş sözleşmesini imzalayacak yetkili kişi olarak kurucu seçilir, süreç tamamlanır.

Hatırlatalım ki, Anayasa Mahkemesi'nin bu kararı yayımlandığı günden itibaren - 05.03.2025 tarihinden geçerli olmuştur.