tr
Malın gümrük (istatistik) değeri ile fatura (invoice) değeri arasında fark olduğunda maliyet değeri nasıl hesaplanır?
Malın gümrük (istatistik) değeri ile fatura (invoice) değeri arasında fark olduğunda maliyet değeri nasıl hesaplanır?
Gümrük idaresi, vergi mükellefinin ithal ettiği malın beyan edilen ithalat değeri ile hemfikir olmayabilir. Bu durumda, vergi idaresi, gümrük mevzuatının gerekliliklerine uygun olarak hesaplama yapma hakkına sahiptir.
Örnek: Vergi mükellefi, birim fiyatı 3 dolar olan 500 adet mal ithal etmiştir. Gümrük idaresi ise malın değerinin 3 dolar değil, 5 dolar olduğunu iddia etmektedir. Bu durumda ithal edilen mallarla ilgili gümrük hesaplamaları aşağıdaki gibi olacaktır:
Malların gümrük değeri: 2.500 dolar (5 dolar × 500) × 1,7 manat (kur) = 4.250 manat, Gümrük vergisi: 4.250 manat × %10 = 425 manat, Gümrük harcı: 120 manat, KDV hesaplanacak gümrük değeri: 4.250 + 425 + 120 = 4.795 manat, KDV tutarı: 4.795 manat × %18 = 863,10 manat.Varsayalım ki, taşıma maliyeti 600 manattır.
Malın maliyet bedelinin belirlenmesinde gümrük değeri değil, fatura (invoice) değeri esas alınacaktır:
Malın birim maliyet bedeli = (2.550 manat (malın fatura değeri – 3 dolar × 500 adet × 1,7 kur) + 425 manat (gümrük vergisi) + 120 manat (gümrük harcı) + 600 manat (taşıma maliyeti)) / 500 (mal sayısı) = 7,39 manat, Eğer hesaplamada gümrük değeri esas alınsaydı, maliyet farklı
olacaktı:
Malın birim maliyet bedeli = (4.250 manat (gümrük değeri) + 425 manat (gümrük vergisi) + 120 manat (gümrük harcı) + 600 manat (taşıma maliyeti)) / 500 = 10,79 manat
Görüldüğü gibi, malın gümrük değeriyle ve fatura değeriyle yapılan hesaplamalar arasında 3,40 manat (10,79 – 7,39) fark oluşmaktadır. Bu da toplamda 500 adet için 1.700 manat gider farkına yol açar ve bu tutar, vergi matrahından indirilecek giderlerde değişiklik yaratır.
Eğer ithalat yapan kişi KDV mükellefi değilse, malın maliyeti aşağıdaki gibi hesaplanır:
Malın birim maliyeti = (2.550 manat (fatura değeri) + 425 manat (gümrük vergisi) + 120 manat (gümrük harcı) + 600 manat (taşıma maliyeti) + 863,10 manat (KDV)) / 500 = 9,116 manat
Vergi idaresinin bu konuya yaklaşımı, Vergi Kanunu'nun 139.2. maddesine dayanmaktadır. Bu maddeye göre, emtia-malzeme stoklarının muhasebeleştirilmesinde, vergi mükellefi üretmiş veya satın almış olduğu malların üretim maliyetleri ya da satın alma fiyatları esas alınarak belirlenen değerlerini kayıtlara geçirmekle yükümlüdür. Ayrıca, bu malların depolanması ve taşınmasıyla ilgili yapılan giderler de maliyete dahil edilmelidir. Bu nedenle vergi idaresi, mükellefin ithal ettiği malları gümrük değil, fatura değeriyle muhasebeleştirmesini talep etmektedir.
Gümrük idaresi, vergi mükellefinin ithal ettiği malın beyan edilen ithalat değeri ile hemfikir olmayabilir. Bu durumda, vergi idaresi, gümrük mevzuatının gerekliliklerine uygun olarak hesaplama yapma hakkına sahiptir.
Örnek: Vergi mükellefi, birim fiyatı 3 dolar olan 500 adet mal ithal etmiştir. Gümrük idaresi ise malın değerinin 3 dolar değil, 5 dolar olduğunu iddia etmektedir. Bu durumda ithal edilen mallarla ilgili gümrük hesaplamaları aşağıdaki gibi olacaktır:
Malların gümrük değeri: 2.500 dolar (5 dolar × 500) × 1,7 manat (kur) = 4.250 manat, Gümrük vergisi: 4.250 manat × %10 = 425 manat, Gümrük harcı: 120 manat, KDV hesaplanacak gümrük değeri: 4.250 + 425 + 120 = 4.795 manat, KDV tutarı: 4.795 manat × %18 = 863,10 manat.Varsayalım ki, taşıma maliyeti 600 manattır.
Malın maliyet bedelinin belirlenmesinde gümrük değeri değil, fatura (invoice) değeri esas alınacaktır:
Malın birim maliyet bedeli = (2.550 manat (malın fatura değeri – 3 dolar × 500 adet × 1,7 kur) + 425 manat (gümrük vergisi) + 120 manat (gümrük harcı) + 600 manat (taşıma maliyeti)) / 500 (mal sayısı) = 7,39 manat, Eğer hesaplamada gümrük değeri esas alınsaydı, maliyet farklı
olacaktı:
Malın birim maliyet bedeli = (4.250 manat (gümrük değeri) + 425 manat (gümrük vergisi) + 120 manat (gümrük harcı) + 600 manat (taşıma maliyeti)) / 500 = 10,79 manat
Görüldüğü gibi, malın gümrük değeriyle ve fatura değeriyle yapılan hesaplamalar arasında 3,40 manat (10,79 – 7,39) fark oluşmaktadır. Bu da toplamda 500 adet için 1.700 manat gider farkına yol açar ve bu tutar, vergi matrahından indirilecek giderlerde değişiklik yaratır.
Eğer ithalat yapan kişi KDV mükellefi değilse, malın maliyeti aşağıdaki gibi hesaplanır:
Malın birim maliyeti = (2.550 manat (fatura değeri) + 425 manat (gümrük vergisi) + 120 manat (gümrük harcı) + 600 manat (taşıma maliyeti) + 863,10 manat (KDV)) / 500 = 9,116 manat
Vergi idaresinin bu konuya yaklaşımı, Vergi Kanunu'nun 139.2. maddesine dayanmaktadır. Bu maddeye göre, emtia-malzeme stoklarının muhasebeleştirilmesinde, vergi mükellefi üretmiş veya satın almış olduğu malların üretim maliyetleri ya da satın alma fiyatları esas alınarak belirlenen değerlerini kayıtlara geçirmekle yükümlüdür. Ayrıca, bu malların depolanması ve taşınmasıyla ilgili yapılan giderler de maliyete dahil edilmelidir. Bu nedenle vergi idaresi, mükellefin ithal ettiği malları gümrük değil, fatura değeriyle muhasebeleştirmesini talep etmektedir.