tr
İş Kanunu’nda yabancı çalışanlarla ilgili hangi değişiklikler yapılmıştır?
İş Kanunu’nda yabancı çalışanlarla ilgili hangi değişiklikler yapılmıştır?
İş Kanunu’nun 6. maddesinin “ç” bendinde yapılan değişiklik, esas itibarıyla mevzuatta mevcut olan boşluğun giderilmesine yöneliktir. Ancak bu değişiklik bazı uzmanlar tarafından yanlış anlaşılmaktadır. Peki yeni düzenleme yabancı çalışanlarla ilgili neleri kapsamaktadır? Bu soruya uzman Anar Bayramov açıklık getiriyor.
Değişiklikten önce, İş Kanunu’nun 6. maddesinin “ç” bendine göre, yabancı bir ülkenin tüzel kişisi ile o ülkede iş sözleşmesi imzalayan ve iş fonksiyonunu Azerbaycan Cumhuriyeti’nde faaliyet gösteren bir işletmede (şube, temsilcilik) yerine getiren yabancılara İş Kanunu uygulanmıyordu.
Son değişiklikle birlikte, söz konusu bendden “faaliyet gösteren işletmede (şube, temsilcilik)” ifadesi çıkarılmıştır. Bunun temel nedeni, bu ifadenin yabancı çalışanlarla ilgili yanlış hukuki yönlendirmelere yol açmasıydı. Nitekim, yabancı bir ülkenin tüzel kişisi ile iş sözleşmesi imzalayan bir yabancı, iş fonksiyonunu Azerbaycan’da yalnızca şube veya temsilcilikte değil, başka bir işveren nezdinde de yerine getirebilir.
Örnek 1: Ukrayna’da kayıtlı ve bilişim teknolojileri alanında faaliyet gösteren bir şirketin temsilcisi, iş ortağı olan Azerbaycan şirketinde iş fonksiyonunu yerine getirir. Bu kişi yabancı bir tüzel kişi ile iş sözleşmesi imzaladığı için Azerbaycan’da çalıştığı süre boyunca İş Kanunu kendisine uygulanmaz.
Yapılan değişikliğin temel amacı, yabancı bir ülkenin tüzel kişisi ile o ülkede iş sözleşmesi imzalayan yabancı kişinin, Azerbaycan’da hangi işveren nezdinde çalıştığına bakılmaksızın İş Kanunu’nun kapsamı dışında kalmasını sağlamaktır.
Bununla birlikte, işverenin Göç Kanunu hükümlerine uyarak yabancı çalışan ile doğrudan iş sözleşmesi imzalaması halinde, söz konusu yabancı çalışana İş Kanunu tamamen uygulanır. Yani son değişiklik, ülkemizdeki işverenlerle iş sözleşmesi imzalayan yabancı çalışanların hukuki statüsünü etkilememektedir.
İş Kanunu’nun 47. maddesine (“Belirli süreli iş sözleşmesinin yapıldığı haller”) eklenen ikinci durum, yabancılar ve vatansız kişilerle yapılan iş sözleşmeleriyle ilgilidir. Buna göre, 47. maddeye eklenen “h” bendine göre, yabancılar ve vatansız kişiler çalışma izni esasına dayanarak Azerbaycan Cumhuriyeti’nde ücretli olarak çalıştırıldıklarında, belirli süreli iş sözleşmesi yapılmasına izin verilmektedir.
Konuyla ilgili önemli hususlara açıklık getirelim.
Birinci husus, Göç Kanunu’na göre bazı kişilerin çalıştırılmasında çalışma izni alınmasının zorunlu olmasıdır. Öncelikle belirtelim ki, Göç Kanunu’na göre çalışma izni, Azerbaycan Cumhuriyeti sınırları içinde ücretli çalışma faaliyeti yürütmek üzere yabancılara ve vatansız kişilere verilen resmi izindir. Ancak bazı kişiler için istisnalar da bulunmaktadır.
Örnek 2: İşveren, Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşı ile evli olan (ve bu vatandaşın Azerbaycan’da ikamet kaydı bulunması şartıyla) bir yabancı ile iş sözleşmesi imzalar. Göç Kanunu’nun 64. maddesine göre, bu kişi için çalışma izni gerekmediğinden, onunla belirsiz süreli iş sözleşmesi yapılabilir.
İkinci husus, çalışma izni gereken yabancı çalışanla iş sözleşmesi yapılırken, sözleşme süresinin çalışma izni süresi ile aynı olmasına izin verilmesidir. Göç Kanunu’nun 69.1. maddesine göre, çalışma izni 1 yıl süreyle verilir; eğer iş sözleşmesi 1 yıldan daha kısa süreli ise, izin de o süreye göre verilir. Çalışma izninin süresi, 69.1-1. madde dikkate alınmak şartıyla her defasında en fazla 1 yıl uzatılabilir.
Ayrıca belirtelim ki, Göç Kanunu’nun 69-1.1. maddesine göre, Azerbaycan Cumhuriyeti’nin işgalden kurtarılmış bölgelerinde çalıştırılan kişiler için çalışma izni süresi her defasında en fazla 2 yıl uzatılabilir.
Örnek 3: İşveren, çalışma izni gereken bir yabancı çalışanla sözleşme imzalarken, sözleşme süresini 1 yıl olarak belirlemelidir.
Son olarak, İdari Kabahatler Kanunu’nun 578.1. maddesine göre, Göç Kanunu hükümleri ihlal edilerek çalışma izni alınmadan yabancı veya vatansız kişinin çalıştırılması halinde, yetkili kişiler 3.000–4.000 manat, tüzel kişiler ise 15.000–20.000 manat tutarında para cezasına çarptırılır.
İş Kanunu’nun 6. maddesinin “ç” bendinde yapılan değişiklik, esas itibarıyla mevzuatta mevcut olan boşluğun giderilmesine yöneliktir. Ancak bu değişiklik bazı uzmanlar tarafından yanlış anlaşılmaktadır. Peki yeni düzenleme yabancı çalışanlarla ilgili neleri kapsamaktadır? Bu soruya uzman Anar Bayramov açıklık getiriyor.
Değişiklikten önce, İş Kanunu’nun 6. maddesinin “ç” bendine göre, yabancı bir ülkenin tüzel kişisi ile o ülkede iş sözleşmesi imzalayan ve iş fonksiyonunu Azerbaycan Cumhuriyeti’nde faaliyet gösteren bir işletmede (şube, temsilcilik) yerine getiren yabancılara İş Kanunu uygulanmıyordu.
Son değişiklikle birlikte, söz konusu bendden “faaliyet gösteren işletmede (şube, temsilcilik)” ifadesi çıkarılmıştır. Bunun temel nedeni, bu ifadenin yabancı çalışanlarla ilgili yanlış hukuki yönlendirmelere yol açmasıydı. Nitekim, yabancı bir ülkenin tüzel kişisi ile iş sözleşmesi imzalayan bir yabancı, iş fonksiyonunu Azerbaycan’da yalnızca şube veya temsilcilikte değil, başka bir işveren nezdinde de yerine getirebilir.
Örnek 1: Ukrayna’da kayıtlı ve bilişim teknolojileri alanında faaliyet gösteren bir şirketin temsilcisi, iş ortağı olan Azerbaycan şirketinde iş fonksiyonunu yerine getirir. Bu kişi yabancı bir tüzel kişi ile iş sözleşmesi imzaladığı için Azerbaycan’da çalıştığı süre boyunca İş Kanunu kendisine uygulanmaz.
Yapılan değişikliğin temel amacı, yabancı bir ülkenin tüzel kişisi ile o ülkede iş sözleşmesi imzalayan yabancı kişinin, Azerbaycan’da hangi işveren nezdinde çalıştığına bakılmaksızın İş Kanunu’nun kapsamı dışında kalmasını sağlamaktır.
Bununla birlikte, işverenin Göç Kanunu hükümlerine uyarak yabancı çalışan ile doğrudan iş sözleşmesi imzalaması halinde, söz konusu yabancı çalışana İş Kanunu tamamen uygulanır. Yani son değişiklik, ülkemizdeki işverenlerle iş sözleşmesi imzalayan yabancı çalışanların hukuki statüsünü etkilememektedir.
İş Kanunu’nun 47. maddesine (“Belirli süreli iş sözleşmesinin yapıldığı haller”) eklenen ikinci durum, yabancılar ve vatansız kişilerle yapılan iş sözleşmeleriyle ilgilidir. Buna göre, 47. maddeye eklenen “h” bendine göre, yabancılar ve vatansız kişiler çalışma izni esasına dayanarak Azerbaycan Cumhuriyeti’nde ücretli olarak çalıştırıldıklarında, belirli süreli iş sözleşmesi yapılmasına izin verilmektedir.
Konuyla ilgili önemli hususlara açıklık getirelim.
Birinci husus, Göç Kanunu’na göre bazı kişilerin çalıştırılmasında çalışma izni alınmasının zorunlu olmasıdır. Öncelikle belirtelim ki, Göç Kanunu’na göre çalışma izni, Azerbaycan Cumhuriyeti sınırları içinde ücretli çalışma faaliyeti yürütmek üzere yabancılara ve vatansız kişilere verilen resmi izindir. Ancak bazı kişiler için istisnalar da bulunmaktadır.
Örnek 2: İşveren, Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşı ile evli olan (ve bu vatandaşın Azerbaycan’da ikamet kaydı bulunması şartıyla) bir yabancı ile iş sözleşmesi imzalar. Göç Kanunu’nun 64. maddesine göre, bu kişi için çalışma izni gerekmediğinden, onunla belirsiz süreli iş sözleşmesi yapılabilir.
İkinci husus, çalışma izni gereken yabancı çalışanla iş sözleşmesi yapılırken, sözleşme süresinin çalışma izni süresi ile aynı olmasına izin verilmesidir. Göç Kanunu’nun 69.1. maddesine göre, çalışma izni 1 yıl süreyle verilir; eğer iş sözleşmesi 1 yıldan daha kısa süreli ise, izin de o süreye göre verilir. Çalışma izninin süresi, 69.1-1. madde dikkate alınmak şartıyla her defasında en fazla 1 yıl uzatılabilir.
Ayrıca belirtelim ki, Göç Kanunu’nun 69-1.1. maddesine göre, Azerbaycan Cumhuriyeti’nin işgalden kurtarılmış bölgelerinde çalıştırılan kişiler için çalışma izni süresi her defasında en fazla 2 yıl uzatılabilir.
Örnek 3: İşveren, çalışma izni gereken bir yabancı çalışanla sözleşme imzalarken, sözleşme süresini 1 yıl olarak belirlemelidir.
Son olarak, İdari Kabahatler Kanunu’nun 578.1. maddesine göre, Göç Kanunu hükümleri ihlal edilerek çalışma izni alınmadan yabancı veya vatansız kişinin çalıştırılması halinde, yetkili kişiler 3.000–4.000 manat, tüzel kişiler ise 15.000–20.000 manat tutarında para cezasına çarptırılır.