tr
Girişimcilik Faaliyetinden Elde Edilen Gelirlerin Vergilendirilmesi ve Uygulanan Vergi Avantajları
Girişimcilik Faaliyetinden Elde Edilen Gelirlerin Vergilendirilmesi ve Uygulanan Vergi Avantajları
Belirtilen faaliyet girişimcilik faaliyeti olarak kabul edilir ve bu faaliyete başlamadan önce gerçek kişinin vergi mükellefi olarak vergi dairelerinde kayıt yaptırması gerekmektedir. Vergi mevzuatına göre, tüzel kişilik kurmadan girişimcilik faaliyeti yürüten gerçek kişilerin vergilendirilebilir gelirleri üzerinden %20 oranında gelir vergisi alınır.
Bununla birlikte, mikro girişimcilik субъектleri için çeşitli vergi avantajları öngörülmüştür. Buna göre, ilgili yıl boyunca ortalama aylık ücretli çalışan sayısı en az üç kişi olan ve zorunlu devlet sosyal sigorta prim borcu bulunmayan bireysel girişimcilerin girişimcilik faaliyetinden elde ettikleri gelirin %75’i için vergi avantajı uygulanır. Ortalama aylık çalışan sayısı, takvim yılı boyunca çalışan sayılarının toplamının 12’ye bölünmesiyle hesaplanır.
Ayrıca, 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren yürürlüğe giren değişikliklere göre, Vergi Kanunu’nun 102.1.30-1. maddesinde belirtilen faaliyet türleriyle uğraşan gerçek kişilerin bu faaliyetlerden takvim yılı içerisinde elde ettikleri ve 45.000 manatı aşmayan gelirlerinin %75’i gelir vergisinden muaftır. Bu durumda giderler dikkate alınmaz ve vergi avantajı doğrudan elde edilen gelire uygulanır.
Faaliyet, reklam hizmetleri, dijital hizmetler veya hizmet ihracı gibi mevzuatta belirtilen alanlara ait olduğu takdirde girişimciler söz konusu %75’lik vergi avantajından yararlanabilirler. Ancak vergi mükellefi tarafından emtiasız işlemler gerçekleştirildiğinde, bu işlemlerden elde edilen gelirlere söz konusu avantaj uygulanmaz.
Bunun yanı sıra, girişimci aynı anda birden fazla faaliyet alanında faaliyet gösteriyorsa, vergi avantajından yalnızca avantaj kapsamındaki faaliyetlerden elde edilen gelirlerin toplam yıllık gelir içindeki payı en az %50 olduğu takdirde yararlanabilir. Aksi halde mevzuatta öngörülen vergi avantajından faydalanılması mümkün değildir.
Sosyal sigorta yükümlülüklerine gelince, “Sosyal Sigorta Hakkında Kanun” uyarınca girişimcilik faaliyetiyle uğraşan kişiler, gelirlerinin (giderler düşülmeden) %2’si oranında zorunlu devlet sosyal sigorta primi ödemekle yükümlüdür. Bununla birlikte ödenecek tutar, asgari aylık ücretin %15’inden az ve %100’ünden fazla olamaz. Bu kurallar, girişimcilerin vergi ve sosyal sigorta yükümlülüklerini usulüne uygun şekilde yerine getirmelerini sağlamaktadır.
Belirtilen faaliyet girişimcilik faaliyeti olarak kabul edilir ve bu faaliyete başlamadan önce gerçek kişinin vergi mükellefi olarak vergi dairelerinde kayıt yaptırması gerekmektedir. Vergi mevzuatına göre, tüzel kişilik kurmadan girişimcilik faaliyeti yürüten gerçek kişilerin vergilendirilebilir gelirleri üzerinden %20 oranında gelir vergisi alınır.
Bununla birlikte, mikro girişimcilik субъектleri için çeşitli vergi avantajları öngörülmüştür. Buna göre, ilgili yıl boyunca ortalama aylık ücretli çalışan sayısı en az üç kişi olan ve zorunlu devlet sosyal sigorta prim borcu bulunmayan bireysel girişimcilerin girişimcilik faaliyetinden elde ettikleri gelirin %75’i için vergi avantajı uygulanır. Ortalama aylık çalışan sayısı, takvim yılı boyunca çalışan sayılarının toplamının 12’ye bölünmesiyle hesaplanır.
Ayrıca, 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren yürürlüğe giren değişikliklere göre, Vergi Kanunu’nun 102.1.30-1. maddesinde belirtilen faaliyet türleriyle uğraşan gerçek kişilerin bu faaliyetlerden takvim yılı içerisinde elde ettikleri ve 45.000 manatı aşmayan gelirlerinin %75’i gelir vergisinden muaftır. Bu durumda giderler dikkate alınmaz ve vergi avantajı doğrudan elde edilen gelire uygulanır.
Faaliyet, reklam hizmetleri, dijital hizmetler veya hizmet ihracı gibi mevzuatta belirtilen alanlara ait olduğu takdirde girişimciler söz konusu %75’lik vergi avantajından yararlanabilirler. Ancak vergi mükellefi tarafından emtiasız işlemler gerçekleştirildiğinde, bu işlemlerden elde edilen gelirlere söz konusu avantaj uygulanmaz.
Bunun yanı sıra, girişimci aynı anda birden fazla faaliyet alanında faaliyet gösteriyorsa, vergi avantajından yalnızca avantaj kapsamındaki faaliyetlerden elde edilen gelirlerin toplam yıllık gelir içindeki payı en az %50 olduğu takdirde yararlanabilir. Aksi halde mevzuatta öngörülen vergi avantajından faydalanılması mümkün değildir.
Sosyal sigorta yükümlülüklerine gelince, “Sosyal Sigorta Hakkında Kanun” uyarınca girişimcilik faaliyetiyle uğraşan kişiler, gelirlerinin (giderler düşülmeden) %2’si oranında zorunlu devlet sosyal sigorta primi ödemekle yükümlüdür. Bununla birlikte ödenecek tutar, asgari aylık ücretin %15’inden az ve %100’ünden fazla olamaz. Bu kurallar, girişimcilerin vergi ve sosyal sigorta yükümlülüklerini usulüne uygun şekilde yerine getirmelerini sağlamaktadır.