tr
Bayram öncesi iş gününün kısaltılması, kısmi çalışma rejimində çalışanlara da uygulanır mı?
Bayram öncesi iş gününün kısaltılması, kısmi çalışma rejimində çalışanlara da uygulanır mı?
İş Kanunu’nun 108. maddesine göre, oy verme günü, bu Kanun’un 105. maddesinde iş günü sayılmayan bayram günleri ve Ulusal Yas Günü öncesi iş gününün süresi, haftalık çalışma günlerinin sayısından bağımsız olaraq bir saat kısaltılır.
Peki, yasadaki bu hüküm kısmi (natamam) ve 6 günlük çalışma rejimi ile çalışan işçilere de tətbiq edilir mi? Uzman Kemale Yusufova bu suala açıklık getiriyor.
Altı günlük çalışma haftası uygulanan işyerlerinde, ertesi günü tatil olan iş gününün süresi 6 saati aşamaz. Haftalık çalışma normu 40 saat olduğunda günlük çalışma süresi 7 saati, ertesi günü tatil olan iş gününün süresi ise 6 saati aşamaz.
Örnek 1: Diyelim ki 8 Kasım – Zafer Günü – haftanın cuma gününe denk gəlir. Bu durumda perşembe günü çalışma süresi 7 saat değil, 6 saat olacaktır. Yani 1 saatlik kısaltma uygulanır.
İş Kanunu’nun 91, 92 ve 93-cü maddelerinde öngörülen durumlarda çalışma saatleri zaten kısaltıldığı için əlavə bir kısaltma uygulanmaz.
Örnek 2: 91-ci maddeye göre hamile kadınlarda haftalık çalışma süresi 36 saati aşamaz. 6 günlük çalışma rejimi ilə çalışan hamile bir kadın günlük 6 saat çalışır. 8 Kasım cuma gününe denk gəlsə belə, perşembe günkü çalışma süresi yine 6 saat olaraq qalır.
Örnek 3: İşçi 5 günlük çalışma sistemi ilə çalışır. 20 Ocak – Yas Günü – haftanın pazar gününe denk gəlir. Cumartesi işçinin tatil günü olduğundan, cuma günü çalışma saatinde kısaltma uygulanmayacaktır.
Kısmi çalışma rejimi ilə ilgili İş Kanunu’nun 94-cü maddəsində belirtilir ki, iş sözleşmesi yapılırken veya iş ilişkisi sürecində işçi ile işverenin karşılıklı anlaşması ilə kısmi çalışma – kısmi iş günü veya kısmi iş haftası – belirlenə bilər. Kısmi çalışma süresi ve bu sürenin ay boyunca veya yıl boyunca devam etməsi tarafların anlaşması ilə müəyyən edilir və kısmi çalışma yapan işçinin işlevini yerine gətirdiyi müddətcə İş Kanunu veya iş sözleşməsi ilə belirlenen haklarının hər hansı bir şəkildə məhdudlaşdırılması qəbul edilmez.
Maddeden də görüldüyü gibi, kısmi çalışma rejimi ilə çalışan işçinin İş Kanunu’na göre hakları məhdudlaşdırıla bilməz ve bu nedenle 1 saatlik kısaltma onlara da uygulanmalıdır.
İş Kanunu’nun 108. maddesine göre, oy verme günü, bu Kanun’un 105. maddesinde iş günü sayılmayan bayram günleri ve Ulusal Yas Günü öncesi iş gününün süresi, haftalık çalışma günlerinin sayısından bağımsız olaraq bir saat kısaltılır.
Peki, yasadaki bu hüküm kısmi (natamam) ve 6 günlük çalışma rejimi ile çalışan işçilere de tətbiq edilir mi? Uzman Kemale Yusufova bu suala açıklık getiriyor.
Altı günlük çalışma haftası uygulanan işyerlerinde, ertesi günü tatil olan iş gününün süresi 6 saati aşamaz. Haftalık çalışma normu 40 saat olduğunda günlük çalışma süresi 7 saati, ertesi günü tatil olan iş gününün süresi ise 6 saati aşamaz.
Örnek 1: Diyelim ki 8 Kasım – Zafer Günü – haftanın cuma gününe denk gəlir. Bu durumda perşembe günü çalışma süresi 7 saat değil, 6 saat olacaktır. Yani 1 saatlik kısaltma uygulanır.
İş Kanunu’nun 91, 92 ve 93-cü maddelerinde öngörülen durumlarda çalışma saatleri zaten kısaltıldığı için əlavə bir kısaltma uygulanmaz.
Örnek 2: 91-ci maddeye göre hamile kadınlarda haftalık çalışma süresi 36 saati aşamaz. 6 günlük çalışma rejimi ilə çalışan hamile bir kadın günlük 6 saat çalışır. 8 Kasım cuma gününe denk gəlsə belə, perşembe günkü çalışma süresi yine 6 saat olaraq qalır.
Örnek 3: İşçi 5 günlük çalışma sistemi ilə çalışır. 20 Ocak – Yas Günü – haftanın pazar gününe denk gəlir. Cumartesi işçinin tatil günü olduğundan, cuma günü çalışma saatinde kısaltma uygulanmayacaktır.
Kısmi çalışma rejimi ilə ilgili İş Kanunu’nun 94-cü maddəsində belirtilir ki, iş sözleşmesi yapılırken veya iş ilişkisi sürecində işçi ile işverenin karşılıklı anlaşması ilə kısmi çalışma – kısmi iş günü veya kısmi iş haftası – belirlenə bilər. Kısmi çalışma süresi ve bu sürenin ay boyunca veya yıl boyunca devam etməsi tarafların anlaşması ilə müəyyən edilir və kısmi çalışma yapan işçinin işlevini yerine gətirdiyi müddətcə İş Kanunu veya iş sözleşməsi ilə belirlenen haklarının hər hansı bir şəkildə məhdudlaşdırılması qəbul edilmez.
Maddeden də görüldüyü gibi, kısmi çalışma rejimi ilə çalışan işçinin İş Kanunu’na göre hakları məhdudlaşdırıla bilməz ve bu nedenle 1 saatlik kısaltma onlara da uygulanmalıdır.